Ảnh chỉnh sửa, clip giả mạo – tin tức xấu, độc đáng ngại nhất trên mạng xã hội

Giữa cuộc chiến tranh Syria đang hết sức khốc liệt, bức ảnh này được đăng tải lên mạng xã hội twitter với chú thích tuyên bố hình ảnh được chụp từ Syria và cha mẹ của cậu bé đã bị giết bởi những người lính của chế độ Assad. Ngay khi đăng tải, bức ảnh thu hút hơn 187 nghìn người theo dõi, được copy và truyền đi với tốc độ chóng mặt. Tuy nhiên, trên thực tế, bức ảnh được chụp ở Ai Cập, đứa bé cũng không phải người Syria, và hai nấm mồ cũng là giả.

Trong cuộc chạy đua vào nhà Trắng, bà Hilarry Clinton, một ứng cử viên đảng Dân Chủ đã đến vận động tại một điểm bỏ phiếu. Ngay sau đó trên Internet xuất hiện hình ảnh người phụ nữ chụp ảnh cùng bà Clinton mặc chiếc áo chỉ thẳng sang bà với dòng chữ "Người bên cạnh tôi là kẻ đần". Thế nhưng, sự thật là đây, dòng chữ đỏ in trên áo hoàn toàn là sản phẩm của các phần mềm chỉnh sửa hình ảnh.

Tại Việt Nam, từ phong trào ảnh chế vui nhộn, nhiều năm trở lại đây, các đối tượng xấu thường xuyên sử dụng các phần mềm, ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh, video clip để phát tán những thông tin độc hại, xuyên tạc, đặc biệt là những thông tin liên quan đến lịch sử, văn hóa và chính trị. Theo các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ thông tin, những bức ảnh giả mạo, hay các đoạn video clip đã qua chỉnh sửa rất tinh vi, khó phát hiện bằng mắt thường vì được làm giả khá tinh vi, đặc biệt là khi đối tượng áp dụng thủ thuật chụp ảnh lại màn hình điện thoại, thêm chữ hay các chi tiết nhỏ, đảo ký tự… Hầu hết khi được phát tán, những bức ảnh đã qua chỉnh sửa này đều được người dùng mạng tin theo ngay mà ít có tâm lý kiểm chứng.

Việc phát tán, lan truyền ảnh đã qua chỉnh sửa hay các đoạn video clip giả mạo được đánh giá là rất khó ngăn chặn, bởi các thuật toán lọc thông tin xấu, độc do nền tảng mạng xã hội cung cấp chỉ mới dừng lại ở việc nhận diện được đối tượng trong hình ảnh, còn việc nhận biết được những hình ảnh đó có bị chỉnh sửa hay không thì các thuật toán này chưa làm được. Do vậy, để lòng tin không bị lợi dụng, cư dân mạng cần có tư duy phản biện trước những gì mình tiếp nhận.

Ảnh đã qua chỉnh sửa, video clip đã bị biên tập, cắt gọt mang nội dung xấu, độc được xem là loại tin tức giả mạo khó đối phó nhất hiện nay. Nếu không cẩn thận, người dùng mạng có thể lan truyền chúng mà không hề biết hành vi chia sẻ này là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo quy định tại Nghị định 72 ban hành ngày 15/7/2013 của Thủ tướng chính phủ, nhất là khi thông tin này được sử dụng nhằm vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự của cá nhân hay tổ chức, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức hay cá nhân đó. Do vậy, “tỉnh táo, thận trọng” vẫn luôn là chìa khóa để người dùng mạng giữ được niềm tin, từ đó cùng chung tay xây dựng môi trường internet lành mạnh./.

Tuyết Hạnh – Quốc An