Đường dây nóng: 0237 3721150

Giải mã bí ẩn vũ trụ 900 năm ở Trung Quốc

Bí ẩn vũ trụ 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh trên bầu trời Trung Quốc năm 1181 sau Công nguyên cuối cùng đã được giải đáp.

16/09/2021 16:10
Siêu tân tinh khổng lồ rực sáng ở 1 thiên hà trong vũ trụ. Ảnh: AFP
Siêu tân tinh khổng lồ rực sáng ở 1 thiên hà trong vũ trụ. Ảnh: AFP

Nghiên cứu công bố ngày 15/9 trên tạp chí The Astrophysical Journal Letters cho hay, tinh vân Pa30 bao quanh một trong những ngôi sao nóng nhất Dải Ngân hà mang tên Parkerer's Star, phù hợp với hình dạng, vị trí và tuổi của siêu tân tinh lịch sử.

Chỉ có 5 siêu tân tinh sáng ở Dải Ngân hà trong thiên niên kỷ qua (bắt đầu từ năm 1006). Trong số này, 4 siêu tân tinh đã được các nhà khoa học hiện đại định vị, bao gồm tinh vân Con cua nổi tiếng.

Riêng siêu tân tinh phát hiện ở Trung Quốc, còn được gọi là "Ngôi sao Khách Trung Quốc" vào năm 1181 sau Công nguyên, vẫn còn là một bí ẩn. 

Các nhà thiên văn học đã giải đáp được bí ẩn hơn 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh lần đầu tiên được phát hiện trên Trung Quốc năm 1181. Trong ảnh là tinh vân Pa30 ở 3 phát xạ tia X khác nhau. Ảnh: Đại học Manchester
Các nhà thiên văn học đã giải đáp được bí ẩn hơn 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh lần đầu tiên được phát hiện trên Trung Quốc năm 1181. Trong ảnh là tinh vân Pa30 ở 3 phát xạ tia X khác nhau. Ảnh: Đại học Manchester

Ban đầu, các nhà thiên văn Trung Quốc và Nhật Bản đều quan sát được và ghi lại về siêu tân tinh này vào thế kỷ thứ 12. Các nhà thiên văn học khi đó nói rằng, siêu tân tinh sáng như sao Thổ và quan sát được trong suốt 6 tháng. 

Hiện tượng vũ trụ bí ẩn của thế kỷ 12 vẫn chưa có lời giải đáp cho tới khi nhóm thiên văn học quốc tế từ Hong Kong (Trung Quốc), Tây Ban Nha, Anh, Hungary, Pháp công bố phát hiện mới nhất. 

Nhóm nhà thiên văn học quốc tế nhận ra rằng tinh vân Pa30 đang mở rộng với vận tốc cực đại hơn 1.100km/giây. Với tốc độ này, việc di chuyển từ Trái đất đến Mặt trăng sẽ chỉ mất 5 phút. Các nhà thiên văn học dùng vận tốc này và tính ra được tuổi của tinh vân là khoảng 1.000 năm, trừng với các sự kiện năm 1181 sau Công nguyên. 

Trước đây, tinh vân Pa30 và Parker's Star từng được đề xuất là kết quả của sự hợp nhất 2 sao lùn trắng. Những sự kiện như vậy được cho là dẫn đến một loại siêu tân tinh hiếm và tương đối mờ nhạt gọi là siêu tân tinh Loại Iax.

Giáo sư Albert Zijlstra của Đại học Manchester, thành viên nhóm nghiên cứu cho hay:  "Chỉ có khoảng 10% siêu tân tinh thuộc loại này và chúng chưa được hiểu rõ. Thực tế là SN1181 mờ nhưng mờ rất chậm, phù hợp với loại siêu tân tinh này. Đó là sự kiện duy nhất mà chúng ta có thể nghiên cứu cả tinh vân còn sót lại và ngôi sao hợp nhất, đồng thời có mô tả về vụ nổ". 

Giáo sư vật lý thiên văn lưu ý, kết hợp tất cả những thông tin như tuổi, vị trí, độ sáng, thời lượng 185 ngày ghi lại trong lịch sử đã xác định Parker's Star và Pa30 là bản sao của SN1181 - siêu tân tinh Loại Iax duy nhất có thể nghiên cứu chi tiết về ngôi sao và tàn tích tinh vân.

"Thật tuyệt khi có thể giải đáp được cả bí ẩn lịch sử và thiên văn" - Giáo sư Đại học Manchester nói thêm. 

THANH HÀ/Báo Lao Động


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất nước sạch

Ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất nước sạch

08:07 , 27/04/2026

Để đảm bảo nước sạch cho sinh hoạt và sản xuất, các đơn vị cung cấp nước trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào quản lý, kinh doanh. Trong xu thế chuyển đổi số hiện nay, đây là hướng đi quan trọng, không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản trị mà còn tạo động lực cho sự phát triển bền vững của chính các đơn vị.

Việt Nam thuộc top 10 thế giới về tỷ lệ lây nhiễm mã độc qua USB và ổ cứng

Việt Nam thuộc top 10 thế giới về tỷ lệ lây nhiễm mã độc qua USB và ổ cứng

08:07 , 27/04/2026

Dù tổng số vụ tấn công có xu hướng giảm, Việt Nam hiện vẫn đứng thứ 8 thế giới về tỷ lệ người dùng gặp nguy hiểm từ các mã độc lây lan qua thiết bị lưu trữ ngoại tuyến và mạng nội bộ là USB, ổ cứng. Năm 2025, có gần 110 triệu mối đe dọa trên thiết bị đã bị ngăn chặn tại thị trường Việt Nam.

Nâng cao hiệu quả phòng cháy rừng bằng công nghệ số

Nâng cao hiệu quả phòng cháy rừng bằng công nghệ số

07:14 , 27/04/2026

Hơn 52.000 ha rừng ở Thanh Hóa có nguy cơ cháy cao, trong đó gần 10.000 ha rừng thông rất dễ bắt lửa khi nắng nóng. Trước thời tiết cực đoan và thảm thực bì dày, công nghệ đang giúp phát hiện sớm, xử lý nhanh và chuyển từ ứng phó sang phòng ngừa cháy rừng.

Chính thức phát động giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9

Chính thức phát động giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9

10:08 , 26/04/2026

Hội Truyền thông số Việt Nam và Tạp chí điện tử VietTimes đã chính thức phát động Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9.

Ngành Đường sắt triển khai tính năng giảm giá vé tàu bằng trí tuệ nhân tạo

Ngành Đường sắt triển khai tính năng giảm giá vé tàu bằng trí tuệ nhân tạo

10:01 , 26/04/2026

Ngành Đường sắt vừa triển khai tính năng giảm giá vé tàu bằng trí tuệ nhân tạo. Với chương trình "Giá vé linh hoạt" ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), hành khách di chuyển trên các chặng ngắn có cơ hội giảm 35% giá vé so niêm yết.

Ưu tiên 3% ngân sách cho công nghệ, thúc đẩy kinh tế số đạt 30% GDP

Ưu tiên 3% ngân sách cho công nghệ, thúc đẩy kinh tế số đạt 30% GDP

09:59 , 26/04/2026

Mới đây, tại cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Trong đó, mục tiêu nâng chi ngân sách cho lĩnh vực này lên mức 3% và đưa kinh tế số chiếm 30% GDP được xem là những đòn bẩy phát triển cho giai đoạn tới.

Việt Nam là điểm đến hấp dẫn cho trung tâm dữ liệu thế hệ mới

Việt Nam là điểm đến hấp dẫn cho trung tâm dữ liệu thế hệ mới

08:45 , 25/04/2026

Việt Nam hiện nằm trong nhóm thị trường trung tâm dữ liệu tăng trưởng khá cao, khoảng 14%, đồng thời dịch vụ điện toán đám mây duy trì mức tăng khoảng 30% mỗi năm. Cả hai đều cao hơn khoảng 1,5 lần so với tốc độ tăng trưởng trung bình toàn cầu...

Nâng cao năng suất, chất lượng dệt may từ đổi mới công nghệ

Nâng cao năng suất, chất lượng dệt may từ đổi mới công nghệ

21:30 , 24/04/2026

Dệt may là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực và giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng của nền kinh tế. Để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, nhiều doanh nghiệp may trong tỉnh đã đầu tư thiết bị, công nghệ hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Áp dụng Điều lệ mẫu mới cho Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Áp dụng Điều lệ mẫu mới cho Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

21:30 , 24/04/2026

Điều lệ mẫu mới về tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các bộ, ngành, địa phương được triển khai trên toàn quốc, với nhiều quy định mới về quản trị rủi ro, đồng tài trợ và chuyển đổi số trong quản lý.

"Đổi mới sáng tạo toàn dân, đại chúng là nhiệm vụ chung của cả quốc gia"

"Đổi mới sáng tạo toàn dân, đại chúng là nhiệm vụ chung của cả quốc gia"

21:30 , 24/04/2026

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026 nhằm lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, thúc đẩy chuyển đổi mạnh mẽ từ nhận thức sang hành động, huy động đồng bộ các nguồn lực, triển khai thực chất, hiệu quả hoạt động đổi mới sáng tạo trên tất cả các ngành, lĩnh vực, tổ chức và cá nhân, qua đó hình thành và phát triển văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.