Bảo tồn và phát triển dược liệu quý tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu

Năm 2017, Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu đã lựa chọn cây ba kích và sa nhân tím để nghiên cứu và bảo tồn dưới tán rừng tự nhiên và rừng trồng. Nguồn giống được cán bộ kỹ thuật Khu bảo tồn Pù Hu thu hái, xử lý và nhân giống tại chỗ. Đơn vị đã trồng thử nghiệm 7.500 cây sa nhân tím và 5000 cây ba kích trên địa bàn huyện Quan Hóa, trong đó tỉ lệ sống của cây ba kích và sa nhân tím đạt trên 90%. Anh Lê Xuân Phong, Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác Quốc tế, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu cho biết thêm: "Đối với loại ba kích khả năng sinh trưởng rất tốt, kĩ thuật của nó cũng không đòi hỏi chăm sóc cao. Riêng với ba kích tím, loài này là loài cây dây leo nên quy trình kĩ thuật của nó đòi hỏi kĩ thuật cao hơn, khi cần chăm sóc phải có giá thể nó leo lên nếu để nó bò xuống đất ngọn nó sẽ thối hỏng, kết quả không cao".

Qua 4 năm triển khai thử nghiệm cho thấy khả năng thích nghi và sinh trưởng của 2 loại dược liệu này trong điều kiện bán tự nhiên tương đối tốt. Cây ba kích dự kiến năm thứ 4 có thể cho thu hoạch mỗi gốc từ 0,5- 0,7kg, cây sa nhân mỗi 1 ha cho thu hoạch 200 kg quả tươi. Với giá bán 60.000 đồng 1kg sa nhân tím, 180 nghìn đồng 1kg ba kích tươi, so với các loại cây trồng khác, trồng dược liệu cho thu nhập cao hơn rất nhiều lần. Ông Lò Văn Diện, Bản Yên, xã Hiền Chung, huyện Quan Hóa chia sẻ: "Qua 4 năm thì thấy trồng các loại dược liệu này có hiệu quả, cây ba kích đào thử 1 bụi khoảng 5 lạng, cây sa nhân năm thứ 4 một đám nhỏ tôi hái thử được 15-20 kg tươi. Theo tôi có thể nhân rộng được mô hình, có điều sa nhân thì dễ trồng, ba kích phải được sự đầu tư và am hiểu về mặt kĩ thuật mới đảm bảo sự phát triển được".

Với diện tích tự nhiên trên 23 nghìn ha, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu nằm trên địa phận các huyện Quan Hóa và Mường Lát, các chuyên gia ghi nhận được 398 loài cây dược liệu, chiếm tỉ lệ 42,52% trong giá trị sử dụng của hệ thực vật. Trước tình trạng suy giảm trữ lượng của một số loại, một số loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cục bộ, Ban quản lý khu bảo tồn đã thực hiện một số chương trình dự án bảo tồn và phát triển cây dược liệu như cây ba kích, sa nhân tím, khôi tía, Lan Kim tuyến, bảy lá một hoa ..vv. Kết quả cho thấy các loại dược liệu quý này sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng dược liệu tương đương với việc sinh trưởng tự nhiên. 

Ông Đỗ Ngọc Dương, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu cho biết: "Chúng tôi tập trung tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ dược liệu quý, đẩy mạnh tuần tra kiểm tra để hạn chế thấp nhất sự xâm hại các loại dược liệu. Chúng tôi đã thử nghiệm và gây dựng thành công việc trồng ba kích và sa nhân tím. Về lâu dài chúng tôi sẽ nghiên cứu các loại dược liệu có tiềm năng, có giá trị và dễ dàng trên thị trường, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp đầu tư sản xuất quy mô lớn và đảm bảo đầu ra cho sản phẩm".

Từ thành công này Ban quản lí Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu sẽ tiếp tục thí điểm và nhân rộng mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng tự nhiên và rừng sản xuất, góp phần bảo tồn và phát triển các loại được liệu quý, đồng thời tạo sinh kế góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống cho nhân dân vùng lõi và vùng đệm của khu bảo tồn.