Báo động tình trạng lạm dụng corticoid trong điều trị

Bệnh nhân nữ 61 tuổi đang phải cấp cứu do suy tuyến thượng thận, viêm phổi biến chứng trên nền bệnh đái tháo đường và thoái hoá khớp. Theo các bác sĩ, bệnh nhân có tiền sử thoái hoá khớp lâu năm, do thiếu hiểu biết nên sử dụng corticoid không đúng liều lượng và không theo chỉ định. Ngoài ra, bệnh nhân còn sử dụng thuốc nam để điều trị đau khớp theo kinh nghiệm truyền miệng và phải nhập viện trong tình trạng cơ thể suy kiệt, kèm nhiều biến chứng nặng.

Người nhà bệnh nhân cho biết: "Mẹ tôi dùng viên hoàn tán tự ý mua về dùng. Dùng thì hiệu quả rất nhanh, nhưng chỉ được 1 đến 2 ngày lại bị lại đau lại. Gần đây mẹ tôi có biểu hiện tức ngực, khó thở, đau các cơ xương, đau nhức từ đầu đến mông, tê bì nên gia đình cho đi bác sĩ điều trị".

Thạc sĩ, bác sĩ Lê Anh Tuấn, Khoa Cơ Xương khớp - Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Những bệnh nhân này khi nhập viện rất dễ nhận biết đó là kiểu mặt to, tay chân teo nhỏ, có các đám xuất huyết dưới da. Bệnh nhân vào khoa ngoài triệu chứng về cơ xương khớp còn có những triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, nôn, có những trường hợp nặng hơn có thể sốt hoặc suy tuyến thượng thận".

6 tháng đầu năm 2024, Khoa Cơ xương khớp - Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hoá tiếp nhận và điều trị cho trên 1.500 bệnh nhân, trong đó có đến 1/3 số bệnh nhân nhập viện có tình trạng lạm dụng corticoid. Số bệnh nhân nhập viện với tình trạng suy thượng thận vì lạm dụng corticoid gần đây tăng nhanh, chủ yếu là người cao tuổi. Việc lạm dụng corticoid, có thể gây ra nhiều tác dụng phụ bất lợi như đái tháo đường, tăng huyết áp, loãng xương, suy tuyến vỏ thượng thận…. Các bác sĩ lâm sàng thường rất cân nhắc khi chỉ định điều trị bằng nhóm thuốc này; đồng thời sẽ khuyến cáo người bệnh các tác dụng phụ cũng như cách theo dõi sau khi sử dụng.

Thạc sĩ, bác sĩ Lê Anh Tuấn, Khoa Cơ Xương khớp - Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Điều trị cho bệnh nhân lạm dụng corticoid rất là khó khăn bởi vì những bệnh nhân này thì việc sử dụng các thuốc chống viêm giảm đau thông thường ít có tác dụng. Thứ 2 là những bệnh nhân này thường có bệnh nền rất là nhiều như đái tháo đường, tăng huyết áp, suy giảm miễn dịch làm cho bệnh nhân dễ có những biến chứng nặng nhiễm trùng nặng, kéo dài thời gian điều trị".

Để phát huy hiệu quả điều trị và hạn chế các tác dụng bất lợi của nhóm thuốc corticoid, các bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ liệu trình điều trị và chỉ dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị, đặc biệt các loại thuốc nam, thuốc bắc trôi nổi trên thị trường, không rõ nguồn gốc xuất xứ.