Dấu ấn thời gian

Theo sử sách ghi lại, Lê Văn Hưu (1230-1322) là nhà sử học đầu tiên của nước ta, người đặt nền móng cho Quốc sử Việt Nam. Ông là nhà sử học uyên bác, có phương pháp chép sử vững vàng, đồng thời là nhà giáo dục kiệt xuất, danh nhân văn hóa tiêu biểu. 

Từ nhỏ, ông đã thể hiện tư chất thông minh và có chí hướng lập công danh làm rạng rỡ quê hương, đất nước. Năm 17 tuổi, Lê Văn Hưu thi đậu Bảng Nhãn trong khoa thi đầu tiên của nhà Trần, lấy danh vị Tam khôi. Sau khi thi đỗ, ông được giao nhiều chức vụ quan trọng trong triều như: Kiểm pháp quan, Binh bộ Thượng thư, Hàn lâm Viện Học sĩ kiêm Quốc sử Viện Giám tu... Trong thời kỳ làm quan, Lê Văn Hưu được biết đến với học vấn uyên thâm, đức độ hơn người, luôn yêu thương dân chúng, chăm lo cho đời sống của nhân dân và cống hiến, phụng sự triều đình với mong muốn góp phần xây dựng một xã hội hài hòa, đất nước thái bình, thịnh trị.

Đặc biệt, Lê Văn Hưu là tác giả của bộ lịch sử nổi tiếng "Đại Việt sử ký", bộ sách gồm 30 quyển, trình bày lịch sử nước ta qua gần 15 thế kỷ (từ năm 207 trước Công nguyên đến năm 1244). "Đại Việt sử ký" ngay từ khi mới ra đời đã có đóng góp xứng tầm vào những kỳ công xây dựng và bảo vệ đất nước, góp phần đưa Vương triều Trần phát triển đến đỉnh cao huy hoàng. Lê Văn Hưu đã để lại cho dân tộc Việt Nam một bộ Quốc sử quý giá, là cơ sở quan trọng cho các sử gia sau này.

Di tích Lịch sử đền thờ Lê Văn Hưu tọa lạc trên đất xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa. Từ xa xưa, Nhân dân địa phương vẫn quen gọi là đền thờ Lê Văn Hưu. Tổng thể ngôi đền xưa có quy mô rộng lớn, gồm tiền đường, hậu cung, gác chuông, hồ nước, giếng rồng, bia đá, cột đá và nhiều đồ thờ có giá trị khác. Năm 1990, Di tích lịch sử Đền thờ Lê Văn Hưu đã được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Đền thờ Lê Văn Hưu là điểm đến linh thiêng, đáp ứng nguyện vọng của toàn thể con cháu họ Lê Việt Nam nói riêng và Nhân dân cả nước nói chung. Đồng thời đây cũng là địa chỉ để giáo dục các thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước, ý chí, tinh thần vượt khó của ông cha ta và lan toả tinh thần đoàn kết, thực hiện tốt đạo lý Uống nước nhớ nguồn, tri ân tổ tiên với lòng thành kính và biết ơn nhà sử học Lê Văn Hưu - người đặt nền móng cho Quốc sử Việt Nam.

Ở xã Thiệu Trung còn có câu lạc bộ Lê Văn Hưu gồm những cụ ông, cụ bà cao tuổi được kính trọng và có tiếng nói ở xã. Họ là những người thường xuyên tổ chức các hoạt động thăm viếng, chăm sóc ngôi đền và nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm phát huy truyền thống giáo dục, tinh thần học tập vì ngày mai lập nghiệp của con cháu trên đất Thiệu Trung.

Ngoài khu đền chính, khu mộ nhà sử học Lê Văn Hưu cũng được người dân và du khách, hay thành viên của câu lạc bộ Lê Văn Hưu thường xuyên thăm viếng dâng hương vào các ngày lễ, tết hay chính hội. Khu mộ được xây dựng trong khuôn viên rộng rãi, quanh năm mát mẻ.

Ngày 26/12/2018, UBND tỉnh Thanh Hoá đã phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử Đền thờ Lê Văn Hưu. Trên cơ sở đó, ngày 11/3/2019, UBND huyện Thiệu Hoá đã phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình tu bổ, tôn tạo khu di tích lịch sử Đền thờ Lê Văn Hưu tại xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hoá. Mục tiêu đầu tư hoàn thiện công tác tu bổ và tôn tạo khu di tích nhằm tri ân những đóng góp của nhà sử học Lê Văn Hưu trong lịch sử phát triển của dân tộc, đồng thời xây dựng di tích trở thành địa điểm tưởng niệm, giáo dục truyền thống lịch sử gắn với mục tiêu phát triển du lịch và kinh tế - xã hội của địa phương.

Có thể nói, nhà sử học Lê Văn Hưu vẫn luôn là một tấm gương sáng để lớp lớp người dân xứ Thanh tự hào và giáo dục cho các thế hệ con cháu noi theo. Hiện nay, ở huyện Thiệu Hóa, có một trường ngôi THPT được mang tên Lê Văn Hưu nhằm tưởng nhớ nhà Sử học lỗi lạc của dân tộc.

Hơn 700 năm đã trôi qua, kể từ ngày nhà sử học Lê Văn Hưu tạ thế. Song, những câu chuyện về nhà sử học Lê Văn Hưu vẫn được giáo dục cho các thế hệ học sinh; để hình thành trong các em lòng biết ơn tiền nhân, tiên tổ, đồng thời nỗ lực trong học hành, khoa cử, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, quê hương.