Căn bệnh ung thư tụy cố nhạc sĩ Phó Đức Phương mắc phải nguy hiểm thế nào?
Ung thư tụy là bệnh có tiên lượng rất xấu. Theo thống kê của WHO, nó chỉ đứng thứ 14 về tỷ lệ mắc song lại đứng hàng thứ 7 về tỷ lệ tử vong do ung thư.
Ung thư tuyến tụy là gì?
Tụy là một tạng thuộc hệ tiêu hóa, nằm sau phúc mạc, sát thành bụng sau, phía trước tụy được che phủ bởi dạ dày. Tụy được chia thành 3 phần chính lần lượt từ phải qua trái gồm: đầu tụy, thân tụy, đuôi tụy.
 |
Tụy có 2 chức năng chính:
- Chức năng ngoại tiết: Tiết ra men tụy đổ vào tá tràng giúp cho quá trình tiêu hóa thức ăn ở ruột non. Khối mô chính của tụy là mô tụy ngoại tiết, đảm nhiệm chức năng tụy ngoại tiết.
- Chức năng nội tiết: Tiết ra hormone insulin và glucagon đi thẳng vào máu để tham gia quá trình chuyển hóa glucose của cơ thể. Chức năng nội tiết do các tế bào nội tiết của tụy đảm nhiệm, các tế bào này nằm xen kẽ với các nang tuyến của tụy ngoại tiết và được gọi là các tiểu đảo Langerhans.
Ung thư tụy là những tổn thương ác tính xuất phát từ bất kỳ thành phần nào của mô tụy. Ung thư ngoại tiết là loại ung thư tụy phổ biến nhất. Khoảng 95% ung thư tụy ngoại tiết là ung thư biểu mô tuyến. Loại ung thư này thường bắt đầu từ các ống dẫn của tụy. Ít gặp hơn là trường hợp ung thư phát triển từ các tế bào tạo ra các men của tụy, trong trường hợp đó chúng được gọi là ung thư biểu mô tế bào acinar.
Ung thư tụy chia làm 4 giai đoạn như sau:
- Giai đoạn 1: Xuất hiện khối u trong tuyến tụy, kích thước chỉ dưới 2cm, hầu như không gây ra bất kỳ triệu chứng nào nên bệnh nhân rất khó phát hiện bệnh. -
Giai đoạn 2: Khối u đã có kích thước trên 2cm và dưới 4cm, xâm lấn đến các mô lân cận tuyến tụy nhưng chưa ảnh hưởng đến các mạch máu và tế bào ung thư có thể hiện diện ở các hạch bạch huyết xung quanh.
- Giai đoạn 3: Khối u có thể đạt kích thước trên 6cm, tế bào ung thư xâm lấn vào các mạch máu và di căn tới nhiều hạch bạch huyết cũng như các cơ quan lân cận.
- Giai đoạn 4: Khối u có thể đạt bất kỳ kích thước nào, xâm lấn đến những bộ phận xa hơn như gan, phổi, màng bụng…
Vì sao ung thư tụy lại rất nguy hiểm?
Sự nguy hiểm của ung thư tuyến tụy xuất phát từ những nguyên nhân sau:
- Khó chẩn đoán sớm: Tuyến tụy bị tá tràng, dạ dày che khuất, nên khó có thể quan sát rõ. Do đó, thường chỉ khi khối u đạt kích thước tương đối và người bệnh có các triệu chứng điển hình thì ung thư tụy mới được phát hiện.
- Dễ bị chẩn đoán nhầm: Tuyến tụy nằm sau dạ dày nên khi tuyến tụy có các triệu chứng hoặc xuất hiện cơn đau thường rất dễ bị nhầm với các bệnh lý về dạ dày như: viêm loét dạ dày, khó tiêu, ruột kích thích…
- Khó điều trị: Hiện nay, phương pháp điều trị hiệu quả nhất với ung thư tuyến tụy là phẫu thuật. Tuy nhiên, với các bệnh nhân ở giai đoạn tiến triển, chỉ có khoảng 20% có thể điều trị theo hướng này. Với hóa trị liệu, tế bào ung thư tuyến tụy ít đáp ứng dẫn đến hiệu quả thấp.
Những ai cần cảnh giác với ung thư tụy?
Theo BS Lê Công Định, khoa Nội II, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, nguyên nhân cụ thể của ung thư tụy vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra được các yếu tố nguy cơ có liên quan mật thiết tới cơ chế bệnh sinh của ung thư tụy, bao gồm:
Yếu tố di truyền: Khoảng 10-15% ung thư tụy có liên quan tới yếu tố di truyền. Sự liên quan của yếu tố di truyền với ung thư tụy có thể được chia thành 2 nhóm:
- Người mắc hội chứng di truyền liên quan đến tăng nguy cơ ung thư tụy.
- Ung thư tụy có tính chất gia đình.
Bệnh lý mãn tính ở tụy: Một số bệnh lý mãn tính ở tụy làm tăng nguy cơ bị ung thư tụy gồm:
- Đái tháo đường: Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra bệnh đái tháo đường và ung thư tụy có quan hệ mật thiết với nhau, theo đó đái tháo đường vừa là yếu tố nguy cơ vừa là hậu quả của ung thư tụy.
- Viêm tụy mạn tính.
- Bệnh xơ nang tụy.
Yếu tố môi trường: Các yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư tụy bao gồm hút thuốc lá, béo phì, ít hoạt động thể lực, nghiện rượu.
Chẩn đoán ung thư tụy như thế nào?
Qua kết quả khám lâm sàng với những biểu hiện bất thường nghi ngờ ung thư tụy, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp cụ thể để đánh giá chính xác tình trạng bệnh. Chẩn đoán ung thư tụy đòi hỏi kết hợp nhiều phương pháp khác nhau:
- Xét nghiệm máu: xét nghiệm một số chất chỉ điểm ung thư như CA 19-9, CEA cũng có giá trị nhất định trong chẩn đoán bệnh. Khoảng 75-85% bệnh nhân ung thư tụy có chỉ số CA 19-9 tăng cao trên 100 IU/ mL (giá trị bình thường 33-37 IU/mL).
- CT: Chụp CT thế hệ mới là lựa chọn trước tiên trong chẩn đoán ung thư tụy.
- Siêu âm qua nội soi: Được xem là phương tiện chẩn đoán ung thư tụy có độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất. Với đầu dò cho hình ảnh có độ phân giải cao, phương pháp này có thể phát hiện 99 – 100% ung thư tụy.
- Chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi (ERCP): Có thể phát hiện những bất thường tại tuyến tụy.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): Là phương tiện chẩn đoán không xâm lấn có giá trị tương đương với CT.
- PET: Cho phép phát hiện khối u nguyên phát và di căn tiềm ẩn.
- Sinh thiết: Thường được thực hiện dưới sự hướng dẫn siêu âm qua nội soi, CT…
Theo Minh Nhật/Dân trí
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Trọn chữ "tâm" bên những mảnh đời khiếm khuyết
Trong cuộc chiến thầm lặng giành giật lại từng cử động, từng tiếng nói cho những cơ thể tưởng chừng đã buông xuôi, những người thầy thuốc tại Bệnh viện Điều dưỡng - Phục hồi chức năng Trung ương, đóng tại phường Sầm Sơn, vẫn ngày ngày lặng thầm dâng hiến. Khắc ghi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Lương ý như từ mẫu”, bằng y đức kết tinh từ trái tim nhân ái và tri thức chuyên sâu, đội ngũ y, bác sĩ bệnh viên đang ngày đêm dệt nên những phép màu có thật, hồi sinh những cuộc đời bất động, đưa họ trở về với thanh âm của cuộc sống thường nhật.
Nắng nóng gay gắt, bệnh nhân đột quỵ nhập viện gia tăng
Những ngày qua, khi nền nhiệt tại nhiều địa phương liên tục duy trì ở mức cao, các cơ sở y tế cũng ghi nhận số bệnh nhân nhập viện vì các bệnh lý thần kinh, đặc biệt là đột quỵ não tăng đáng kể. Các chuyên gia cảnh báo, thời tiết nắng nóng cực đoan không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người cao tuổi mà còn làm gia tăng nguy cơ đột quỵ ở người trẻ tuổi có bệnh nền hoặc sinh hoạt thiếu khoa học.
Chủ động phòng, chống dịch sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết đang bắt đầu vào mùa cao điểm. Trước nguy cơ dịch bệnh có thể bùng phát, ngành y tế Thanh Hóa đang triển khai nhiều giải pháp nhằm chủ động giám sát, phát hiện sớm, xử lý kịp thời các ổ dịch.
Cả nước ghi nhận hơn 50.000 ca mắc sốt xuất huyết
Tính từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận hơn 50.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó có 5 trường hợp tử vong. Đây tiếp tục là bệnh truyền nhiễm có số ca mắc cao nhất trong nhóm các bệnh được theo dõi.
Gia tăng các trường hợp phải tiêm phòng dại do bị chó, mèo cắn
Theo ghi nhận tại Trung tâm Tiêm chủng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chỉ trong hai tuần gần đây, khi thời tiết nắng nóng gay gắt, đơn vị đã tiếp nhận 51 trường hợp đến tiêm huyết thanh và vaccine phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào.
Say nắng, say nóng và những điều cần biết
Mùa hè với nền nhiệt tăng cao tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. Thức tế, không ít trường hợp phải nhập viện do say nắng, say nóng, thậm chí có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được xử trí kịp thời.
Dinh dưỡng ngày hè
Mùa hè nắng nóng, nền nhiệt tăng cao, cơ thể phải tăng cường tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt. Quá trình này khiến cơ thể mất nhiều nước, chất điện giải và một số vitamin cần thiết, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, uể oải, chán ăn. Vì vậy, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý là yếu tố quan trọng giúp duy trì sức khỏe và phòng ngừa các nguy cơ do nắng nóng gây ra.
Ung thư vú: Cơ hội điều trị khỏi trên 90% nếu phát hiện sớm
Ung thư vú hiện là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam và đang có xu hướng trẻ hóa. Theo các chuyên gia, đây là một trong những bệnh ung thư có tiên lượng tốt nhất, với tỷ lệ điều trị khỏi trên 90% nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Quy định mới về phụ cấp đặc thù đối với cán bộ y tế tham gia phẫu thuật, thủ thuật
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 192/2026/NĐ-CP quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế. Trong đó, nghị định quy định cụ thể mức phụ cấp đối với cán bộ y tế tham gia phẫu thuật, thủ thuật.
Tăng phụ cấp trực cho người lao động ngành y tế
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 192/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp trực đối với người lao động tại các cơ sở y tế, pháp y và trợ giúp xã hội công lập. Theo đó, mức phụ cấp trực 24/24 giờ dao động từ 70.000 đồng đến 325.000 đồng/người/phiên trực, cùng nhiều chế độ hỗ trợ đối với các trường hợp trực vào ngày nghỉ, lễ, Tết và tại các khoa, khu vực đặc biệt.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.