Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa cho ý kiến đối với Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã

Theo Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tỉnh Thanh Hóa năm 2025 do Ban Thường vụ Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh chuẩn bị, tỉnh Thanh Hóa có diện tích tự nhiên hơn 11.000 km2, quy mô dân số hơn 4,3 triệu người; hiện có 26 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm 2 thành phố, 2 thị xã và 22 huyện, trong đó có 11 huyện thuộc khu vực vùng cao, miền núi; 547 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 63 phường, 32 thị trấn, 452 xã, trong đó có 16 xã, thị trấn biên giới. Hiện tại, diện tích tự nhiên và dân số của các đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh rất nhỏ, thấp hơn so với mức trung bình của toàn quốc.

Bám sát Nghị quyết số 60 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và Nghị quyết số 76 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đề án đưa ra phương án sắp xếp 529 đơn vị hành chính cấp xã thành 166 đơn vị hành chính cấp xã mới, gồm 18 phường và 148 xã. Theo phương án này, toàn tỉnh giảm 381 đơn vị hành chính cấp xã so với hiện nay, tương đương giảm 69,65%; Đề nghị không thực hiện sắp xếp đối với 18 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 12 xã biên giới giáp Lào và 06 xã thuộc khu vực miền núi, vùng cao.

Về phương án xếp cụ thể, đối với 4 đô thị cấp huyện gồm thành phố Thanh Hóa, thành phố Sầm Sơn, thị xã Bỉm Sơn và thị xã Nghi Sơn, hiện có 94 xã phường, tổng diện tích tự nhiên hơn 792 km2, dân số hơn 1 triệu người; trung bình mỗi xã, phường có diện tích 8,43 km2, dân số hơn 11.000 người. Đây đều là các đô thị trung tâm, động lực phát triển của tỉnh; vì vậy xã, phường mới cần có quy mô tương xứng về diện tích tự nhiên, dân số, nguồn lực lao động... để có dư địa phát triển lâu dài. Do đó, thực hiện sắp xếp còn 20 phường, xã, giảm 78.72%; trung bình mỗi xã, phường sau sắp xếp có diện tích 39,63 km2, dân số hơn 52.000 người, gấp 4,6 lần về diện tích và dân số so với hiện nay.

Khu vực 11 huyện đồng bằng, ven biển hiện có 279 xã, thị trấn; tổng diện tích hơn 2.300 km2, dân số hơn 2,2 triệu người; diện tích trung bình mỗi xã, thị trấn 8,38 km2, dân số 8.888 người. Sau sắp xếp, khu vực này còn 71 xã, giảm 74,55%; diện tích trung bình đạt 32,92 km2, dân số hơn 31.000 người, gấp khoảng 3,7 lần về diện tích và dân số so với hiện nay.

Khu vực 11 huyện miền núi, vùng cao, biên giới hiện có 174 xã, thị trấn; tổng diện tích gần 8000 km2, dân số gần 1,1 triệu người; diện tích trung bình đạt 45,89 km2, dân số 6.109 người. Sau sắp xếp, khu vực này còn 75 xã, giảm 56,90%; diện tích trung bình đạt 106,46 km2, dân số 14.173 người, gấp khoảng 2,3 lần về diện tích tự nhiên và dân số so với hiện nay.

Đề án cũng xác định rõ quy trình, thủ tục và thời gian cụ thể hoàn thành từng công việc. Theo đó, các địa phương sẽ tổ chức lấy ý kiến cử tri trước ngày 22/4 và thông qua Hội đồng nhân dân cấp xã, cấp huyện trước ngày 23/4/2025. Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố hoàn chỉnh hồ sơ, trình tự thủ tục của địa phương, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh trước ngày 24/4/2025; Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước ngày 26/4, trình Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua trước ngày 27/4/2025, hoàn chỉnh hồ sơ để báo cáo Chính phủ trong đầu tháng 5/2025.

Các ý kiến thảo luận tại hội nghị cơ bản đồng tình với Đề án, đồng thời thống nhất: sau khi sắp xếp, số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh sẽ giảm từ 60 đến 70% so với hiện nay, đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương. Cùng với đó, cần bám sát các tiêu chí về diện tích, dân số, đảm bảo phù hợp về văn hóa, thuận tiện về giao thông, sau khi sắp xếp sẽ mở rộng không gian và tạo dư địa phát triển cho các địa phương. Đặc biệt, trong quá trình sắp xếp, cần phải xóa bỏ tư duy xã, phường là của huyện, thị, thành phố, mà cần phải có cái nhìn tổng thể, vì sự phát triển chung của cả tỉnh.

Phát biểu tại hội nghị, thay mặt Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh và Ban Thường vụ các huyện, thị, Thành ủy đã rất khẩn trương triển khai việc xây dựng Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh, cơ bản đảm bảo các yêu cầu, định hướng của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cũng đánh giá cao các ý kiến thảo luận rất chất lượng tại hội nghị, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của các đại biểu, thẳng thắn, góp ý xác đáng vào các nội dung của Đề án.

Nhắc lại tinh thần chỉ đạo của Trung ương tại Hội nghị Trung ương 11, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh: việc tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là quyết sách chiến lược chưa từng có, với mục tiêu cao nhất vì sự phát triển nhanh, ổn định, bền vững của đất nước, chăm lo tốt hơn đời sống của Nhân dân, xây dựng bộ máy chính quyền tinh gọn, chuyển từ quản lý thụ động sang chủ động phục vụ Nhân dân, kiến tạo phát triển, đủ năng lực tổ chức triển khai có hiệu quả các chủ trương của Đảng vào thực tiễn cuộc sống trong kỷ nguyên phát triển và thịnh vượng. Việc sắp xếp đơn vị hành chính lần này được xây dựng trên tinh thần khoa học, đột phá, sáng tạo, bám sát thực tiễn với tầm nhìn xa, trông rộng, ít nhất là 100 năm, bảo đảm hình thành và mở rộng không gian phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa mới, phù hợp cho sự phát triển của đất nước.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nêu rõ: Ban Thường vụ Tỉnh ủy cơ bản thống nhất với nội dung Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã do Đảng ủy UBND tỉnh xây dựng. Để tiếp tục triển khai thực hiện Đề án đúng quy định, đúng tiến độ và đạt hiệu quả, Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh tiếp thu tối đa các ý kiến hợp lý, xác đáng tại hội nghị để hoàn chỉnh Đề án, bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý, tính khả thi và phù hợp thực tiễn. Đồng thời, khẩn trương thực hiện đầy đủ thủ tục, quy trình các bước để xin ý kiến cử tri, Nhân dân trên địa bàn tỉnh; báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy, HĐND tỉnh và báo cáo Chính phủ trước ngày 01/5/2025.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh lưu ý: khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã cần xây dựng các phương án để thực hiện đồng bộ về công tác cán bộ, bố trí nơi làm việc, xử lý tài chính, tài sản công, kết thúc hoạt động của thanh tra cấp huyện và sắp xếp các đơn vị công lập trực thuộc huyện... Giao Ban Tổ chức Tỉnh ủy tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy định về bố trí nhân sự cấp ủy ở các xã, phường thành lập mới; Đề án kết thúc hoạt động của các Đảng bộ huyện, thị xã, thành phố; Đề án thành lập Đảng bộ xã, phường trực thuộc Tỉnh ủy, đồng bộ với sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, báo cáo Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh. Tham mưu tổ chức bộ máy các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc các xã, phường thành lập mới. Tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy triển khai, cụ thể hóa các quy định mới của Trung ương về tổ chức bộ máy và công tác cán bộ. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy tổ chức tuyên truyền sâu rộng, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận trong Nhân dân về sự cần thiết, ý nghĩa và lộ trình sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã. Chủ động định hướng dư luận, kịp thời xử lý các thông tin không chính xác, tạo môi trường ổn định để triển khai hiệu quả Đề án.

Ban Thường vụ các huyện, thị, Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo Hội đồng nhân dân cấp huyện, cấp xã thông qua Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo thẩm quyền. Phối hợp với Ban Tổ chức Tỉnh ủy và các cơ quan liên quan chuẩn bị phương án nhân sự cấp uỷ, Ban Thường vụ cấp uỷ và định hướng phân công cấp uỷ viên, uỷ viên Ban Thường vụ cấp ủy xã, phường dự kiến sáp nhập, hợp nhất, thành lập mới.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải tập trung cao độ, khẩn trương tham mưu thực hiện các nhiệm vụ theo đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng.