Đường dây nóng: 0237 3721150

Bí mật về siêu dã thú cổ đại đã tuyệt chủng được giải mã

Nghiên cứu mới tiết lộ nhiều bí mật về "siêu dã thú" cổ đại đã tuyệt chủng có kích thước khổng lồ thường được xem là quái vật tiền sử, cỗ máy giết chóc.

06/04/2021 11:01

 

Tái hiện cảnh quái vật tiền sử Anteosaurus tấn công một con Moschognathus ăn cỏ. Ảnh: Alex Bernardini.
Tái hiện cảnh quái vật tiền sử Anteosaurus tấn công một con Moschognathus ăn cỏ. Ảnh: Alex Bernardini.

 Cỗ máy giết chóc thời tiền sử

Khoảng 260 triệu đến 265 triệu năm trước, một sinh vật khổng lồ được gọi là Anteosaurus đã sinh sống khắp lục địa Châu Phi ngày nay. Thời kỳ này là giữa kỷ Permi và Anteosaurus là một trong những loài ăn thịt hung dữ nhất. Cỗ máy giết chóc thời tiền sử này có những chiếc răng to có khả năng nghiền nát xương, hộp sọ khổng lồ và bộ hàm mạnh mẽ.

Dù tên gọi giống khủng long nhưng Anteosaurus không phải là khủng long. Quái vật thời tiền sử này thuộc về loài dinocephalia, một họ động vật có vú giống như bò sát, có trước khủng long.

Giống như khủng long, dinocephalia thống trị trái đất trong một giai đoạn. Chúng hình thành, phát triển mạnh và chết khoảng 30 triệu năm trước khi loài khủng long đầu tiên tồn tại.

Xương hóa thạch của dinocephalia được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới. Chúng nổi bật vì kích thước lớn và nặng. Xương của loài dinocephalia dày và mật độ dày đặc và Anteosaurus cũng không ngoại lệ. Hộp sọ của Anteosaurus có những bướu và cục u lớn phía trên mắt và một cái mào dài trên đầu mõm. Điều này, cùng với những chiếc răng nanh to khiến sinh vật này có vẻ ngoài thực sự hung dữ.

Nhưng do cấu ​​trúc nặng nề của bộ xương, các nhà khoa học luôn cho rằng Anteosaurus là một loài động vật khá chậm chạp, di chuyển chậm chạp, dường như chỉ hợp với ăn xác thối hoặc phục kích con mồi. Một số nhà khoa học thậm chí còn cho rằng Anteosaurus nặng đến mức chắc chắn phải sống trong nước.

Viết lại câu chuyện về tiến hóa trước động vật có vú

Giờ đây, nhóm các nhà cổ sinh vật học từ Nam Phi và Châu Âu đã đánh giá lại khả năng săn mồi của Anteosaurus. Nghiên cứu được Julien Benoit - nhà nghiên cứu cấp cao về cổ sinh vật có xương sống, Đại học Witwatersrand, Nam Phi - công bố trên The Conversation.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy, sinh vật khổng lồ thời tiền sử có hệ thống thần kinh và các giác quan đã được tối ưu hóa để săn mồi tốc độ cao, tấn công nhanh, giống như báo săn hoặc khủng long móng vuốt velociraptor đã tuyệt chủng từ lâu.

Trái ngược với những gì các nhà khoa học vẫn nhận định lâu nay, Anteosaurus không phải sinh vật tiền sử chậm chạp, nó chẳng khác gì một cỗ máy giết chóc uy lực thời tiền sử.

 

Hộp sọ của Anteosaurus bên cạnh hộp sọ của con người hiện đại. Ảnh: Julien Benoit/Đại học Witwatersrand.
Hộp sọ của Anteosaurus bên cạnh hộp sọ của con người hiện đại. Ảnh: Julien Benoit/Đại học Witwatersrand.

Các nhà khoa học đã sử dụng hình ảnh tia X và tái tạo 3D để hiểu rõ hơn về hệ thống thần kinh của Anteosaurus. Vì Anteosaurus là một loài động vật rất lớn, hầu hết các mẫu vật quá lớn để vừa với hầu hết các máy quét CT, vì vậy các nhà khoa học đã sử dụng một mẫu vật xương không còn nguyên vẹn được tìm thấy nhiều năm trước ở vùng Karoo của Nam Phi. Do đó, các nhà khoa học có thể quét từng xương một cách độc lập và tái tạo lại hộp sọ hoàn toàn bằng kỹ thuật số.

Sau đó, các nhà nghiên cứu điều tra các cấu trúc bên trong của hộp sọ của cỗ máy giếc chóc tiền sử này. Tế bào giữ thăng bằng của Anteosaurus ở tai trong của nó tương đối lớn hơn so với các họ hàng gần nhất và các loài săn mồi khác sống cùng thời. Điều này cho thấy Anteosaurus có khả năng di chuyển nhanh hơn nhiều so với con mồi và các đối thủ cạnh tranh.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng phần não chịu trách nhiệm phối hợp các chuyển động của mắt với đầu đặc biệt lớn. Đây sẽ là một đặc điểm quan trọng để siêu dã thú này đảm bảo khả năng theo dõi con mồi. Sự nhanh nhẹn của Anteosaurus có thể được so sánh với sư tử núi Bắc Mỹ hay báo sư tử.

Nhìn chung, tất cả những phát hiện này cho thấy hệ thống thần kinh của Anteosaurus đã được đặc biệt hóa và tối ưu hóa để sinh vật này có thể săn mồi nhanh và tấn công nhanh. Con mồi của nó là các loài ăn cỏ lớn như Moschognathus, các loài động vật nhỏ như thằn lằn, động vật lưỡng cư lớn hoặc thậm chí cả các loài ăn thịt khác.

Anteosaurus thuộc loài bò sát tiền động vật có vú, một nhóm động vật đã tuyệt chủng nhưng cuối cùng tiến hóa thành tổ tiên của động vật có vú. Các kỹ thuật hình ảnh mới đang định hình lại sự hiểu biết của nhân loại về sinh học của những loài động vật cổ đại.

Nghiên cứu này về Anteosaurus góp phần viết lại câu chuyện về quá trình tiến hóa trước động vật có vú, giống như thời kỳ Phục hưng của khủng long và có khả năng làm sáng tỏ nguồn gốc động vật có vú của con người, nhà nghiên cứu Julien Benoit nhận định.

Theo THANH HÀ/Báo Lao Động


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện chính sách an sinh xã hội

Ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện chính sách an sinh xã hội

08:39 , 04/04/2026

Thực hiện Chỉ thị số 21 của Chính phủ về thúc đẩy chuyển đổi số trong chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt, các cấp, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước. Hoạt động này không chỉ góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, mà còn bảo đảm việc chi trả cho các đối tượng kịp thời, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp

08:32 , 04/04/2026

Nhằm hướng tới phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững, thời gian qua một số địa phương trên địa bàn tỉnh đã bước đầu ứng dụng và khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý đo đạc, quản lý phát thải khí nhà kính. Đồng thời, mở ra hướng đi mới cho việc hình thành, trao đổi tín chỉ carbon trong tương lai.

Đồng bộ dữ liệu – bước chuyển thực chất trong cải cách hành chính

Đồng bộ dữ liệu – bước chuyển thực chất trong cải cách hành chính

09:04 , 03/04/2026

Dữ liệu đang từng bước định hình lại cách vận hành của bộ máy hành chính. Tại Thanh Hóa, việc kết nối, làm sạch và tái sử dụng dữ liệu không còn dừng ở khâu kỹ thuật, mà đã đi vào từng quy trình giải quyết thủ tục. Hiệu quả đã rõ, song những điểm nghẽn cũng dần bộc lộ, đặt ra yêu cầu siết chặt kỷ cương dữ liệu để tạo chuyển biến thực chất trong cải cách hành chính.

Thanh Hóa tăng tốc số hóa hệ thống báo cháy

Thanh Hóa tăng tốc số hóa hệ thống báo cháy

09:04 , 03/04/2026

Thanh Hóa đang đẩy mạnh triển khai hệ thống truyền tin báo cháy tự động, kết nối dữ liệu theo thời gian thực, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý sự cố.

Nâng cấp hạ tầng viễn thông, thúc đẩy chuyển đổi số

Nâng cấp hạ tầng viễn thông, thúc đẩy chuyển đổi số

09:03 , 03/04/2026

Từ đầu năm 2026 đến nay, Thanh Hóa tiếp tục đầu tư, mở rộng hạ tầng viễn thông, nâng cao chất lượng phủ sóng và dịch vụ, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số trên địa bàn.

Thanh Hóa triển khai thi hành Luật Chuyển đổi số

Thanh Hóa triển khai thi hành Luật Chuyển đổi số

09:02 , 03/04/2026

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành kế hoạch triển khai thi hành Luật Chuyển đổi số. Kế hoạch phân công nhiệm vụ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp trong việc thực hiện các hoạt động triển khai thi hành Luật Chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.

Tập huấn khai thác, sử dụng hệ thống IOC Thanh Hóa

Tập huấn khai thác, sử dụng hệ thống IOC Thanh Hóa

20:08 , 02/04/2026

Sáng ngày 2/4, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội nghị trực tuyến toàn tỉnh tập huấn, hướng dẫn khai thác và sử dụng hệ thống Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) Thanh Hóa.

Hợp tác xã nông nghiệp trong ứng dụng công nghệ cao

Hợp tác xã nông nghiệp trong ứng dụng công nghệ cao

10:08 , 02/04/2026

Hiện nay, Thanh Hoá có 110 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Qua đó, giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng và đem lại hiệu quả kinh tế cao.

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

14:04 , 01/04/2026

Theo Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có nguy cơ cao bị tấn công mạng. Thống kê của Hiệp hội này cho thấy gần một nửa số cơ quan, doanh nghiệp, tương đương 47,7% vẫn đang thiếu nhân sự an ninh mạng.

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

13:58 , 01/04/2026

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tiến tới mức "vượt trội hơn con người", đe dọa xóa sổ hàng loạt ngành nghề; chỉ có 3 lĩnh vực cốt lõi được dự báo sẽ sống sót trong kỷ nguyên này.