Đường dây nóng: 0237 3721150

Giải mã bí ẩn vũ trụ 900 năm ở Trung Quốc

Bí ẩn vũ trụ 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh trên bầu trời Trung Quốc năm 1181 sau Công nguyên cuối cùng đã được giải đáp.

16/09/2021 16:10
Siêu tân tinh khổng lồ rực sáng ở 1 thiên hà trong vũ trụ. Ảnh: AFP
Siêu tân tinh khổng lồ rực sáng ở 1 thiên hà trong vũ trụ. Ảnh: AFP

Nghiên cứu công bố ngày 15/9 trên tạp chí The Astrophysical Journal Letters cho hay, tinh vân Pa30 bao quanh một trong những ngôi sao nóng nhất Dải Ngân hà mang tên Parkerer's Star, phù hợp với hình dạng, vị trí và tuổi của siêu tân tinh lịch sử.

Chỉ có 5 siêu tân tinh sáng ở Dải Ngân hà trong thiên niên kỷ qua (bắt đầu từ năm 1006). Trong số này, 4 siêu tân tinh đã được các nhà khoa học hiện đại định vị, bao gồm tinh vân Con cua nổi tiếng.

Riêng siêu tân tinh phát hiện ở Trung Quốc, còn được gọi là "Ngôi sao Khách Trung Quốc" vào năm 1181 sau Công nguyên, vẫn còn là một bí ẩn. 

Các nhà thiên văn học đã giải đáp được bí ẩn hơn 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh lần đầu tiên được phát hiện trên Trung Quốc năm 1181. Trong ảnh là tinh vân Pa30 ở 3 phát xạ tia X khác nhau. Ảnh: Đại học Manchester
Các nhà thiên văn học đã giải đáp được bí ẩn hơn 900 năm về nguồn gốc siêu tân tinh lần đầu tiên được phát hiện trên Trung Quốc năm 1181. Trong ảnh là tinh vân Pa30 ở 3 phát xạ tia X khác nhau. Ảnh: Đại học Manchester

Ban đầu, các nhà thiên văn Trung Quốc và Nhật Bản đều quan sát được và ghi lại về siêu tân tinh này vào thế kỷ thứ 12. Các nhà thiên văn học khi đó nói rằng, siêu tân tinh sáng như sao Thổ và quan sát được trong suốt 6 tháng. 

Hiện tượng vũ trụ bí ẩn của thế kỷ 12 vẫn chưa có lời giải đáp cho tới khi nhóm thiên văn học quốc tế từ Hong Kong (Trung Quốc), Tây Ban Nha, Anh, Hungary, Pháp công bố phát hiện mới nhất. 

Nhóm nhà thiên văn học quốc tế nhận ra rằng tinh vân Pa30 đang mở rộng với vận tốc cực đại hơn 1.100km/giây. Với tốc độ này, việc di chuyển từ Trái đất đến Mặt trăng sẽ chỉ mất 5 phút. Các nhà thiên văn học dùng vận tốc này và tính ra được tuổi của tinh vân là khoảng 1.000 năm, trừng với các sự kiện năm 1181 sau Công nguyên. 

Trước đây, tinh vân Pa30 và Parker's Star từng được đề xuất là kết quả của sự hợp nhất 2 sao lùn trắng. Những sự kiện như vậy được cho là dẫn đến một loại siêu tân tinh hiếm và tương đối mờ nhạt gọi là siêu tân tinh Loại Iax.

Giáo sư Albert Zijlstra của Đại học Manchester, thành viên nhóm nghiên cứu cho hay:  "Chỉ có khoảng 10% siêu tân tinh thuộc loại này và chúng chưa được hiểu rõ. Thực tế là SN1181 mờ nhưng mờ rất chậm, phù hợp với loại siêu tân tinh này. Đó là sự kiện duy nhất mà chúng ta có thể nghiên cứu cả tinh vân còn sót lại và ngôi sao hợp nhất, đồng thời có mô tả về vụ nổ". 

Giáo sư vật lý thiên văn lưu ý, kết hợp tất cả những thông tin như tuổi, vị trí, độ sáng, thời lượng 185 ngày ghi lại trong lịch sử đã xác định Parker's Star và Pa30 là bản sao của SN1181 - siêu tân tinh Loại Iax duy nhất có thể nghiên cứu chi tiết về ngôi sao và tàn tích tinh vân.

"Thật tuyệt khi có thể giải đáp được cả bí ẩn lịch sử và thiên văn" - Giáo sư Đại học Manchester nói thêm. 

THANH HÀ/Báo Lao Động


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Tuổi trẻ Thanh Hóa xung kích chuyển đổi số

Tuổi trẻ Thanh Hóa xung kích chuyển đổi số

20:06 , 21/03/2026

Từ các điểm hỗ trợ dịch vụ công đến những nền tảng số hiện đại, chuyển đổi số ở đâu cũng có dấu ấn của tuổi trẻ. Với tinh thần xung kích, sáng tạo và nhạy bén công nghệ, đoàn viên thanh niên Thanh Hóa đang trở thành lực lượng tiên phong, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trên cả ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Ưu tiên phát triển AI, bán dẫn trong danh mục công nghệ cao

Ưu tiên phát triển AI, bán dẫn trong danh mục công nghệ cao

16:08 , 20/03/2026

Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến về dự thảo danh mục 84 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển trong thời gian tới, nhằm cập nhật các xu hướng công nghệ mới và định hướng phát triển các ngành công nghệ lõi.

Hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường an ninh mạng quốc gia

Hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường an ninh mạng quốc gia

09:08 , 20/03/2026

Chính phủ vừa ban hành kế hoạch triển khai thi hành Luật An ninh mạng, nhằm xác định cụ thể nội dung công việc, thời hạn, tiến độ hoàn thành và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc triển khai thi hành Luật An ninh mạng, bảo đảm tính kịp thời, đồng bộ, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả.

Năm 2030, cả nước phấn đấu có khoảng 300 nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số

Năm 2030, cả nước phấn đấu có khoảng 300 nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số

09:30 , 19/03/2026

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 433, ngày 16/3/2026 về phê duyệt Đề án chuyển đổi số đối các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 - 2030.

Thiệt hại tấn công tiền điện tử giảm gần 90% trong tháng 2

Thiệt hại tấn công tiền điện tử giảm gần 90% trong tháng 2

16:09 , 18/03/2026

Theo báo cáo hàng tháng của công ty an ninh mạng Nominis, tổng giá trị tài sản tiền điện tử trên toàn cầu bị đánh cắp trong tháng 2/2026 vào khoảng 49 triệu USD.

Viettel đứng số 1 thế giới về sức mạnh thương hiệu viễn thông

Viettel đứng số 1 thế giới về sức mạnh thương hiệu viễn thông

16:04 , 18/03/2026

Tập đoàn Viettel vừa được xếp hạng là thương hiệu có sức mạnh đứng đầu trong tất cả các nhà mạng viễn thông trên thế giới năm 2026.

Hoàn thiện nền tảng pháp lý cho trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam

Hoàn thiện nền tảng pháp lý cho trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam

15:59 , 18/03/2026

Luật Trí tuệ nhân tạo - đạo luật đầu tiên điều chỉnh toàn diện hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI tại Việt Nam - chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng hành lang pháp lý cho công nghệ mới, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và quản trị rủi ro.

Việt Nam sở hữu bốn lợi thế hiếm có trong cuộc đua drone toàn cầu

Việt Nam sở hữu bốn lợi thế hiếm có trong cuộc đua drone toàn cầu

15:55 , 18/03/2026

Drone là một ngành khá đặc biệt, không quá phụ thuộc vào công nghiệp nặng, mà phụ thuộc vào AI, phần mềm và tích hợp hệ thống. Vì vậy Việt Nam có một số lợi thế.

Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số phát triển hệ sinh thái số

Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số phát triển hệ sinh thái số

09:03 , 18/03/2026

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 - 2030.

Tổ chức đấu giá tên miền ".vn" trong tháng 3/2026

Tổ chức đấu giá tên miền ".vn" trong tháng 3/2026

08:10 , 18/03/2026

Theo Trung tâm Internet Việt Nam thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, tên miền quốc gia ".vn" sẽ được tổ chức đấu giá trong năm 2026. Đây là lần đầu tiên tên miền quốc gia ".vn" được tổ chức đấu giá. Hoạt động đấu giá này dự kiến sẽ được triển khai 2 đợt vào tháng 3 và tháng 6/2026.