Lạ lùng món bánh "hạ hỏa" là đặc sản... chọn vợ của trai tráng vùng cao
Không chỉ gây ấn tượng với màu đen lạ mắt, bánh chưng của người Tày ở Lạng Sơn còn "được lòng" thực khách gần xa bởi hương vị lạ miệng, đậm đà qua quá trình chế biến kỳ công, khéo léo.
Bánh chưng đen (hay còn gọi là bánh chưng cẩm) là món ăn quen thuộc của nhiều người dân các tỉnh phía Bắc như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái,... và được gói theo hình trụ dài giống bánh tét miền Nam hay bánh gù của người Giáy.
Tuy nhiên, món bánh đặc trưng của người Tày ở huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) lại được biết đến nhiều hơn cả với màu đen bóng lạ mắt, quyện chặt vào từng hạt gạo nếp chắc mẩy khiến không ít thực khách tò mò.
Từ khoảng tháng 10 Âm lịch, người Tày đã rục rịch chuẩn bị những công đoạn đầu tiên để gói bánh chưng đen. Sau vụ gặt lúa mùa, bà con chọn những cọng rơm nếp to, vàng ươm đem về phơi khô và đốt thành tro. Sau đó, họ vò kỹ, rây lấy phần mịn nhất rồi trộn với gạo nếp thơm để tạo màu đen bóng đẹp mắt.
Bột than sẽ được trộn đều liên tục để quyện chặt vào từng hạt gạo. Trộn cho đến khi nào hạt gạo bóng đen, dùng tay miết mạnh mà thấy vẫn vẹn màu đen thì mới đạt yêu cầu và được đem đi gói bánh.
Nước cốt màu đen từ bột than không chỉ tạo màu sắc bắt mắt mà còn giúp chiếc bánh chưng trở nên thơm ngon hơn, vị bùi bùi, dịu mát, không gây nóng cổ, nóng bụng như bánh chưng thông thường.
Bởi vậy mà thực khách gần xa khi biết đến và thưởng thức bánh chưng đen đều rất thích thú, hài hước gọi là món bánh "hạ hỏa".
Không chỉ gây ấn tượng bởi màu sắc lạ mắt, bánh chưng đen còn là món ăn kết tinh của sự khéo léo và kỳ công, từ khâu chọn nguyên liệu đến quá trình chế biến.
Một trong những yếu tố quan trọng nhất để làm bánh ngon chính là khâu chọn gạo. Gạo nếp đạt "chuẩn" phải là giống ngon nhất, hạt to tròn, được vo thật kỹ và xóc với một chút muối tinh.
Thịt lợn cũng phải chọn thịt ba rọi thái mỏng, sau đó ướp với gia vị, thảo quả khô giã nhỏ trộn cùng tiêu, ớt bột. Cuối cùng, nhân bánh là đỗ xanh trộn hành mỡ, hạt tiêu và được bọc trong lá dong tươi.
Bà con dân tộc gói bánh bằng tay, không dùng khuôn để đảm bảo độ dẻo, thơm ngon nhất. Mỗi chiếc bánh dài khoảng 30cm, đường kính 6 - 7cm và dùng lạt dài cuốn chặt.
Trước khi luộc, bánh được ngâm qua nước lạnh một lần rồi xếp vào nồi, đổ nước cho ngập mặt lá. Đun khoảng 4 - 5 tiếng thì bánh chín, vớt ra.
Quá trình làm bánh chưng đen khá kỳ công, thể hiện sự tỉ mỉ, khéo léo của người phụ nữ. Bởi vậy những chàng trai Bắc Sơn khi chọn vợ thường chú ý đến những cô gái khéo tay, biết làm loại bánh đặc trưng này.
Bánh chưng đen "đạt chuẩn" phải tròn trịa, đậm đà, khi bóc ra đường lạt gói phải hằn đều lên thân bánh. Khi thưởng thức, người dân lấy chính sợi lạt quấn quanh thân bánh để cắt thành từng khoanh.
Nhìn từ bên ngoài, bánh dẻo quánh, nhân đỗ vàng ươm, dậy mùi thơm của hành mỡ, hạt tiêu, lá dong. Tất cả hương vị hòa quyện lại tạo thành thứ đặc sản vùng cao hấp dẫn thực khách.
Nếu muốn làm mới vị giác, thực khách có thể thưởng thức món bánh chưng đen nướng. Đặt chiếc bánh còn nguyên lá lên lớp than hồng cho đến khi dậy mùi thơm của gạo nếp, thảo quả và thịt mỡ là được.
Bánh chưng đen là đặc sản của đồng bào dân tộc tại nhiều tỉnh thành phía Bắc nhưng ở mỗi nơi, tùy theo phong tục tập quán mà bánh lại có hương vị và hình thức riêng. Tuy nhiên, bánh chưng đen của người Tày ở Bắc Sơn vẫn được biết đến hơn cả.
Không chỉ xuất hiện trong ngày lễ, Tết, giỗ chạp, bánh chưng đen còn trở thành đặc sản nức tiếng mà bất cứ du khách nào tới Bắc Sơn đều có thể mua về làm quà. Thực khách trên khắp cả nước cũng nhờ thế mà có thể thưởng thức loại bánh lạ miệng vùng cao.
Thảo Trinh/ Dân trí
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Đặc sắc chương trình Lễ hội du lịch Sầm Sơn 2026 "Sầm Sơn - Khát vọng rực rỡ"
Tối 25/4, tại sân khấu Quảng trường biển, phường Sầm Sơn, UBND tỉnh Thanh Hóa phối hợp cùng Tập đoàn Sun Group tổ chức khai mạc Lễ hội du lịch Sầm Sơn năm 2026 - sự kiện ý nghĩa mở đầu mùa du lịch biển sôi động của xứ Thanh.
Lễ hội văn hóa dân gian đường phố “Thanh âm nguồn cội”
Vào cuối tuần qua, tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Lễ hội văn hóa dân gian đường phố với chủ đề “Thanh âm nguồn cội” thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, thưởng thức. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026.
Lễ hội Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc 2026: Sắc màu văn hóa hội tụ
Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân; cuối tuần qua, Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc cùng Tổng cục Du lịch Hàn Quốc tại Việt Nam đã phối hợp tổ chức Lễ hội Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc tại Hà Nội.
"Thanh âm tự hào” - đêm nhạc ý nghĩa trong những ngày tháng Tư lịch sử
Trong không khí của những ngày tháng Tư lịch sử, mới đây, tại Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và THPT Nobel School, Hệ thống giáo dục Nobel School Thanh Hóa đã tổ chức đêm nhạc MOSE 2026 - “Thanh âm tự hào”. Đây là sự kiện ý nghĩa, mang đến không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, đồng thời góp phần lan tỏa tình yêu quê hương, đất nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong mỗi học sinh, phụ huynh và thầy cô giáo.
Nhiều cơ sở du lịch cộng đồng “cháy phòng” dịp nghỉ lễ “kép”
Năm nay, hai kỳ nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5, diễn ra gần nhau, tạo thành chuỗi ngày nghỉ hiếm có trong năm, mở ra cơ hội vàng để du lịch nội địa tăng tốc. Tại Thanh Hoá, các điểm du lịch cộng đồng ghi nhận công suất phòng tăng cao, nhiều cơ sở lưu trú chạm ngưỡng tối đa từ rất sớm.
Về Thanh Quân dự hội Dâng trâu tế trời
Trong bản đồ văn hóa đa sắc màu của Việt Nam, miền Tây Thanh Hóa hiện lên như một bức tranh kỳ vĩ, nơi những dãy núi trùng điệp ôm trọn các bản làng người Thái bình yên. Giữa không gian đại ngàn ấy, có một địa danh đã trở thành biểu tượng tâm linh, nơi hội tụ linh khí của trời đất và lòng người, đó là đền Chín Gian tại xã Thanh Quân.
Lễ hội Du lịch biển Hải Hòa năm 2026 - Khát vọng vươn xa
Tối 26/4, tại Quảng trường biển, Khu du lịch biển Hải Hòa, UBND phường Tĩnh Gia tổ chức khai mạc Lễ hội Du lịch biển Hải Hòa năm 2026 với chủ đề ''Hải Hòa biển hát – Khát vọng vươn xa''.
Festival Mai An Tiêm 2026 - Bản lĩnh khát vọng Việt Nam
Lấy cảm hứng từ hình tượng Mai An Tiêm, Thần tổ họ Mai Việt Nam, Festival Mai An Tiêm 2026 với chủ đề “Bản lĩnh khát vọng Việt Nam” diễn ra vào tối 27/4 tại Khu di tích lịch sử văn hoá đền thờ Mai An Tiêm, xã Nga An không chỉ là sự kiện văn hóa – nghệ thuật quy mô lớn mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Thanh Hóa – vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống lịch sử và văn hóa; từ đó tạo động lực phát triển du lịch và kinh tế địa phương gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Các điểm tránh nóng dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 lên ngôi
Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay ghi nhận xu hướng du lịch “tránh nóng” lên ngôi, khi nhiều du khách ưu tiên các điểm đến có biển, đảo hoặc khí hậu mát mẻ.
Sẵn sàng cho Festival Mai An Tiêm 2026
Tối 27/4 (tức 11/3 năm Bính Ngọ), Festival Mai An Tiêm 2026 với chủ đề "Mai An Tiêm - Bản lĩnh khát vọng Việt Nam" sẽ được tổ chức tại Khu di tích lịch sử văn hoá Đền thờ Mai An Tiêm, xã Nga An, tỉnh Thanh Hoá. Đến thời điểm này, mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất, sẵn sàng cho một đêm hội quy mô, giàu bản sắc và đậm chất sử thi.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.