Bình yên giữa tán cây rừng

Từ thành phố Thanh Hoá, theo Quốc lộ 10 về phía Tây Nam đến trung tâm huyện Như Thanh, từ đây có con đường đất rẽ về phía Đông khoảng 6km là đến di tích Đền Bạch Y Công Chúa – Ngôi đền thiêng thờ tự Chúa Thượng Ngàn.

Nằm ở khu vực đồi núi rộng lớn của làng Phú Sơn – vùng đất gần đồng bằng và tiếp giáp với miền núi cao, vốn được xem là vị trí cửa rừng của xứ Thanh bao la. Đây vốn là nơi được nhân dân xây dựng những khu vực thờ tự liên quan đến Mẫu Thượng Ngàn, một tập tục thờ cúng lâu đời của cư dân Mường – Việt.

Theo thăng trầm thời gian, Đền thờ Bạch Y Công chúa trước đây mà cư dân Hạ Bồng xây dựng đã bị hủy hoại gần hết, những dấu tích còn lại chỉ là nền móng ngôi đền cũ và bốn đạo sắc phong của các triều đại ban cho chứng tỏ sự tồn tại của ngôi đền trong đời sống của cư dân vùng đất cửa rừng Phú Sơn xưa.

Đền thờ Bạch Y Công chúa ngày nay mới được Nhân dân tôn tạo lại trên nền Hậu cung cũ. Kiến trúc đền làm theo kiểu chữ Đinh gồm có Hậu cung và Tiền đường, mái lợp ngói mũi, trên đỉnh nóc đắp rồng chầu mặt nguyệt, một kiến trúc truyền thống của cư dân Việt – Mường. Việc bài trí thờ cúng trong đền cũng gợi nhớ tới ngôi đền xưa, nơi thờ Tứ phủ công đồng, là hệ thống sáng tạo ra vũ trụ, trong đó vị chủ thần chính là Bạch Y Công chúa, một phân thể của chúa Thượng Ngàn - người cai quản tám mươi mốt cửa rừng trong cõi Nam giao, vị tối linh tôn thần đã được sắc phong của các triều đại…

Không chỉ là một di sản văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của người dân xã Phú Nhuận và vùng phụ cận, đền thờ Bạch y công chúa còn là điểm đến tâm linh của du khách thập phương trong hành trình hành hương cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đời sống ấm no, hạnh phúc.