Đường dây nóng: 0237 3721150

Cẩn trọng khi dùng nước muối sinh lý

Dù là thuốc dùng ngoài nhưng thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi, nhỏ tai, dung dịch rửa vết thương NaCl 0,9% phải được sử dụng thận trọng, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ.

04/06/2017 09:23
Mới đây, Sở Y tế TP HCM đã gửi văn bản đến các phòng y tế quận - huyện, các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn thông báo các sản phẩm: natri clorid 0,9% (nước muối sinh lý), cồn 70 độ, cồn 90 độ, nước ôxy già, cồn i-ốt là thuốc dùng ngoài sản xuất trong nước phải được Cục Quản lý dược - Bộ Y tế cấp số đăng ký theo quy định mới được phép lưu thông trên thị trường.

Những "phòng pha chế" cẩu thả

Thời gian qua, nhiều cơ sở sản xuất đã đăng ký các sản phẩm kể trên dưới dạng mỹ phẩm chứ không phải thuốc dùng ngoài. Do không đăng ký là thuốc dùng ngoài nên xảy ra tình trạng có cơ sở sản xuất nước muối sinh lý (dung dịch natri clorid 0,9%) bằng biện pháp "thủ công" trong điều kiện không vô khuẩn, có nơi rất bẩn.

Hàng ngàn thùng nước muối sinh lý thành phẩm đã được pha chế từ các công nhân làm việc bằng tay, không có đồ bảo hộ cần thiết như quần áo được tiệt trùng, mang găng tay, khẩu trang đúng quy cách... Nơi gọi là "phòng pha chế" có nền nhà bề bộn nước chảy, lấm lem đất cát, công cụ thì để lẫn lộn đủ thứ. Đáng nói nhất là các bồn đựng nước natri clorid thì phèn bám vàng khè. Nếu sản phẩm gọi là "thuốc", dù là "thuốc dùng ngoài", thì không thể chấp nhận việc pha chế cẩu thả như thế!

Theo thông báo của Sở Y tế TP HCM, các sản phẩm đã kể, đặc biệt là natri clorid 0,9% (nước muối sinh lý), nếu không có số đăng ký lưu hành là thuốc dùng ngoài sản xuất trong nước hoặc đăng ký là mỹ phẩm thì đây là các sản phẩm gây hiểu nhầm, không có tính pháp lý; nếu lưu hành sử dụng là vi phạm pháp luật, sẽ bị xử lý thích đáng.

Khi mua nước muối sinh lý, phải xem bao bì, nhãn có số đăng ký hay không. Nếu không có số đăng ký thì không dùng Ảnh: Hoàng Triều
Khi mua nước muối sinh lý, phải xem bao bì, nhãn có số đăng ký hay không. Nếu không có số đăng ký thì không dùng Ảnh: Hoàng Triều

Tốt nhất là mua tại nhà thuốc

Cần hiểu rằng nước muối sinh lý là thuốc mà việc sản xuất phải theo quy trình chặt chẽ và việc sử dụng cũng phải thật đúng.

Dung dịch natri clorid 0,9% (NaCl 0,9%) còn gọi là dung dịch nước muối sinh lý. Dung dịch nước muối này có chứa muối ăn NaCl ở nồng độ 0,9% (tức 1 lít dung dịch nước muối chứa 9 g muối ăn), tương đương nồng độ của dịch cơ thể con người gồm máu, nước mắt…, trong tình trạng hoạt động sinh lý bình thường. Dung dịch NaCl 0,9% còn gọi là dung dịch nước muối đẳng trương, còn dung dịch chứa nồng độ muối cao hơn được gọi là dung dịch nước muối ưu trương.

Là thuốc dùng ngoài, nước muối sinh lý được bào chế tại các công ty dược phẩm bảo đảm điều kiện sản xuất thuốc, trong đó có vô trùng. Nếu sản xuất trong nước và lưu hành trên thị trường, nó phải được Cục Quản lý dược cấp số đăng ký (in trên nhãn, bao bì).

Người dùng thuốc không nên tự ý pha nước muối để sử dụng vì có thể dùng nước không sạch và pha không đúng nồng độ. Tốt nhất là mua dung dịch NaCl 0,9% tại nhà thuốc, gồm nhiều loại: nhỏ mắt, nhỏ mũi, nhỏ tai hay dùng làm nước súc rửa. Khi mua nước muối sinh lý để dùng, phải xem bao bì, nhãn có số đăng ký hay không. Nếu không có số đăng ký thì không mua dùng.

NaCL 0,9% không thể diệt khuẩn

Có thể dùng nước muối sinh lý để súc miệng khi bị viêm họng hoặc rửa vết thương ngoài da nhưng hoàn toàn không vì mục đích sát khuẩn bởi nước muối đẳng trương không làm các mầm bệnh như vi khuẩn bị tiêu diệt.

Khi bị viêm họng hoặc rửa vết thương, bác sĩ khuyên dùng nước muối sinh lý (NaCl 0,9%) súc hay rửa chính là làm sạch vết thương, loại bỏ chất bẩn chứ không nhằm sát khuẩn. Nếu muốn sát khuẩn, bác sĩ sẽ cho dùng dung dịch sát khuẩn kèm theo hoặc có khi không cho dùng kèm. Bởi lẽ, chỉ súc hay rửa bằng nước muối sinh lý không thôi cũng đủ để vết thương sau khi rửa sạch có thể tự khỏi nhờ sức đề kháng của cơ thể.

Cần lưu ý, người ta có dùng dung dịch NaCl 0,9% làm thuốc nhỏ rửa mắt. Tuyệt đối phải là thuốc nhỏ mắt NaCl 0,9% chứ không thể tự ý pha chế muối ăn với nước ở nhà để làm thuốc nhỏ mắt (dung dịch tự pha chế có thể bị nhiễm khuẩn gây hại cho mắt, nhất là dung dịch pha không đạt độ đẳng trương), cũng không nên dùng nước muối sinh lý không có số đăng ký để nhỏ mắt.

Thuốc nhỏ mũi, nhỏ tai NaCl 0,9% cũng không thể dùng để nhỏ mắt (chỉ nhỏ mắt bằng thuốc nhỏ mắt vì thuốc này được bào chế trong điểu kiện riêng tuyệt đối vô trùng và đẳng trương như thuốc tiêm). Ngược lại, có thể dùng nước muối sinh lý là thuốc nhỏ mắt để nhỏ mũi, nhỏ tai.

Một số nhà thuốc có bán dung dịch rửa mũi được giới thiệu là bào chế từ nước biển sâu, thực chất không hơn hẳn về mặt tác dụng so với nước muối sinh lý - tức dung dịch NaCl 0,9% được bào chế từ các công ty dược phẩm trong nước.

Nguồn Dân Trí/TheoPGS.TS Nguyễn Hữu Đức

Người lao động


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Cẩn trọng thủy đậu gây suy đa tạng, nguy hiểm tính mạng ở người lớn

Cẩn trọng thủy đậu gây suy đa tạng, nguy hiểm tính mạng ở người lớn

11:01 , 02/04/2026

Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương liên tiếp tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp người trưởng thành mắc thủy đậu rơi vào tình trạng nguy kịch.

Siết sản xuất thực phẩm chức năng với quy trình kiểm tra gần 170 tiêu chí

Siết sản xuất thực phẩm chức năng với quy trình kiểm tra gần 170 tiêu chí

10:57 , 02/04/2026

Bộ Y tế vừa ban hành quy trình 'cấp, cấp lại giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt (GMP) đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nhằm siết chặt kiểm soát chất lượng và nâng cao quản lý trong lĩnh vực này.

Mở rộng quyền lợi BHYT gắn với bảo đảm ổn định, bền vững chính sách

Mở rộng quyền lợi BHYT gắn với bảo đảm ổn định, bền vững chính sách

10:51 , 02/04/2026

Chính sách BHYT ngày càng được hoàn thiện theo hướng mở rộng quyền lợi, tăng độ bao phủ và nâng cao chất lượng dịch vụ. Trong bối cảnh chi phí khám chữa bệnh có xu hướng gia tăng những năm gần đây, việc mở rộng quyền lợi khám chữa bệnh BHYT cũng đặt ra yêu cầu cần được xem xét trong tổng thể để bảo đảm tính ổn định và bền vững của chính sách, qua đó duy trì quyền lợi lâu dài cho người tham gia BHYT.

Tăng cường công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng trên địa bàn tỉnh

Tăng cường công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng trên địa bàn tỉnh

07:19 , 02/04/2026

Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành công văn số 2609 về việc tăng cường công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng trên địa bàn tỉnh.

Bệnh nhân mắc ung thư dạ dày gia tăng và trẻ hóa

Bệnh nhân mắc ung thư dạ dày gia tăng và trẻ hóa

20:08 , 31/03/2026

Ung thư dạ dày là 1 trong 5 loại ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao. Đáng lo ngại, những năm gần đây số người mắc ung thư dạ dày ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa.

Gia tăng cận thị học đường

Gia tăng cận thị học đường

16:02 , 31/03/2026

Hiện nay, tình trạng cận thị ở trẻ em đang gia tăng nhanh chóng, trở thành mối quan tâm của nhiều phụ huynh. Nếu không được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, cận thị có thể ảnh hưởng lâu dài đến thị lực và quá trình học tập của trẻ.

Gia tăng cận thị học đường – Can thiệp sớm để bảo vệ đôi mắt trẻ

Gia tăng cận thị học đường – Can thiệp sớm để bảo vệ đôi mắt trẻ

10:33 , 31/03/2026

Hiện nay, tình trạng cận thị ở trẻ em đang gia tăng nhanh chóng, trở thành mối quan tâm của nhiều phụ huynh. Nếu không được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, cận thị có thể ảnh hưởng lâu dài đến thị lực và quá trình học tập của trẻ.

Bộ Y tế thông tin về biến thể SARS-CoV-2

Bộ Y tế thông tin về biến thể SARS-CoV-2

10:29 , 31/03/2026

Bộ Y tế vừa thông tin về biến thể mới của virus SARS-CoV-2 BA.3.2. Biến thể này được Tổ chức Y tế Thế giới WHO xếp vào nhóm biến thể đang theo dõi.

Bộ Y tế yêu cầu siết chặt điều trị và kiểm soát lây nhiễm bệnh tay chân miệng

Bộ Y tế yêu cầu siết chặt điều trị và kiểm soát lây nhiễm bệnh tay chân miệng

10:25 , 31/03/2026

3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 25.000 ca tay chân miệng, tăng gấp 5 lần cùng kỳ, trong đó có 4 trường hợp tử vong. Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở y tế tăng cường điều trị, kiểm soát lây nhiễm.

Ca mắc tay chân miệng tăng gấp 5 lần, 92% tập trung ở trẻ mầm non

Ca mắc tay chân miệng tăng gấp 5 lần, 92% tập trung ở trẻ mầm non

23:05 , 30/03/2026

Chỉ trong gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 25.000 ca tay chân miệng, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 99,3%), trong đó nhóm từ 1 - 5 tuổi chiếm tới 92,7%.