Chiến khu Ngọc Trạo

Sau hội nghị đại biểu Đảng bộ Tỉnh tại làng Phong Cốc (xã Xuân Minh, Thiệu Hoá cũ), đầu tháng 6/1941, Tỉnh uỷ Thanh Hoá đã chọn Ngọc Trạo làm điểm xây dựng chiến khu cách mạng của tỉnh nối liền các khu căn cứ Vĩnh Lộc, Hà Trung, Yên Định... với xứ uỷ Bắc Kỳ. Cuối tháng 7/1941, ban lãnh đạo chiến khu chính thức được thành lập. Cơ quan Ấn loát của Tỉnh uỷ cũng được đưa về đây. 

Chiến khu đã hình thành, mọi hoạt đồng đều đặt dưới sự chỉ huy chặt chẽ và thống nhất của ban lãnh đạo chiến khu. Chiến khu đã hình thành, mọi hoạt đồng đều đặt dưới sự chỉ huy chặt chẽ và thống nhất của ban lãnh đạo chiến khu. Nhân dân Ngọc Trạo phấn khởi, đặt tất cả niềm tin vào Đảng và cách mạng.

Chiến khu Ngọc Trạo không xây thành, đắp lũy mà lấy dân làm thành lũy, các vùng rừng núi phía Bắc là ô che, các vùng đồng bằng phía Nam và Tây Nam là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm. Bước đầu với hình thức bán vũ trang, rồi dần dần lên vũ trang bằng cách đánh du kích.

Mặc dù chỉ ra đời và hoạt động trong một thời gian ngắn, nhưng đội du kích chiến khu Ngọc Trạo đã ghi dấu chặng đường mới của phong trào cách mạng xứ Thanh, góp phần thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh cách mạng, cùng cả nước làm nên cuộc khởi nghĩa ngày 19/8/1945 giành chính quyền về tay Nhân dân.