Đường dây nóng: 0237 3721150

Giải mã bí ẩn vũ trụ 900 năm ở Trung Quốc

Bí ẩn vũ trụ 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh trên bầu trời Trung Quốc năm 1181 sau Công nguyên cuối cùng đã được giải đáp.

16/09/2021 16:10
Siêu tân tinh khổng lồ rực sáng ở 1 thiên hà trong vũ trụ. Ảnh: AFP
Siêu tân tinh khổng lồ rực sáng ở 1 thiên hà trong vũ trụ. Ảnh: AFP

Nghiên cứu công bố ngày 15/9 trên tạp chí The Astrophysical Journal Letters cho hay, tinh vân Pa30 bao quanh một trong những ngôi sao nóng nhất Dải Ngân hà mang tên Parkerer's Star, phù hợp với hình dạng, vị trí và tuổi của siêu tân tinh lịch sử.

Chỉ có 5 siêu tân tinh sáng ở Dải Ngân hà trong thiên niên kỷ qua (bắt đầu từ năm 1006). Trong số này, 4 siêu tân tinh đã được các nhà khoa học hiện đại định vị, bao gồm tinh vân Con cua nổi tiếng.

Riêng siêu tân tinh phát hiện ở Trung Quốc, còn được gọi là "Ngôi sao Khách Trung Quốc" vào năm 1181 sau Công nguyên, vẫn còn là một bí ẩn. 

Các nhà thiên văn học đã giải đáp được bí ẩn hơn 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh lần đầu tiên được phát hiện trên Trung Quốc năm 1181. Trong ảnh là tinh vân Pa30 ở 3 phát xạ tia X khác nhau. Ảnh: Đại học Manchester
Các nhà thiên văn học đã giải đáp được bí ẩn hơn 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh lần đầu tiên được phát hiện trên Trung Quốc năm 1181. Trong ảnh là tinh vân Pa30 ở 3 phát xạ tia X khác nhau. Ảnh: Đại học Manchester

Ban đầu, các nhà thiên văn Trung Quốc và Nhật Bản đều quan sát được và ghi lại về siêu tân tinh này vào thế kỷ thứ 12. Các nhà thiên văn học khi đó nói rằng, siêu tân tinh sáng như sao Thổ và quan sát được trong suốt 6 tháng. 

Hiện tượng vũ trụ bí ẩn của thế kỷ 12 vẫn chưa có lời giải đáp cho tới khi nhóm thiên văn học quốc tế từ Hong Kong (Trung Quốc), Tây Ban Nha, Anh, Hungary, Pháp công bố phát hiện mới nhất. 

Nhóm nhà thiên văn học quốc tế nhận ra rằng tinh vân Pa30 đang mở rộng với vận tốc cực đại hơn 1.100km/giây. Với tốc độ này, việc di chuyển từ Trái đất đến Mặt trăng sẽ chỉ mất 5 phút. Các nhà thiên văn học dùng vận tốc này và tính ra được tuổi của tinh vân là khoảng 1.000 năm, trừng với các sự kiện năm 1181 sau Công nguyên. 

Trước đây, tinh vân Pa30 và Parker's Star từng được đề xuất là kết quả của sự hợp nhất 2 sao lùn trắng. Những sự kiện như vậy được cho là dẫn đến một loại siêu tân tinh hiếm và tương đối mờ nhạt gọi là siêu tân tinh Loại Iax.

Giáo sư Albert Zijlstra của Đại học Manchester, thành viên nhóm nghiên cứu cho hay:  "Chỉ có khoảng 10% siêu tân tinh thuộc loại này và chúng chưa được hiểu rõ. Thực tế là SN1181 mờ nhưng mờ rất chậm, phù hợp với loại siêu tân tinh này. Đó là sự kiện duy nhất mà chúng ta có thể nghiên cứu cả tinh vân còn sót lại và ngôi sao hợp nhất, đồng thời có mô tả về vụ nổ". 

Giáo sư vật lý thiên văn lưu ý, kết hợp tất cả những thông tin như tuổi, vị trí, độ sáng, thời lượng 185 ngày ghi lại trong lịch sử đã xác định Parker's Star và Pa30 là bản sao của SN1181 - siêu tân tinh Loại Iax duy nhất có thể nghiên cứu chi tiết về ngôi sao và tàn tích tinh vân.

"Thật tuyệt khi có thể giải đáp được cả bí ẩn lịch sử và thiên văn" - Giáo sư Đại học Manchester nói thêm. 

THANH HÀ/Báo Lao Động


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Từ 1/1/2026, các nền tảng mạng xã hội bị cấm nghe lén, theo dõi hoạt động của người dùng

Từ 1/1/2026, các nền tảng mạng xã hội bị cấm nghe lén, theo dõi hoạt động của người dùng

11:05 , 01/01/2026

Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ mạng xã hội, dịch vụ truyền thông trực tuyến tại Việt Nam bị nghiêm cấm hành vi nghe lén, nghe trộm hoặc ghi âm cuộc gọi và đọc tin nhắn văn bản khi không có sự đồng ý của người dùng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa triển khai nhiệm vụ năm 2026

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa triển khai nhiệm vụ năm 2026

20:11 , 31/12/2025

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa vừa tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ V, nhiệm kỳ 2024-2029; tổng kết hoạt động năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Khoảng 30% doanh nghiệp tại Thanh Hóa đã triển khai chuyển đổi số

Khoảng 30% doanh nghiệp tại Thanh Hóa đã triển khai chuyển đổi số

16:26 , 31/12/2025

Theo báo cáo của UBND tỉnh Thanh Hóa, toàn tỉnh hiện có khoảng 30% doanh nghiệp đã triển khai chuyển đổi số ở các mức độ khác nhau, chủ yếu tập trung vào những khâu như hóa đơn điện tử, kế toán, bán hàng và quản lý kho.

Xã Xuân Lập tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hành chính công

Xã Xuân Lập tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hành chính công

09:54 , 31/12/2025

Ngày 30/12, xã Xuân Lập phối hợp với Công ty Cổ phần Misa tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ công chức về ứng dụng giải pháp Misa Amis OneAI và Robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong thực hiện hành chính công.

Việt Nam trong Top 20 quốc gia có nhiều người dùng internet nhất

Việt Nam trong Top 20 quốc gia có nhiều người dùng internet nhất

09:36 , 31/12/2025

Theo số liệu từ nền tảng Datareportal, năm 2025, 74% dân số thế giới - tương đương khoảng 6 tỷ người sử dụng internet. Tại nhiều quốc gia, quy mô dân số quyết định thứ hạng nhiều hơn là tỷ lệ người dân kết nối internet. Nền tảng này đã công bố bảng xếp hạng 20 quốc gia có tổng số người dùng internet lớn nhất, trong đó có Việt nam.

Việt Nam có thêm mạng lưới trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo

Việt Nam có thêm mạng lưới trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo

09:34 , 31/12/2025

Create Capital Vietnam, Haimaker.ai và liên doanh Vietnam Data Gen công bố kế hoạch phát triển mạng lưới trung tâm dữ liệu Trí tuệ nhân tạo (AI) với tổng công suất thiết kế 100 MW. Dự án có tổng mức đầu tư một tỷ USD, giải ngân theo từng giai đoạn, gắn với nhu cầu thị trường.

Việt Nam thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn

Việt Nam thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn

07:50 , 30/12/2025

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quyết định số 4386 ngày 24/12/2025, chính thức quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn.

Năm 2025, doanh thu ngành khoa học công nghệ ước đạt 5,4 triệu tỷ đồng

Năm 2025, doanh thu ngành khoa học công nghệ ước đạt 5,4 triệu tỷ đồng

07:45 , 30/12/2025

Doanh thu toàn ngành khoa học và công nghệ năm 2025 ước đạt hơn 5,4 triệu tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2024, đạt 122% so với kế hoạch năm.

Nâng cao hiệu quả giám sát phòng chống lây nhiễm mã độc (SOC)

Nâng cao hiệu quả giám sát phòng chống lây nhiễm mã độc (SOC)

07:15 , 30/12/2025

Hệ thống giám sát phòng, chống xâm nhập, lây nhiễm mã độc (SOC) của tỉnh Thanh Hóa đang giám sát an toàn thông tin tại 43 đơn vị. Tuy nhiên, nhiều máy chủ giám sát không gửi, nhận dữ liệu về Trung tâm SOC của tỉnh, khiến một số hệ thống thông tin chưa được giám sát đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, an ninh mạng. Để giám sát an toàn thông tin hiệu quả, UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có Công văn chấn chỉnh công tác bảo đảm an toàn thông tin trên địa bàn tỉnh.

Năm 2025, doanh thu ngành khoa học công nghệ ước đạt 5,4 triệu tỷ đồng

Năm 2025, doanh thu ngành khoa học công nghệ ước đạt 5,4 triệu tỷ đồng

09:03 , 29/12/2025

Doanh thu toàn ngành khoa học và công nghệ năm 2025 ước đạt hơn 5,4 triệu tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2024, đạt 122% so với kế hoạch năm.