Công khai, minh bạch việc tiếp nhận, sử dụng kinh phí ủng hộ bão lũ tạo niềm tin trong Nhân dân

Hưởng ứng lời kêu gọi của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thời gian qua, rất nhiều tổ chức, cá nhân trong cả nước đã chung tay ủng hộ nhằm chia sẻ những khó khăn, mất mát của bà con bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3. Khi ấy, một làn sóng ủng hộ đã diễn ra khắp nơi, từ sự tự nguyện của mỗi cá nhân, tổ chức, đến sự kêu gọi, quyên góp của rất nhiều tập thể hay cộng đồng.

Những bức ảnh chụp biên lai chuyển tiền ủng hộ đến tài khoản của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hay Mặt trận Tổ quốc các địa phương được các cá nhân, hay đại diện tập thể đăng tải liên tục trên các trang mạng xã hội. Có lẽ, nhiều cá nhân đã khiến cho cộng đồng mạng cảm phục khi ủng hộ số tiền lớn; hay nhiều tập thể vẫn yên tâm rằng người đại diện đã thực sự đóng góp số tiền chung đến đúng nơi cần.

Tuy nhiên, nhiều sự thật đã được sáng tỏ khi Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam công bố sao kê tất cả danh sách và số tiền ủng hộ của cá nhân, tổ chức đến các tài khoản ủng hộ của đơn vị. Đây là động thái nhằm bảo đảm sự minh bạch trong việc tiếp nhận và sử dụng các khoản tiền quyên góp cho đồng bào bị ảnh hưởng bởi bão số 3.

Sau khi danh sách sao kê được công khai, nhiều cá nhân đã bị phát hiện lợi dụng sự kiện này để chỉnh sửa hình ảnh, "thổi phồng" số tiền đã ủng hộ nhằm đánh bóng tên tuổi trên mạng xã hội; hoặc nghiêm trọng hơn là hòng chiếm đoạt số tiền mà tập thể tin tưởng giao cho cá nhân đại diện ủng hộ. Có những trường hợp chỉ ủng hộ vài nghìn đồng hoặc vài trăm nghìn đồng nhưng đã đăng ảnh chuyển khoản vài chục triệu đồng, thậm chí vài trăm triệu đồng. Có cá nhân thì đại diện tập thể, chỉ chuyển khoản ủng hộ vài trăm nghìn đồng nhưng đã đăng tải hình ảnh số tiền chuyển khoản ủng hộ lớn hơn nhiều so với thực tế. Những hành vi sai trái này đã gây nên làn sóng phẫn nộ của cộng đồng. Anh Vũ Đức Mạnh, xã Hà Giang, huyện Hà Trung cho rằng: "Những người có hành vi sai trái như thế thật sự đáng lên án, họ đã lợi dụng sự khó khăn hoạn nạn của đồng bào, lợi dụng sự tín nhiệm của mọi người. Những hành vi này thâm chí cần phải xử lý nghiêm để răn đe".

Pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất rõ ràng về vấn đề này, như Nghị định 93/2021 về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh; hay quy định tại Điều 101 Nghị định 15/2020 của Chính phủ về việc cung cấp thông tin giả mạo, trong trường hợp này là giả mạo sao kê chuyển khoản tiền ủng hộ; hay như quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015 về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Trên thực tế thì việc ủng hộ là rất đáng quý, số tiền ủng hộ dù là bao nhiêu, vài nghìn đồng hay vài trăm nghìn đồng, hay nhiều hơn nữa đều là tấm lòng của người ủng hộ gửi gắm đến đồng bào khó khăn. Tuy nhiên, việc ủng hộ cần phải rõ ràng, đúng sự thật.

Việc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam công khai danh sách ủng hộ chính là mong muốn tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân đã ủng hộ và đăng ký ủng hộ có thể thấy được sự công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận và sử dụng nguồn kinh phí; yên tâm khi sự đóng góp của mình đã được gửi gắm đúng địa chỉ và các nguồn lực ủng hộ được sử dụng đúng mục đích, đến được với đúng đối tượng là những người dân bị thiệt hại. Chính vì vậy mà khi danh sách ủng hộ được đăng tải như tạo ra một hiệu ứng lan truyền, vừa góp phần tăng tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái của mọi người, vừa thúc đẩy sự ủng hộ ngày càng rộng rãi trong cộng đồng. Anh Trần Anh Tuấn, quản lý Trung tâm thể thao MMA Thanh Hóa cho rằng: "Khi Mặt trận Tổ quốc kêu gọi thì anh em trong trung tâm đã tự nguyện ủng hộ nhằm chia sẻ với đồng bào mình. Và tôi nghĩ việc Mặt trận Tổ quốc công khai số tiền ủng hộ trên các nền tảng mạng xã hội, chúng tôi cảm thấy vô cùng yên tâm và tin tưởng".

Theo thống kê của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tính đến ngày 21/9, số tiền ủng hộ đồng bào bị thiệt hại bởi cơn bão số 3 đã lên tới hơn 1.600 tỷ đồng. Việc công khai sao kê chỉ là giai đoạn đầu của quy trình từ thiện. Khi nhà nước tiếp nhận và công khai các khoản hỗ trợ, vấn đề minh bạch không chỉ dừng lại đó mà còn liên quan đến việc các khoản hỗ trợ đó đi đến đâu, dành cho những đối tượng nào và số tiền quyên góp được sử dụng làm mục đích gì. Theo đó, tính đến ngày 17/9, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phân bổ 2 đợt nguồn kinh phí hỗ trợ các địa phương khắc phục thiệt hại do cơn bão số 3 gây ra tới 26 tỉnh, thành phố với tổng số tiền là 1.035 tỷ đồng.

Không chỉ đối với cấp trung ương, mà tại các địa phương, số tiền ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng bão số 3 cũng được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp công khai, minh bạch. Tính đến 16 giờ ngày 19/9, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa đã tiếp nhận được gần 35,6 tỷ đồng tiền ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do bão số 3. Danh sách các cá nhân, đơn vị ủng hộ được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa phối hợp cùng các cơ quan báo chí đăng tải công khai hàng ngày.

Số tiền ủng hộ sẽ là nguồn lực quan trọng để góp phần hỗ trợ các địa phương, người dân tái thiết cuộc sống sau thiên tai. Vì vậy, rất cần cộng đồng tiếp tục chung tay đồng hành. Trong đó công khai, minh bạch chính là nguyên tắc cốt lõi để tăng sự tin tưởng và thu hút thêm nhiều nhà hảo tâm tham gia vào các hoạt động từ thiện. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đang tiếp tục cập nhật và công bố danh sách ủng hộ của các đơn vị, tổ chức, cá nhân. Qua đó để người dân cùng tham gia theo dõi, giám sát.