Chuyển đổi số - Xu hướng tất yếu đưa phát thanh đến gần công chúng

Xác định rõ quan điểm "chuyển đổi số là việc phải làm để định vị chỗ đứng trong lòng công chúng", nhiều năm trở lại đây, Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa đã mạnh dạn đầu tư nâng cấp trang thiết bị, thay đổi cách thức tổ chức sản xuất các chương trình phát thanh theo hướng đa phương tiện, đa nền tảng. 

Đặc biệt, từ năm 2022, Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa đã phát triển các sản phẩm phát thanh theo dạng podcast - những tệp âm thanh kỹ thuật số mà người dùng có thể dễ dàng tiếp cận qua internet, tải về và nghe lại tùy thích. Ước tính đến nay, đã có khoảng gần 100.000 lượt truy cập và tải về các tệp podcast này.

Ông Hoàng Văn Triều, Trưởng phòng Phát thanh, Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa cho biết: "Chúng tôi sản xuất những chương trình mang tính riêng biệt đối với từng đối tượng thính giả như trẻ em, người cao tuổi, người dân tộc thiểu số…đa dạng hình thức thể hiện. Phóng viên phải thâm nhập thực tế, tác nghiệp nhanh chóng bằng các thiết bị thông minh, đáp ứng được nhiều hơn nhu cầu tiếp nhận thông tin của thính giả.

Anh Nguyễn Văn Hữu, xã Bắc Lương, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: "Việc đăng tải trên internet như thế này đem lại rất nhiều tiện ích, chúng tôi có thể nghe bất cứ đâu, bất cứ khi nào mà không phụ thuộc vào giờ phát sóng."

Việc chuyển đổi từ phát thanh truyền thống sang phát thanh hiện đại tại Việt Nam thể hiện rõ nét nhất qua Liên hoan phát thanh toàn quốc lần thứ XVI. Kỳ liên hoan này chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của số lượng các tác phẩm dự thi thể loại phát thanh trực tiếp – thể loại được đánh giá là có độ khó cao nhất cả về xây dựng nội dung và ứng dụng kỹ thuật với 37 đơn vị tham gia. 100% các tác phẩm phát thanh trực tiếp được livestream đồng thời trên fanpage của Đài Tiếng nói Việt Nam và các Đài địa phương hoặc đơn vị truyền thông.

Bà Khương Minh Nguyệt, Trưởng phòng Thư ký biên tập, Đài Phát thanh và Truyền hình Sơn La cho biết: "Chúng tôi đã cố gắng làm thế nào để xây dựng được kịch bản tốt nhất, kết nối được thế mạnh của phát thanh truyền thống và các yếu tố kỹ thuật hiện đại. Thực hiện chương trình về thiện nguyện phải làm sao cho khán thính giả thấy được những câu chuyện cảm động. Và rất may mắn là nhờ sự lan tỏa của chương trình mà đến nay chúng tôi đã kêu gọi được hơn 400 triệu đồng cho các em nhỏ vùng cao."

Sự bùng nổ các ứng dụng mạng xã hội cùng sự thay đổi mạnh mẽ về nhu cầu, cách thức tiếp cận thông tin của công chúng đang đặt ra thách thức cho chính những người làm quản lý báo chí và đội ngũ nhà báo. Và chuyển đổi số là con đường tất yếu duy nhất để báo chí nói chung và báo phát thanh nói riêng tiếp cận được công chúng của mình.

Nhà báo Matthew O'Sullivan, Tổng Biên tập ABC News khu vực châu Á- Thái Bình Dương chia sẻ: "Tôi nghĩ điều đầu tiên phải làm đó là chúng ta cần tìm kiếm một câu chuyện hay, sau đó sẽ cân nhắc đến việc sản xuất hình ảnh, sử dụng âm thanh và các hiệu ứng công nghệ khác để kể câu chuyện đó cho công chúng bằng những kỹ năng biên tập phù hợp với từng ứng dụng số. Đây là kỹ năng rất nhiều nhà báo trẻ đã có, thể hiện qua việc sử dụng mạng xã hội của họ, vấn đề là phải khai thác kỹ năng đó như thế nào."

Chuyển đổi số không phải câu chuyện ngày một, ngày hai nhưng nếu không bắt đầu sớm thì rất có thể sẽ bị bỏ lại rất xa. Do vậy, các cơ quan báo chí đang nỗ lực phát huy sức mạnh nội lực, nhưng cũng cần sự hỗ trợ ngoại lực từ phía Chính phủ và cơ quan quản lý báo chí để có thể hội tụ đủ các yếu tố: cơ sở hạ tầng, trang thiết bị công nghệ và con người để thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của ngành truyền thông thế giới.