Bệnh suy thận - Nguyên nhân và cách phòng tránh

Cách đây 10 năm, chị Vũ Thị Thảo, huyện Triệu Sơn được chẩn đoán bị suy thận, sau một thời gian, bệnh ngày càng tiên lượng xấu khi chuyển sang suy thận mạn giai đoạn cuối. Để kéo dài thời gian sống, mỗi tuần chị Thảo phải lọc máu 3 lần. 

Từ khi phát hiện bị bệnh, bản thân chị và gia đình đã phải cố gắng chạy vạy nhiều nơi để chữa trị. Vì vậy, kinh tế gia đình vốn đã khó khăn lại càng khó khăn gấp bội. Không chỉ mình trường hợp của chị Vũ Thị Thảo, hiện tại Bệnh viện Đa khoa Phúc Thịnh đang tiếp nhận khoảng 150-160 bệnh nhân suy thận lọc máu chu kỳ tại bệnh viện, đa số những bệnh nhân này đến từ những vùng sâu, vùng xa của tỉnh và có hoàn cảnh khá khó khăn.

Chị Vũ Thị Thảo, huyện Triệu Sơn tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Tôi thường cảm thấy mệt mỏi, sức khỏe ngày một yếu nên sau khi đi khám được chẩn đoán bị suy thận giai đoạn cuối. Hiện giờ phải lọc máu điều trị theo phác đồ điều trị của bác sĩ".

Bệnh suy thận là tình trạng chức năng hoạt động của thận giảm đột ngột trong thời gian ngắn. Suy thận đôi khi chỉ là tạm thời và phát triển nhanh (cấp tính) nhưng có khi là tình trạng mạn tính và ngày càng chuyển biến xấu hơn. Thống kê tại Khoa thận nhân tạo, Bệnh viện Đa khoa Phúc Thịnh, chỉ tính riêng bệnh suy thận mạn tính, mỗi tháng có khoảng 5-10 trường hợp phát hiện mới và khoảng 40-50 bệnh nhân suy thận mạn tính chưa điều trị thay thế chức năng thận.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, thông thường bệnh nhân suy thận sẽ có một số biểu hiện như: Giảm lượng nước tiểu, phù mắt cá chân, bàn chân, khó thở không rõ nguyên nhân, đau hoặc cảm thấy nặng ngực, mệt mỏi, kém ăn, buồn nôn dai dẳng, sụt cân, co rút cơ (đặc biệt là ở chân), co giật, hôn mê, thiếu máu… 

Tuy nhiên, các triệu chứng suy giảm chức năng ở thận khi mới hình thành thường không có triệu chứng đặc hiệu. Do đó, rất nhiều trường hợp người mắc bệnh suy thận không được phát hiện sớm và điều trị theo đúng phác đồ nên dẫn đến việc điều trị ở giai đoạn muộn, xuất hiện nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

Bác sĩ CKI Tô Thành Trung, Trưởng khoa thận nhân tạo, Bệnh viện Đa khoa Phúc Thịnh cho biết: "Bệnh suy thận nếu không kịp thời phát hiện và điều trị bệnh về lâu dài có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm như suy thận mạn tính, tổn thương hệ thần kinh, tăng huyết áp, tổn thương tim".

Theo thống kê, tại Việt Nam, hiện có khoảng 5 triệu người đang bị suy thận, khoảng 26.000 người bị suy thận mạn tính giai đoạn cuối phải chạy thận nhân tạo và 8.000 ca mắc mới mỗi năm. Đáng lo ngại hơn, trong những năm trở lại đây, tỉ lệ người bệnh trẻ tuổi mắc bệnh và phải lọc máu chu kỳ tăng 5-10%. 

Theo các chuyên gia y tế, bên cạnh những nguyên nhân dẫn tới bệnh thận mạn giai đoạn cuối như di truyền, thận đa nang, nhiễm khuẩn, bệnh tự miễn… thì thói quen sinh hoạt không lành mạnh như: ăn uống thừa năng lượng, thức ăn chế biến sẵn nhiều hóa chất bảo quản, lạm dụng các loại đồ uống, lối sống ít vận động thể lực cũng là những nguyên nhân dẫn tới trẻ hóa suy thận mạn.

Bác sĩ CKI Tô Thành Trung, Trưởng khoa thận nhân tạo, Bệnh viện Đa khoa Phúc Thịnh cho biết: "Để hạn chế nguy cơ suy thận, mỗi người cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường bổ sung các loại rau củ, uống nhiều nước, thường xuyên tập luyện thể thao để nâng cao sức khỏe, sử dụng các loại thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Đối với những người bệnh mắc các bệnh lý nguy cơ như viêm cầu thận mạn, thận đa nang, viêm thận bể thận mạn do sỏi, lupus, đái tháo đường, tăng huyết áp…thì phải theo dõi và điều trị để phòng biến chứng dẫn đến suy thận".

Theo khuyến cáo của bác sĩ, người dân nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để chủ động phòng tránh bệnh hiệu quả. Nếu đã có bệnh, bệnh nhân cần chuẩn đoán và điều trị thích hợp, cùng với đó áp dụng chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt lành mạnh nhằm làm chậm tốc độ tiến triển của bệnh suy thận.