Đường dây nóng: 0237 3721150

Chiêm ngưỡng cặp long sàng bảo vật độc nhất Việt Nam

Hai chiếc sập đá ở đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng (Ninh Bình) có niên đại hàng trăm năm, trên mặt chạm nổi hình rồng, xung quanh đầy những họa tiết hoa văn độc đáo, mỗi chiếc sập là một tác phẩm nghệ thuật chạm khắc tinh xảo "có một không hai" ở Việt Nam.

06/04/2018 09:08
 
Đền vua Đinh Tiên Hoàng nằm trong quần thể di tích cố đô Hoa Lư thuộc xã Trường Yên, huyện Hoa Lư (Ninh Bình). Đền được xây dựng từ thế kỷ 17, trên vùng đất trung tâm của kinh thành Hoa Lư xưa, ngày nay đền nằm trong vùng lõi của Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An. Nơi đây ngoài thờ vua Đinh còn thờ cha mẹ, các con trai ông và nhiều tướng sỹ nhà Đinh.
Đền vua Đinh Tiên Hoàng nằm trong quần thể di tích cố đô Hoa Lư thuộc xã Trường Yên, huyện Hoa Lư (Ninh Bình). Đền được xây dựng từ thế kỷ 17, trên vùng đất trung tâm của kinh thành Hoa Lư xưa, ngày nay đền nằm trong vùng lõi của Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An. Nơi đây ngoài thờ vua Đinh còn thờ cha mẹ, các con trai ông và nhiều tướng sỹ nhà Đinh.

 

Trong khuôn viên ngôi đền đặc biệt hàng trăm năm này hiện đang lưu giữ hai bảo vật vô cùng giá trị. Đó chính là cặp long sàng (sập đá) với những họa tiết hoa văn độc đáo có một không hai ở Việt Nam. Cả hai chiếc long sàng này đều được công nhận là bảo vật quốc gia năm 2017. Trong ảnh là long sàng trước nghi môn ngoại đền vua Đinh Tiên Hoàng.
Trong khuôn viên ngôi đền đặc biệt hàng trăm năm này hiện đang lưu giữ hai bảo vật vô cùng giá trị. Đó chính là cặp long sàng (sập đá) với những họa tiết hoa văn độc đáo có một không hai ở Việt Nam. Cả hai chiếc long sàng này đều được công nhận là bảo vật quốc gia năm 2017. Trong ảnh là long sàng trước nghi môn ngoại đền vua Đinh Tiên Hoàng.

 


Long sàng trước nghi môn ngoại là một tảng đá nguyên khối, trạm khắc thành sập đá hình hộp chữ nhật. Mặt sập có chiều dài 187cm, rộng 127cm; chân đế hơi choãi ra có chiều rộng 134cm, dài 196cm. Theo sử sách ghi lại, đây là độc bản do triều đình Lê - Trình chế tác dâng lên đền vua Đinh làm đồ tế khí. Trải qua hàng trăm năm đến nay sập đá vẫn tồn tại và vững chãi với thời gian.

Long sàng trước nghi môn ngoại là một tảng đá nguyên khối, trạm khắc thành sập đá hình hộp chữ nhật. Mặt sập có chiều dài 187cm, rộng 127cm; chân đế hơi choãi ra có chiều rộng 134cm, dài 196cm. Theo sử sách ghi lại, đây là độc bản do triều đình Lê - Trình chế tác dâng lên đền vua Đinh làm đồ tế khí. Trải qua hàng trăm năm đến nay sập đá vẫn tồn tại và vững chãi với thời gian.

 

Trên mặt sập đá chạm khắc nổi hình con rồng đang cuộn mình với thế uy quyền của bậc đế vương. Cũng trên mặt sập đá, một hình sư tử được khắc sắc nét giữa hai chi sau của con rồng. Đầu rồng to, miệng đang há ngậm viên ngọc, răng và sừng sắc nhọn... Đặc biệt, bốn chi của rồng được nhân cách hóa, theo đó, thay vào chi chim ưng với những móng vuốt sắc nhọn thì chi rồng này là 4 bàn tay người phụ nữ mềm mại, tay thì cầm sừng và bờm, tay thì vít râu rồng...
Trên mặt sập đá chạm khắc nổi hình con rồng đang cuộn mình với thế uy quyền của bậc đế vương. Cũng trên mặt sập đá, một hình sư tử được khắc sắc nét giữa hai chi sau của con rồng. Đầu rồng to, miệng đang há ngậm viên ngọc, răng và sừng sắc nhọn... Đặc biệt, bốn chi của rồng được nhân cách hóa, theo đó, thay vào chi chim ưng với những móng vuốt sắc nhọn thì chi rồng này là 4 bàn tay người phụ nữ mềm mại, tay thì cầm sừng và bờm, tay thì vít râu rồng...

 

Bốn 4 của long sàng đầy những họa tiết hoa văn tinh xảo. Đáng chú ý nhất là bốn chân sập với những hình quỷ dạ xoa dữ tợn. Từng đường nét của những hình họa này cũng được trạm khắc rất tỉ mỉ để làm nổi bật lên sự uy quyền của hình rồng trên mặt, bên cạnh đó nói lên sự huyền bí của chốn linh thiêng.
Bốn 4 của long sàng đầy những họa tiết hoa văn tinh xảo. Đáng chú ý nhất là bốn chân sập với những hình quỷ dạ xoa dữ tợn. Từng đường nét của những hình họa này cũng được trạm khắc rất tỉ mỉ để làm nổi bật lên sự uy quyền của hình rồng trên mặt, bên cạnh đó nói lên sự huyền bí của chốn linh thiêng.

 


Có từ thế kỷ 17, trải qua hàng trăm năm nằm dưới mưa nắng, chiến tranh... phiến đá chạm khắc long sàng có phần bị ăn mòn, nhiều họa tiết hoa văn bị mờ đi, một góc sập bị vỡ bung theo thớ đá. Dù vậy, giá trị về lịch sử văn hóa của long sàng ở nghi môn ngoại đền vua Đinh vẫn là tác phẩm điêu khắc độc nhất Việt Nam.

Có từ thế kỷ 17, trải qua hàng trăm năm nằm dưới mưa nắng, chiến tranh... phiến đá chạm khắc long sàng có phần bị ăn mòn, nhiều họa tiết hoa văn bị mờ đi, một góc sập bị vỡ bung theo thớ đá. Dù vậy, giá trị về lịch sử văn hóa của long sàng ở nghi môn ngoại đền vua Đinh vẫn là tác phẩm điêu khắc độc nhất Việt Nam.

 

 

Cũng tại đền vua Đinh Tiên Hoàng, ngay trước bái đường có thêm một chiếc long sàng với giá trị lịch sử, văn hóa cũng không kém long sàng trước nghi môn ngoại. Long sàng này có tuổi đời ít hơn nhưng cũng được đánh giá là tuyệt tác mỹ thuật có một không hai ở Việt Nam và cũng đã được công nhận là bảo vật quốc gia.
Cũng tại đền vua Đinh Tiên Hoàng, ngay trước bái đường có thêm một chiếc long sàng với giá trị lịch sử, văn hóa cũng không kém long sàng trước nghi môn ngoại. Long sàng này có tuổi đời ít hơn nhưng cũng được đánh giá là tuyệt tác mỹ thuật có một không hai ở Việt Nam và cũng đã được công nhận là bảo vật quốc gia.

 


Trên mặt long sàn trước bái đường cũng trạm khắc nổi hình rồng cuộn, xung quanh đầy những họa tiết hoa văn độc đáo. Khắc với long sàng trước nghi môn ngoại, long sàng này được làm bằng nhiều phiến đá xanh khác nhau. Theo đó, mặt long sàn là khối đá nguyên khối có hình hộp chữ nhật dài 188cm, rộng 138cm và dày 18cm. Bên dưới đế chân là 9 khối đá không đồng đều nhau, cũng được chạm với hình chân choãi như long sàn nghi môn ngoại.

Trên mặt long sàn trước bái đường cũng trạm khắc nổi hình rồng cuộn, xung quanh đầy những họa tiết hoa văn độc đáo. Khắc với long sàng trước nghi môn ngoại, long sàng này được làm bằng nhiều phiến đá xanh khác nhau. Theo đó, mặt long sàn là khối đá nguyên khối có hình hộp chữ nhật dài 188cm, rộng 138cm và dày 18cm. Bên dưới đế chân là 9 khối đá không đồng đều nhau, cũng được chạm với hình chân choãi như long sàn nghi môn ngoại.

 

Các nhà sử học đánh giá, long sàng trước bái đường cùng với long sàng nghi môn ngoại là kiệt tác điêu khắc của người Việt. Mỗi long sàng là một tác phẩm nghệ thuật đậm nét văn hóa và lịch sử vì thể hiện rõ nền văn hóa trong nước , có sự giao thoa chọn lọc văn hóa của Trung Hoa và Ấn Độ được thể hiện rõ trong từng đường nét của mỗi long sàng.
Các nhà sử học đánh giá, long sàng trước bái đường cùng với long sàng nghi môn ngoại là kiệt tác điêu khắc của người Việt. Mỗi long sàng là một tác phẩm nghệ thuật đậm nét văn hóa và lịch sử vì thể hiện rõ nền văn hóa trong nước , có sự giao thoa chọn lọc văn hóa của Trung Hoa và Ấn Độ được thể hiện rõ trong từng đường nét của mỗi long sàng.

 

Con rồng được khắc trên long sàn trước bái đường cũng đang cuộn tròn mình trên mặt sâp. Các chi của rồng cũng được cách điệu nhân cách hóa rất lạ lẫm và thần bí. Theo đó, 3 chân rồng được cách điệu thành bàn tay con người, mỗi bàn tay thực hiện một nhiệm vụ, không tay nào giống tay nào, tay thì vít chặt sừng rồng, tay nắm chặt bờm...
Con rồng được khắc trên long sàn trước bái đường cũng đang cuộn tròn mình trên mặt sâp. Các chi của rồng cũng được cách điệu nhân cách hóa rất lạ lẫm và thần bí. Theo đó, 3 chân rồng được cách điệu thành bàn tay con người, mỗi bàn tay thực hiện một nhiệm vụ, không tay nào giống tay nào, tay thì vít chặt sừng rồng, tay nắm chặt bờm...

 


Đầu rồng được chạm sắc nét cũng đang ngậm viên ngọc, từng đừng nét như vẩy, vi, chi, râu, sừng rồng được tạo hình nổi rất rõ. Mỗi khi trời mưa, nước đọng lại trên mặt sập, nhìn hình rồng như đang cuộn tròn, vùng vẫy giữa mây trời bao la rộng lớn trên những tầng mây cao.

Đầu rồng được chạm sắc nét cũng đang ngậm viên ngọc, từng đừng nét như vẩy, vi, chi, râu, sừng rồng được tạo hình nổi rất rõ. Mỗi khi trời mưa, nước đọng lại trên mặt sập, nhìn hình rồng như đang cuộn tròn, vùng vẫy giữa mây trời bao la rộng lớn trên những tầng mây cao.

 

 

Xung quanh sập cũng được thiết kế trạm đầy hoa văn với đủ các họa tiết từ cỏ cây hoa lá, chim muôn thú... điều này nói lên sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người, giữa đấng quyền uy tối cao với dân chúng. Đây chính là sự bình dân hóa thể hiện sự đoàn kết trên dưới một lòng giữa trời đất, vua với dân...
Xung quanh sập cũng được thiết kế trạm đầy hoa văn với đủ các họa tiết từ cỏ cây hoa lá, chim muôn thú... điều này nói lên sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người, giữa đấng quyền uy tối cao với dân chúng. Đây chính là sự bình dân hóa thể hiện sự đoàn kết trên dưới một lòng giữa trời đất, vua với dân...

 

Nhiều nơi trên sập đá thể hiện sự tài hoa của nghệ nhân Việt cách đây hàng trăm năm. Cho dù thời gian có khắc nghiệt đến đâu, những nét trạm trổ vẫn giữ nguyên vẹn giá trị, càng lâu, nét tinh hoa càng hiện rõ.
Nhiều nơi trên sập đá thể hiện sự tài hoa của nghệ nhân Việt cách đây hàng trăm năm. Cho dù thời gian có khắc nghiệt đến đâu, những nét trạm trổ vẫn giữ nguyên vẹn giá trị, càng lâu, nét tinh hoa càng hiện rõ.

 

Ngọ Môn - nơi vào đền vua Đinh Tiên Hoàng, nơi lưu giữ hai bảo vật quốc gia độc đáo của Việt Nam.
Ngọ Môn - nơi vào đền vua Đinh Tiên Hoàng, nơi lưu giữ hai bảo vật quốc gia độc đáo của Việt Nam.

Thái Bá/ Dân trí

 


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Hơn 440 nghìn lượt khách trải nghiệm tàu "Hành trình kết nối di sản miền Trung"

Hơn 440 nghìn lượt khách trải nghiệm tàu "Hành trình kết nối di sản miền Trung"

18:45 , 02/04/2026

Sau tròn 2 năm vận hành, đoàn tàu 'Hành trình kết nối di sản miền Trung' kết nối thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng đã có hơn 440 nghìn lượt khách sử dụng.

“Nét đẹp Đình làng Sơn”

“Nét đẹp Đình làng Sơn”

18:43 , 02/04/2026

Cùng với các địa phương trên địa bàn tỉnh, trong quá trình xây dựng Nông thôn mới, xã Triệu Lộc luôn xác định “văn hóa làng” là cốt lõi, là nơi lưu giữ “hồn cốt” của dân tộc. Hiện nay trên địa bàn xã còn đình làng Sơn và làng Ngọ. Trong đó, đình làng Sơn đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh. Đây không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân.

Thanh Hóa yêu cầu tu bổ, tôn tạo di tích đúng trình tự, thủ tục theo quy định

Thanh Hóa yêu cầu tu bổ, tôn tạo di tích đúng trình tự, thủ tục theo quy định

07:20 , 02/04/2026

Trước thực trạng nhiều địa phương tự ý sửa chữa, tôn tạo di tích không phép, Sở Văn hoá – Thể thao & Du lịch Thanh Hóa vừa ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định pháp luật, tránh gây hư hại, lãng phí và tạo dư luận xấu trong xã hội.

Nghệ nhân dân gian – Người giữ lửa văn hoá truyền thống

Nghệ nhân dân gian – Người giữ lửa văn hoá truyền thống

20:43 , 01/04/2026

Trong dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, những giá trị văn hoá truyền thống vẫn đang được gìn giữ, trao truyền bởi những con người thầm lặng nhưng đầy tâm huyết. Họ là nghệ nhân dân gian – những “người giữ lửa” cho hồn cốt dân tộc. Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam ra đời đã tiếp tục khẳng định rõ vai trò, vị trí của đội ngũ nghệ nhân dân gian – những chủ thể sáng tạo, gìn giữ và lan toả các giá trị văn hoá truyền thống. Đồng thời, đặt ra yêu cầu cần có những cơ chế, chính sách phù hợp để tôn vinh, đãi ngộ xứng đáng, tạo điều kiện để họ tiếp tục cống hiến.

Hội An lọt top 51 điểm đến đẹp nhất thế giới

Hội An lọt top 51 điểm đến đẹp nhất thế giới

19:38 , 01/04/2026

Hội An (thành phố Đà Nẵng) vừa được tạp chí Time Out (Anh) xướng tên trong top 51 điểm đến đẹp nhất thế giới năm 2026, nhờ vẻ đẹp cổ kính và trải nghiệm sống giàu bản sắc.

Áp lực giá vé máy bay tăng cao, du lịch nội địa tìm hướng đi mới

Áp lực giá vé máy bay tăng cao, du lịch nội địa tìm hướng đi mới

18:40 , 01/04/2026

Mùa du lịch đã bắt đầu sôi động, nhu cầu nghỉ dưỡng, tham quan của người dân ngày một tăng cao. Thế nhưng, bên cạnh sự háo hức, không ít du khách lại phải "chùn bước" khi các chi phí di chuyển, đặc biệt là giá vé máy bay tiếp tục tăng.

"Phát triển du lịch bằng ẩm thực"

"Phát triển du lịch bằng ẩm thực"

18:32 , 31/03/2026

Những năm gần đây, Pù Luông, Thanh Hóa đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch sinh thái của Việt Nam. Không chỉ thu hút du khách bởi cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ, nơi đây còn ghi dấu ấn bằng những trải nghiệm văn hóa độc đáo. Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng, phát triển hệ thống homestay, một hướng đi đang được nhiều người dân và doanh nghiệp lựa chọn, đó chính là phát triển du lịch từ ẩm thực – nơi mỗi món ăn không chỉ để thưởng thức, mà còn níu chân du khách bởi những câu chuyện về vùng đất và con người nơi đây.

Đổi mới cách làm xúc tiến du lịch từ trải nghiệm số

Đổi mới cách làm xúc tiến du lịch từ trải nghiệm số

20:19 , 30/03/2026

Trong khuôn khổ Hội nghị xúc tiến đầu tư Thanh Hóa năm 2026, gian hàng quảng bá du lịch xứ Thanh đã trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo đại biểu, doanh nghiệp. Không chỉ giới thiệu tiềm năng, thế mạnh, không gian này còn mang đến những trải nghiệm công nghệ hiện đại, mở ra hướng tiếp cận mới trong xúc tiến du lịch.

Xã Hoằng Tiến tổ chức Lễ hội cầu an – cầu ngư năm 2026

Xã Hoằng Tiến tổ chức Lễ hội cầu an – cầu ngư năm 2026

20:17 , 30/03/2026

Sáng 30/3, tại Công viên văn hóa du lịch tâm linh Lạch Trường, xã Hoằng Tiến đã tổ chức Lễ hội cầu an - cầu ngư năm 2026 với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.

Việt Nam là điểm đến ngày càng hấp dẫn với du khách Philippines

Việt Nam là điểm đến ngày càng hấp dẫn với du khách Philippines

08:30 , 30/03/2026

Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách Philippines, với hơn 482 nghìn lượt khách trong năm 2025. Các điểm đến được yêu thích gồm Đà Nẵng, Sa Pa, Phú Quốc, Nha Trang, cùng ẩm thực đặc trưng của Việt Nam.