Biện pháp chăm sóc cây trồng bị ngập lụt sau mưa bão

Để giảm thiểu thiệt hại, trước mắt các địa phương cần chủ động trong việc khơi thông dòng chảy, rút nước trong ruộng để tránh tình trạng ngập úng kéo dài, sau khi nước rút cần kiểm tra tình hình sinh trưởng của cây trồng để có biện pháp xử lý kịp thời.

Đối với cây lúa diện tích lúa đang ở thời kỳ đẻ nhánh rộ. Bình thường, đây là thời điểm cây sinh trưởng phát triển khỏe, bộ rễ ăn sâu. Tuy nhiên nếu bị ngập úng nhiều ngày, bộ rễ của cây lúa, màu phải sống trong điều kiện yếm khí, thiếu oxy đồng thời tích tụ nhiều khí độc như H2S, SO2 trong đất. Mặt khác khi đất thiếu oxy làm cho các chất hữu cơ phân giải không hoàn toàn sinh ra nhiều acid hữu cơ, trong điều kiện ngập nước các acid hữu cơ tích tụ lại làm tăng độ chua của đất.

Các nhóm nguyên nhân trên tác động trực tiếp làm rễ bị ngộ độc, gây trở ngại cho quá trình hô hấp của rễ, làm cho rễ bị thối, không sinh ra được rễ mới, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh trưởng, phát triển của cây trồng. Sau khi nước rút nếu bộ rễ lúa vàng, lá còn xanh, bắt đầu ra lá mới thì bà con cần bón cần bổ sung mỗi sào từ 15-20 kg lân super kết hợp làm cỏ sục bùn,  và phun thêm phân bón qua lá.

Sử dụng phân bón qua lá chính là một trong những giải pháp được Bộ NN-PTNT tập trung chỉ đạo để bảo vệ, khắc phục thiệt hại những diện tích lúa và hoa màu sau ngập úng, đặc biệt là những diện tích cây trồng còn khả năng phục hồi. Đây được coi là giải pháp tức thời và hiệu quả hiện nay nhằm cung cấp nhanh chóng dinh dưỡng qua lá và phục hồi bộ rễ cho cây trồng.

Theo đó, bà con có thể sử dụng sản phẩm phân bón lá cao cấp Polyfeed 5 Chim Én, gồm 3 nguyên tố đa lượng là Đạm - Lân - Kali và 6 nguyên tố vi lượng (Fe, Man, Bo, Zn, Cu, Mo). Các nguyên tố vi lượng này, đặc biệt là sắt (Fe) và kẽm (Zn) có vai trò quyết định đến quá trình hình thành diệp lục, tăng cường khả năng quang hợp, hô hấp, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và tăng sức chống chịu đối với các điều kiện bất thuận cho cây trồng, đặc biệt là úng, hạn.

Đối với lúa: Pha 1 gói (loại 36gr) với 8 - 10 lít nước phun ướt đẫm đều thân lá cây trồng. Lưu ý sau khi tháo nước mà trên ruộng có rong rêu hoặc bùn đất bám trên bộ lá lúa cần rửa lá để tạo điều kiện thuận lợi cho cây lúa quang hợp và hấp thu tối đa lượng phân bón qua lá. Phun vào chiều mát hoặc sáng sớm khi bộ lá khô sương.

Đối với diện tích lúa đang ở giai đoạn bén rễ hồi xanh đến đẻ nhánh. Thời điểm này cây đang còn non yếu dễ bị tổn thương. Sau khi nước rút, giữ mực nước nông từ 2-3cm trong ruộng để cây lúa không bị nghiêng đổ, thuận lợi cho quá trình chăm sóc và đẻ nhánh. Tổ chức chắm dặm để đảm bảo mật độ. Những diện tích đã bón thúc đẻ nhánh bà con cần bổ sung mỗi sào từ 15-20 kg lân super, phun bổ sung dinh dưỡng qua lá để kích thích bộ rễ phát triển, kết hợp bón phân với làm cỏ sục bùn.. Những diện tích sau cấy chưa kịp bón thúc đẻ nhánh, sau khi cây phục hồi, sử dụng phân NPK chuyên dùng bón thúc chất lượng cao như 16.16.8, 15.15.15, lượng bón theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc sử dụng phân đơn với lượng 4-5 kg ure + 3-4 kg kali/sào, kết hợp bón phân với làm cỏ sục bùn, đồng thời phun bổ sung một số dinh dưỡng chứa vi lượng để kích thích cho bộ rễ phát triển, giúp lúa đẻ nhánh thuận lợi.

Nếu diện tích lúa bị ngập lâu ngày, bộ rễ đen, lá úa không có khả năng phục hồi, thì tùy vào diện tích bị mất để tính toán biện pháp khắc phục. Nếu chết dưới 70% bà con nên nhổ trồng dồn, tỉa nhánh ở những ruộng cùng giống, cùng thời gian sinh trưởng để chắm dặm đảm bảo mật độ. Nếu lúa chết trên 70% cần lựa chọn các giống ngắn ngày như: P6 đột biến, SV181, Thanh ưu 4, TH 3-5, VL 20... khẩn trương gieo cấy lại (kết thúc gieo cấy trước 10/8/2017), hoặc chuyển cây trồng khác phù hợp; không để tình trạng bỏ ruộng.

- Đối với cây trồng cạn: Những diện tích bị ngập úng nhưng còn có khả năng hồi phục được cần xới xáo, phá váng, vun gốc kết hợp trồng dặm các cây bị khuyết; chăm sóc bổ sung, kết hợp sử dụng chế phẩm kích thích sinh trưởng giúp cây phục hồi nhanh. Khi cây trồng đã hồi phục cần bón đủ lượng phân theo quy trình của từng loại cây trồng đã được hướng dẫn; ưu tiên sử dụng phân NPK chuyên dùng cho từng loại cây trồng theo các giai đoạn sinh trưởng.

- Đối với cây ngô và rau màu bị thiệt hại hoàn toàn, cần chuẩn bị hạt giống ngô ngắn ngày, hạt giống rau màu để gieo trồng lại khi thời tiết thuận lợi, nhất là các loại rau ngắn ngày để đảm bảo nguồn rau cung cấp cho thị trường và bù đắp lại những thiệt hại đã mất do mưa lũ vừa qua.