Bí ẩn lịch sử hình thành Tết nguyên đán
Theo en.wikipedia.org, từ xa xưa, các nhà nghiên cứu đã chia thời gian thành các ngày, các tháng, các năm. Một số lịch dựa trên sự vận động của mặt trăng, số khác thì dựa vào vị trí của mặt trời, trong khi một số lại dựa vào cả mặt trăng và mặt trời. Khắp nơi trên thế giới đều có những tín ngưỡng đặc biệt về Tết.
Người Trung Hoa tính theo hệ thống mặt trăng cho nên ngày năm mới rơi vào tháng bắt đầu có trăng, khoảng 4 hay 8 tuần trước khi mùa xuân đến. Ngày chính xác có thể vào khoảng giữa ngày 21-1 hay ngày 21-2 của lịch “Gregorian Calendar”.
Lịch Trung Hoa thành lập không giống lịch Gregorian bởi vì phạm vi của mùa thay đổi. Và mỗi năm có can chi khác nhau (Mậu Tý chẳng hạn) tượng trưng cho 1 trong 12 con Giáp luân phiên theo qui luật Ngũ Hành với chu kỳ 60 năm. Tết Nguyên Đán Việt Nam từ xưa dựa theo Lịch Trung Hoa nên thường giống lịch Trung Quốc.
Nguyên nghĩa của từ "Tết" chính là "tiết". Văn hóa Đông Á – thuộc văn minh nông nghiệp lúa nước - do nhu cầu canh tác nông nghiệp đã "phân chia" thời gian trong một năm thành 24 tiết khác nhau (và ứng với mỗi tiết này có một thời khắc "giao thời") trong đó tiết quan trọng nhất là tiết khởi đầu của một chu kỳ canh tác, gieo trồng, tức là Tiết Nguyên Đán sau này được biết đến là Tết Nguyên Đán.
 |
| Cơm Tết ở Việt Nam. |
Theo lịch sử Trung Quốc, nguồn gốc Tết Nguyên Đán có từ đời Tam Hoàng Ngũ Đế và thay đổi theo từng thời kỳ. Đời Tam đại, nhà Hạ chuộng màu đen nên chọn tháng giêng, tức tháng Dần là Tết. Nhà Thương thích màu trắng nên lấy tháng Sửu, tức tháng chạp, làm tháng đầu năm. Nhà Chu ưa sắc đỏ nên chọn tháng Tý, tức tháng mười một, làm tháng Tết. Các vua chúa nói trên quan niệm về ngày giờ "tạo thiên lập địa" như sau: giờ Tý thì có trời, giờ Sửu thì có đất, giờ Dần sinh loài người nên đặt ra ngày tết khác nhau.
Đời Đông Chu, Khổng Tử đổi ngày Tết vào một tháng nhất định là tháng Dần. Đời nhà Tần (thế kỷ 3 TCN), Tần Thủy Hoàng lại đổi qua tháng Hợi, tức tháng mười. Đến thời nhà Hán, Hán Vũ Đế (140 TCN) lại đặt ngày Tết vào tháng Dần, tức tháng giêng. Từ đó về sau, không còn triều đại nào thay đổi về tháng Tết nữa.
Đến đời Đông Phương Sóc, ông cho rằng, ngày tạo thiên lập địa có thêm giống Gà, ngày thứ hai có thêm Chó, ngày thứ ba có Lợn, ngày thứ tư sinh Dê, ngày thứ năm sinh Trâu, ngày thứ sáu sinh Ngựa, ngày thứ bảy sinh Loài người và ngày thứ tám mới sinh ra Ngũ cốc. Vì thế mà ngày Tết thường được kể từ ngày mồng Một cho đến hết ngày mồng Bảy tháng giêng( 8 ngày).
 |
| Tết nguyên đán ở Trung Quốc |
Trước năm 1967, Việt Nam lấy giờ Bắc Kinh làm chuẩn cho âm lịch. Ngày 8-8-1967, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành đổi lịch dùng múi giờ GMT +7 làm chuẩn. Vì thế hai miền nam bắc Việt Nam đón Tết Mậu Thân hai ngày khác nhau (miền bắc ngày 29-1 trong khi miền nam thì ngày 30-1).
Ngày nay, cùng với người Hoa, người Việt, các dân tộc khác chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa như Triều Tiên, Mông Cổ, Tây Tạng, Nepal, Bhutan cũng tổ chức Tết âm lịch với các nghi lễ chính thức. Trước đây, Nhật Bản cũng cử hành Tết âm lịch, nhưng từ năm Minh Trị thứ 6 (1873) họ đã chuyển sang dùng dương lịch cho các ngày lễ tương ứng trong âm lịch.
Tết Nguyên đán là lễ tết đầu tiên của một năm. Tết được bắt đầu từ lúc giao thừa cùng với lễ trừ tịch. Theo chữ Hán nôm, Nguyên có nghĩa là bắt đầu, Đán là buổi sớm mai. Tết Nguyên Đán tức là Tết bắt đầu của năm, mở đầu cho mọi công ăn việc làm với tất cả mọi cảnh vật đều mới mẻ đón xuân sang.
Người Việt tin rằng, vào ngày Tết mọi thứ đều phải mới, phải đổi khác, từ ngoại vật cho đến lòng người, vì vậy khoảng mươi ngày trước Tết họ thường sơn, quét vôi nhà cửa lại. Họ cũng tất bật đi sắm sửa quần áo mới để mặc trong dịp này. Trong những ngày Tết, họ kiêng cữ không nóng giận, cãi cọ.
Tết là dịp để mọi người hàn gắn những hiềm khích đã qua và là dịp để chuộc lỗi. Mọi người đi thăm viếng nhau và chúc nhau những lời đầy ý nghĩa. Trẻ em đi chúc Tết được người lớn lì xì một phong bì đỏ thắm có đựng ít tiền dàh cho chúng tiêu xài ngày Tết. Tết ở 3 miền Bắc, Trung, Nam ở Việt Nam cũng có những điều khác nhau.
Đọc thêm
Hơn 440 nghìn lượt khách trải nghiệm tàu "Hành trình kết nối di sản miền Trung"
Sau tròn 2 năm vận hành, đoàn tàu 'Hành trình kết nối di sản miền Trung' kết nối thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng đã có hơn 440 nghìn lượt khách sử dụng.
“Nét đẹp Đình làng Sơn”
Cùng với các địa phương trên địa bàn tỉnh, trong quá trình xây dựng Nông thôn mới, xã Triệu Lộc luôn xác định “văn hóa làng” là cốt lõi, là nơi lưu giữ “hồn cốt” của dân tộc. Hiện nay trên địa bàn xã còn đình làng Sơn và làng Ngọ. Trong đó, đình làng Sơn đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh. Đây không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân.
Thanh Hóa yêu cầu tu bổ, tôn tạo di tích đúng trình tự, thủ tục theo quy định
Trước thực trạng nhiều địa phương tự ý sửa chữa, tôn tạo di tích không phép, Sở Văn hoá – Thể thao & Du lịch Thanh Hóa vừa ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định pháp luật, tránh gây hư hại, lãng phí và tạo dư luận xấu trong xã hội.
Nghệ nhân dân gian – Người giữ lửa văn hoá truyền thống
Trong dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, những giá trị văn hoá truyền thống vẫn đang được gìn giữ, trao truyền bởi những con người thầm lặng nhưng đầy tâm huyết. Họ là nghệ nhân dân gian – những “người giữ lửa” cho hồn cốt dân tộc. Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam ra đời đã tiếp tục khẳng định rõ vai trò, vị trí của đội ngũ nghệ nhân dân gian – những chủ thể sáng tạo, gìn giữ và lan toả các giá trị văn hoá truyền thống. Đồng thời, đặt ra yêu cầu cần có những cơ chế, chính sách phù hợp để tôn vinh, đãi ngộ xứng đáng, tạo điều kiện để họ tiếp tục cống hiến.
Hội An lọt top 51 điểm đến đẹp nhất thế giới
Hội An (thành phố Đà Nẵng) vừa được tạp chí Time Out (Anh) xướng tên trong top 51 điểm đến đẹp nhất thế giới năm 2026, nhờ vẻ đẹp cổ kính và trải nghiệm sống giàu bản sắc.
Áp lực giá vé máy bay tăng cao, du lịch nội địa tìm hướng đi mới
Mùa du lịch đã bắt đầu sôi động, nhu cầu nghỉ dưỡng, tham quan của người dân ngày một tăng cao. Thế nhưng, bên cạnh sự háo hức, không ít du khách lại phải "chùn bước" khi các chi phí di chuyển, đặc biệt là giá vé máy bay tiếp tục tăng.
"Phát triển du lịch bằng ẩm thực"
Những năm gần đây, Pù Luông, Thanh Hóa đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch sinh thái của Việt Nam. Không chỉ thu hút du khách bởi cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ, nơi đây còn ghi dấu ấn bằng những trải nghiệm văn hóa độc đáo. Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng, phát triển hệ thống homestay, một hướng đi đang được nhiều người dân và doanh nghiệp lựa chọn, đó chính là phát triển du lịch từ ẩm thực – nơi mỗi món ăn không chỉ để thưởng thức, mà còn níu chân du khách bởi những câu chuyện về vùng đất và con người nơi đây.
Đổi mới cách làm xúc tiến du lịch từ trải nghiệm số
Trong khuôn khổ Hội nghị xúc tiến đầu tư Thanh Hóa năm 2026, gian hàng quảng bá du lịch xứ Thanh đã trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo đại biểu, doanh nghiệp. Không chỉ giới thiệu tiềm năng, thế mạnh, không gian này còn mang đến những trải nghiệm công nghệ hiện đại, mở ra hướng tiếp cận mới trong xúc tiến du lịch.
Xã Hoằng Tiến tổ chức Lễ hội cầu an – cầu ngư năm 2026
Sáng 30/3, tại Công viên văn hóa du lịch tâm linh Lạch Trường, xã Hoằng Tiến đã tổ chức Lễ hội cầu an - cầu ngư năm 2026 với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.
Việt Nam là điểm đến ngày càng hấp dẫn với du khách Philippines
Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách Philippines, với hơn 482 nghìn lượt khách trong năm 2025. Các điểm đến được yêu thích gồm Đà Nẵng, Sa Pa, Phú Quốc, Nha Trang, cùng ẩm thực đặc trưng của Việt Nam.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.