Đường dây nóng: 0237 3721150

100 triệu năm trước, khủng long đã biến thành chim như thế nào?

Các nhà khoa học đã khám phá ra một câu chuyện kỳ lạ về cách các vị chúa tể của loài thằn lằn mọc ra đôi cánh và bay lên bầu trời.

15/09/2017 08:43

Minh họa về một con khủng long coelurosaur – một loài họ hàng có lông vũ của Tyrannosaurus Rex.

Minh họa về một con khủng long coelurosaur – một loài họ hàng có lông vũ của Tyrannosaurus Rex.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện rằng, loài chim được tiến hóa từ khủng long khi bộ não của chúng to ra và hình dáng thay đổi.

Các nhà khoa học đã lần theo mối liên hệ về sự phát triển bộ não và sự chuyển động của xương sọ trong các thế hệ để khám phá ra cách mà các vị chúa tể của loài thằn lằn biến thành chim.

Một nhóm nghiên cứu từ Đại học Yale – đứng đầu là phó giáo sư Bhart Anjan Singh Bhullar – đã tìm thấy những thay đổi quan trọng trong phần nóc hộp sọ của loài bò sát, cho phép họ lần theo con đường tiến hóa của loài khủng long.

Giáo sư Bhullar đồng thời cũng là trợ lý phụ trách về cổ sinh vật học và động vật học ngành động vật có xương sống tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Peabody. Ông cho biết: “trong quá trình biến đổi từ khủng long thành chim, hộp sọ biến đổi trở nên rất lớn và bộ não thì to ra”.

Ông cho hay, nhóm nghiên cứu hết sức ngạc nhiên vì chưa từng có ai đưa ra ý tưởng rằng những phần cơ bản của não – não trước và não giữa – đều có tương quan với nhau, hoặc vì lý do nào đó mà chúng liên quan đến sự phát triển xương trán và xương đỉnh.

Mặc dù các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra mối liên hệ chung giữa bộ não và hộp sọ, nhưng các mối liên hệ giữa những vùng cụ thể của não và các yếu tố cá thể của nóc hộp sọ vẫn chưa rõ ràng.

Tiến sĩ Bhullar và các đồng nghiệp đã theo dõi sự tiến hóa của bộ não và hình dạng hộp sọ trong toàn bộ dòng dõi từ bò sát đến chim.

Họ khám phá ra rằng, hầu hết bộ não và hộp sọ của các loài bò sát đều giống nhau một cách đáng kể.


Một bức ảnh chụp cắt lớp phần nóc hộp sọ cho thấy phần xương trán màu hồng, xương đỉnh màu xanh lá cây và bộ não màu xanh da trời.

Một bức ảnh chụp cắt lớp phần nóc hộp sọ cho thấy phần xương trán màu hồng, xương đỉnh màu xanh lá cây và bộ não màu xanh da trời.


Hộp sọ của một con gà, khủng long Zanabazar giống với loài chim, khủng long nguyên thủy Herrerazaurus và khủng long Proterosuchu giống với một con cá sấu cổ đại.

Hộp sọ của một con gà, khủng long Zanabazar giống với loài chim, khủng long nguyên thủy Herrerazaurus và khủng long Proterosuchu giống với một con cá sấu cổ đại.

Những loài khủng long gần gũi nhất với loài chim, cùng với chính loài chim có các điểm bất đồng – bộ não to ra và hộp sọ phình lên.

Giáo sư Bhullar cho biết thêm rằng, nhóm nghiên cứu đã tìm ra mối liên hệ rõ ràng giữa xương trán, xương đỉnh và não giữa.

Các nhà nghiên cứu đã khẳng định điều này bằng cách kiểm tra phôi thai của thằn lằn, cá sấu và chim bằng một kỹ thuật chụp cắt lớp tương phản mới.

Theo họ, “mối liên hệ này có thể tìm thấy trên tất cả các động vật có xương sống có xương sọ to, và điều đó ám chỉ một mối quan hệ phát triển sâu sắc giữa bộ não và nóc hộp sọ.

“Điều này ngụ ý rằng bộ não sản xuất ra các tín hiệu ở dạng phân tử, hướng dẫn tạo thành khung xương xung quanh nó, mặc dù chúng ta mới hiểu biết tương đối ít về bản chất chính xác của mô hình đó”.

Cuối cùng, một trong những thông điệp quan trọng nhất ở đây là “dường như sự tiến hóa này đơn giản và tao nhã hơn nhiều so với cách nó thể hiện”.

Matteo Fabbri – tác giả chính của nghiên cứu này – cho rằng, “phát hiện này là một cột mốc quan trọng trong về phương pháp tiếp cận quá trình chuyển đổi hình thái học từ bò sát và khủng long thành các loài chim hiện nay”.

Một số học giả tin rằng những loài khủng long này sẽ hót như chim chứ không gầm thét như quái vật.

Anh Thư(Tổng hợp)/Dân Trí


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Tập huấn khai thác, sử dụng hệ thống IOC Thanh Hóa

Tập huấn khai thác, sử dụng hệ thống IOC Thanh Hóa

20:08 , 02/04/2026

Sáng ngày 2/4, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội nghị trực tuyến toàn tỉnh tập huấn, hướng dẫn khai thác và sử dụng hệ thống Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) Thanh Hóa.

Hợp tác xã nông nghiệp trong ứng dụng công nghệ cao

Hợp tác xã nông nghiệp trong ứng dụng công nghệ cao

10:08 , 02/04/2026

Hiện nay, Thanh Hoá có 110 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Qua đó, giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng và đem lại hiệu quả kinh tế cao.

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

14:04 , 01/04/2026

Theo Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có nguy cơ cao bị tấn công mạng. Thống kê của Hiệp hội này cho thấy gần một nửa số cơ quan, doanh nghiệp, tương đương 47,7% vẫn đang thiếu nhân sự an ninh mạng.

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

13:58 , 01/04/2026

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tiến tới mức "vượt trội hơn con người", đe dọa xóa sổ hàng loạt ngành nghề; chỉ có 3 lĩnh vực cốt lõi được dự báo sẽ sống sót trong kỷ nguyên này.

Doanh nghiệp Việt bước đầu làm chủ công nghệ lõi

Doanh nghiệp Việt bước đầu làm chủ công nghệ lõi

10:10 , 01/04/2026

Tại cuộc họp ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin "một số doanh nghiệp trong nước đã bước đầu làm chủ các công nghệ lõi và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược".

Khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

23:02 , 30/03/2026

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có văn bản số 4887 chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương triển khai thực hiện các nhiệm vụ đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo chỉ đạo của Thường trực Ban Chỉ đạo cấp tỉnh.

Thanh Hóa ra mắt Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử

Thanh Hóa ra mắt Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử

18:02 , 30/03/2026

Sáng 30/3, UBND tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) Việt Nam tổ chức lễ ra mắt mô hình thí điểm Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử.

Ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia

Ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia

09:26 , 30/03/2026

Chính phủ vừa ban hành Danh mục dữ liệu số Quốc gia. Theo đó, từ ngày 19/5/2026, cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ có 20 loại. Chính phủ giao Bộ Công an có trách nhiệm tổ chức triển khai, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện; chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Viettel chiếm thị phần số 1 tại 7/10 thị trường nước ngoài

Viettel chiếm thị phần số 1 tại 7/10 thị trường nước ngoài

09:20 , 30/03/2026

Sau 20 năm đầu tư ra thị trường nước ngoài, hoạt động kinh doanh quốc tế của Tập đoàn Viettel mang lại doanh thu hơn 3 tỷ USD mỗi năm, duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu khoảng 20% trong nhiều năm liên tiếp.

 Việt Nam là điểm sáng trong chuỗi cung ứng điện tử

Việt Nam là điểm sáng trong chuỗi cung ứng điện tử

08:03 , 30/03/2026

Theo Bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC, Việt Nam ghi nhận tăng trưởng GDP năm 2025 vượt xa mức trung bình một thập kỷ, trong đó chu kỳ công nghệ đóng vai trò quan trọng.