Độc đáo Lễ cấp sắc của người Dao Thanh Phán
Với cộng đồng người Dao Thanh Phán ở huyện miền núi Hoành Bồ, Lễ cấp sắc (Lễ bàn cổ) là lễ quan trọng nhất.
Quảng Ninh là một trong những địa phương có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống, mỗi dân tộc đều có những phong tục, tập quán, tín ngưỡng khác nhau tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc màu của vùng đất địa đầu Đông Bắc Tổ quốc. Với cộng đồng người Dao Thanh Phán ở huyện miền núi Hoành Bồ, Lễ cấp sắc (Lễ bàn cổ) là lễ quan trọng nhất, bởi đây là lễ công nhận người đàn ông chính thức là con cháu Bàn Vương - Thủy tổ của người Dao.
 |
| Sau lễ cấp Sắc, ông Lý Tày Vượng (thứ 2 từ trái sang) đã hơn 60 tuổi mới được chính thức công nhận là người đàn ông Dao trưởng thành. |
Theo quan niệm của người Dao Thanh Phán, đàn ông chưa được làm Lễ cấp sắc thì dù có lên chức ông nội, ông ngoại vẫn chưa được coi là người đàn ông trưởng thành. Vì vậy, con cháu được thụ lễ cấp sắc là mong ước của tất cả dòng họ từ khi cháu trai, chắt trai... đủ 18 tuổi vì phải được cấp sắc thì mới được công nhận chính thức là con cháu Bàn Vương - Thủy tổ của người Dao.
Các thầy cúng sẽ chọn ngày hợp với tuổi người được thụ lễ, thường vào dịp cuối năm hoặc đầu xuân; Gia đình có người được cấp sắc phải chuẩn bị lợn, gà, rượu, các vật phẩm ... để dâng lễ, tiếp đãi những người đến dự lễ.
Cụ Đặng Thị Mùi nay đã gần 90 tuổi mới lo được lễ cấp sắc cho con trai trưởng, cụ rất vui. Cụ nói, “Nghèo lắm, mấy chục năm rồi không làm được. Cứ thấy lo lo không biết lúc nào mới làm được lễ cấp sắc cho con trai. Bây giờ phấn khởi, làm được cho con cái thì vui lắm, mừng chứ".
Trước kia Lễ cấp sắc được tổ chức suốt 3 ngày đêm ở nhà của trưởng họ với rất nhiều nghi thức, nay đã được làm gọn trong hai ngày nhưng vẫn phải tuân thủ trình tự hành lễ. Vì vậy, công việc của buổi lễ sẽ được họ hàng, làng xóm nhiệt tình giúp đỡ, từ việc nấu nướng, dọn dẹp, chuẩn bị vật phẩm đến trang trí địa điểm hành lễ.
 |
| Cụ Đặng Thị Mùi (thứ 2 từ trái sang) và con dâu trưởng là bà Bàn Thị Mai (thứ 3 từ trái sang) không giấu được niềm hạnh phúc khi ông Lý Tày Vượng được làm lễ cấp sắc. |
Bà Bàn Thị Hai, đang thăn thoát sắp xếp đồ lễ giúp gia đình hôm nay có người được cấp sắc, cho biết: Điều này thể hiện tính gắn kết của cộng đồng người Dao nói chung và người Dao Thanh Phán nói riêng, "Từ trẻ đến giờ toàn đi hộ gia đình có người cấp sắc thôi, đến dự vui chứ. Chú Vượng được cấp sắc gia đình, họ hàng, làng xóm thấy vui hết. Theo phong tục của người Dao, đàn ông chưa được cấp sắc thì lớn vẫn là trẻ con đấy. Cấp sắc quan trọng lắm đấy”.
Mỗi buổi lễ cấp sắc có 7 thầy cúng hành lễ. Trong lúc làm lễ, phụ nữ không được ra vào khu vực làm lễ; trước và trong những ngày lễ diễn ra người đàn ông thụ lễ và những người trong gia đình phải kiêng kỵ rất nhiều như: không được sát sinh, những người đàn ông được làm lễ phải ăn chay trước đó vài ngày, không được nói chuyện với phụ nữ... Người được thụ lễ nếu đã lập gia đình sẽ được các thầy cúng làm lễ kết hôn để thần linh, ông bà tổ tiên chứng giám cho quan hệ vợ chồng. Đó cũng là niềm mong mỏi của những người vợ khi có chồng được làm lễ cấp sắc.
Bà Bàn Thị Mai, con dâu trưởng cụ Đặng Thị Mùi chia sẻ, “Không cấp sắc thì sau này ví dụ vợ chồng mất đi xuống âm phủ không được gặp nhau thì thiệt thòi. Mấy chục năm lấy chồng hôm nay chồng mới được làm lễ cấp sắc, rất vinh dự cho dòng tộc của gia đình tôi. Tôi rất vui vì sau này ai ai trong dòng tộc cũng tôn trọng chồng tôi”.
Ông Bàn Đức Giang, một trong 7 thầy cúng của Lễ cấp sắc, cho biết: Quan trọng nhất trong nghi lễ là cấp pháp danh cho người thụ lễ. Sau đó các Thầy sẽ dạy cho người thụ lễ một số điệu múa dâng rượu, lễ vật tạ ơn thần linh và răn dạy người thụ lễ về đạo lý làm người.
“Cái bàn cổ này, lễ cấp sắc này là văn hóa bản sắc dân tộc Dao từ xưa cho nên làm được thì gia đình bình an, làm ăn phát đạt, vợ chồng thương nhau cả đời. Đã cấp sắc thì phải làm việc thiện, đạo hiếu với bố mẹ, con cháu hiền lành. Cấp sắc thì đi đến đâu anh em nghe đến đấy, con cháu sau này có chỗ dựa. Phải dạy bảo con cháu giữ lại truyền thống của dân tộc và sau này lớn lên cũng phải thế”.
Các thầy cúng người Dao cũng cho biết: Những bài cúng, bài khấn và cả bài hát trong lễ cấp sắc nói lên khát vọng của con người, mong muốn có một cuộc sống sung túc hay thể hiện những quan niệm về đạo đức, sự tôn kính cha mẹ, tình nghĩa vợ chồng và cách đối nhân xử thế...
Tất cả những điều này giải thích tại sao Lễ cấp sắc được coi là lễ quan trọng nhất đối với người đàn ông dân tộc Dao Thanh Phán. Đó thực sự là phong tục cần gìn giữ và phát huy trước thực trạng nét đẹp văn hóa truyền thống của các dân tộc ít người đang có nguy cơ mai một trong cuộc sống hiện đại hôm nay./.
Đọc thêm
Phát triển du lịch xanh từ tài nguyên bản địa
Trong xu hướng phát triển du lịch hiện nay, những giá trị văn hóa truyền thống cùng cảnh quan thiên nhiên đang trở thành lợi thế quan trọng để nhiều địa phương phát triển du lịch bền vững. Tại Thanh Hóa, việc khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa đang mở ra hướng đi mới cho du lịch cộng đồng.
Thanh Hoá khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch quốc gia
Với lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, văn hóa phong phú cùng những định hướng chiến lược đúng đắn, Thanh Hóa đang khẳng định vị thế, trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch Việt Nam. Không chỉ tập trung vào du lịch biển, Thanh Hóa hướng tới du lịch bốn mùa, với sản phẩm đa dạng, trải nghiệm phong phú từ nghỉ dưỡng, sinh thái cộng đồng, văn hóa – lịch sử – tâm linh đến thể thao và giải trí, tạo sức hút mạnh mẽ với du khách trong và ngoài nước.
Phát triển sản phẩm du lịch địa phương tại khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
Từ những cánh rừng nguyên sinh xanh thẳm, những dòng suối mát lành đến hệ sinh thái đa dạng và bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào miền núi… các khu bảo tồn thiên nhiên không chỉ là “lá phổi xanh” quý giá mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển du lịch sinh thái bền vững. Vườn quốc gia Xuân Liên đang từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi thiên nhiên hoang sơ được đánh thức bằng những sản phẩm du lịch mang đậm dấu ấn địa phương.
Gia Lai phát triển du lịch bền vững, không thương mại hóa quá mức
Tỉnh Gia Lai có định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, ưu tiên giữ gìn thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương. Thay vì can thiệp thô bạo vào cảnh quan, địa phương tập trung khai thác vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, thác nước và không gian văn hóa Tây Nguyên để tạo nên những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng.
Dấu ấn “Vietnam BirdRace 2026”
Giữa không gian xanh thẳm của Vườn quốc gia Nam Cát Tiên, nơi tiếng chim hòa cùng nhịp sống của rừng già, sự kiện Vietnam BirdRace 2026 đã mang đến một hành trình đặc biệt dành cho những người yêu thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học. Không chỉ là cuộc đua quan sát chim, chương trình còn góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và phát triển du lịch sinh thái bền vững.
Hà Nội sẽ đón liên tiếp hai đoàn famtrip quốc tế trong tháng 5
Trong tháng 5/2026, Hà Nội sẽ đón liên tiếp hai đoàn famtrip quốc tế đến từ Úc và Nhật Bản khảo sát sản phẩm, dịch vụ du lịch trên địa bàn Thủ đô.
Chuẩn vị cơm nhà, đậm đà vị quê
Thanh Hóa từ lâu đã nổi tiếng với ẩm thực đậm đà, dân dã mà tinh tế. Nhắc đến ẩm thực xứ Thanh có thể kể đến nhiều món đặc trưng như nem chua, chả tôm, bánh lá răng bừa, gỏi cá nhệch... Và ngày hôm mời quý vị cùng ghé thăm 1 nơi rất đặc biệt, một nơi mang lại cảm giác như đang trở về chính căn bếp của gia đình. Đó chính là Niêu Vị, quán cơm chuẩn vị quê, đậm đà như bữa cơm mẹ nấu.
Phú Quốc là điểm du lịch biển phát triển nhanh nhất Đông Nam Á
Theo báo Khaosod của Thái Lan, đảo ngọc Phú Quốc của Việt Nam là một trong những điểm du lịch biển phát triển nhanh nhất Đông Nam Á.
Khơi dậy mạch nguồn văn hóa trong cộng đồng người Thái xứ Thanh
Từ bao đời nay, nơi đại ngàn phía Tây xứ Thanh, đồng bào Thái - với hơn 230.000 người - đã viết nên bản trường ca của riêng mình. Đó là bản trường ca được dệt từ sắc váy áo thổ cẩm, từ hương thơm nồng nàn của rượu cần, từ những giai điệu ngọt ngào tha thiết của khặp, và từ nhịp điệu rộn ràng, vang vọng của tiếng khua luống ngân khắp núi rừng. Trước guồng quay hối hả của thời đại, người Thái đang từng ngày nỗ lực giữ gìn để những giá trị truyền thống ấy không bị mai một, để "mạch nguồn" văn hóa mãi tuôn chảy, tỏa sáng trong đời sống hôm nay và mai sau.
Gia tăng trải nghiệm cho du khách từ dịch vụ chăm sóc sức khỏe
Thay vì đơn thuần “đi để nghỉ”, du khách ngày nay mong muốn được phục hồi thể chất, tái tạo năng lượng và tìm kiếm sự cân bằng tinh thần ngay trong mỗi hành trình du lịch. Nắm bắt xu hướng đó, nhiều khu du lịch, nghỉ dưỡng tại Thanh Hóa đã đầu tư các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đảm bảo tiêu chuẩn, mang đến trải nghiệm mới mẻ và làm phong phú các dịch vụ du lịch.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.