Địa chỉ đỏ Yên Trường - Thọ Lập

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra trên khắp đất nước. Những người yêu nước khắp nơi hưởng ứng và gây dựng nhiều phong trào, hội, nhóm nhằm chống lại sự đàn áp của thực dân Pháp. Nhiều cuộc đấu tranh, khởi nghĩa diễn ra nhưng đều thất bại do thiếu đường lối lãnh đạo đúng đắn. Quốc tế cộng sản nhận thấy cần phải thành lập ở đây một chính đảng đễ lãnh đạo phong trào cách mạng tại Đông Dương.

Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời trên cơ sở sáp nhập 3 tổ chức cộng sản trong nước, do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc thay mặt Quốc tế Cộng sản chỉ đạo. Thực hiện Chỉ thị của Xứ ủy Bắc Kỳ, đồng chí Lê Công Thanh - Xứ ủy viên, Bí thư tỉnh ủy Hà Nam giao cho đồng chí Nguyễn Doãn Chấp người huyện Hoằng Hóa, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam trở về Thanh Hóa chắp nối liên lạc với tổ chức Thanh niên cách mạng đồng chí hội, tiến hành xây dựng Đảng bộ Thanh Hóa.

Ngày 22/7/1930, tại nhà đồng chí Lê Văn Sỹ làng Yên Trường, dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Doãn Chấp, hội nghị thành lập chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên của huyện Thọ Xuân gồm có 7 đảng viên: Lê Văn Sỹ, Lưu Xuân Ngoạn, Trịnh Quang Lịch, Lê Văn Sỵ (làng Yên Trường), Lê Đình Dương (Yên Lược), Trịnh Khiếu, Nguyễn Văn Phúc (Yên Trung). Đồng chí Lê Văn Sỹ được cử làm bí thư chi bộ. Hội nghị đã thảo luận và đề ra nhiệm vụ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, lựa chọn kết nạp đảng viên, xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, xây dựng tổ chức nông hội đỏ, phát triển đấu tranh chống áp bức bóc lột.

Chi bộ Đảng Cộng sản Thọ Xuân ra đời mở ra một bước ngoặt lịch sử trọng đại. Từ đây phong trào cách mạng Thọ Xuân có Đảng lãnh đạo sẽ phát triển mạnh, đúng hướng. Ngày 29/7/1930, một sự kiện lịch sử trọng đại của nhân dân Thanh Hóa đã diễn ra tại nhà đồng chí Lê Văn Sỹ ở Yên Trường (Thọ Lập), đó là Hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa do đồng chí Nguyễn Doãn Chấp chủ trì. Hội nghị đã quyết định nhiều chủ trương, công tác có ý nghĩa mở đầu của Đảng bộ đối với phong trào cách mạng của tỉnh nhà.

Trải qua hơn 90 năm, giá trị lịch sử cách mạng của khu di tích đã được tái hiện lại gần như nguyên bản để lưu giữ, bảo tồn, đáp ứng nhu cầu tham quan, nghiên cứu, học tập của các tầng lớp nhân dân và giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Khu di tích được tỉnh và huyện Thọ Xuân đầu tư, tôn tạo đảm bảo các yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật, thẩm mỹ và giá trị văn hóa lịch sử cách mạng, là "địa chỉ đỏ" trong giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ.

Nhằm lưu giữ, bảo tồn và phát huy giá trị khu di tích, đáp ứng nhu cầu tham quan, nghiên cứu, học tập của các tầng lớp nhân dân, năm 2016, tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo huyện Thọ Xuân làm chủ đầu tư Dự án "Trùng tu, tôn tạo Khu di tích Lịch sử cách mạng Yên Trường". Được xây dựng trên diện tích gần 2.300m2, qua gần 4 năm triển khai thực hiện, Dự án "Trùng tu, tôn tạo Khu di tích Lịch sử cách mạng Yên Trường" đã hoàn thành, bao gồm các hạng mục: nhà di tích, nhà truyền thống, biểu tượng khu di tích, ao cá, hạ tầng kỹ thuật và các công trình phụ trợ khác.

Trong đó, nhà di tích được phục dựng nguyên mẫu nhà cũ của đồng chí Lê Văn Sỹ, theo kiến trúc nhà truyền thống Bắc Bộ 5 gian mái ngói, gỗ xoan. Nhà bếp có hình dáng tương đồng với nhà bếp truyền thống của khu vực này trước những năm 1940 với gỗ xoan, vách đất, mái lợp bằng rạ; nội thất nhà di tích và nhà bếp được sưu tầm và phục dựng thể hiện đời sống sinh hoạt của gia đình đồng chí Lê Văn Sỹ và một số hoạt động của Đảng bộ tỉnh sau khi thành lập.

Nhà truyền thống được thiết kế theo kiến trúc đình làng truyền thống trước những năm 1940, trong đó trưng bày các hình ảnh, hiện vật liên quan tới sự kiện thành lập Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa; quá trình lãnh đạo, trưởng thành và phát triển của phong trào cách mạng tại Thanh Hoá; những thành tựu Đảng bộ tỉnh đạt được kể từ ngày thành lập đến nay.

Biểu tượng của Khu di tích là sự kết hợp của các hình tượng Trống đồng - Chim lạc - Cờ búa liềm, vừa tượng trưng cho sự hợp nhất của 3 chi bộ thành Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa vừa toát lên khí thế bứt phá vươn lên của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa. Hệ thống cây xanh, ao cá, giếng nước được bố trí hài hòa, thân thiện, gần gũi gợi lại khung cảnh của làng quê truyền thống năm xưa.

Có thể nói, việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử cách mạng nói chung, Khu di tích lịch sử cách mạng Yên Trường nói riêng, trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế là công việc có ý nghĩa hết sức quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; để khu di tích lịch sử cách mạng thực sự là địa chỉ đỏ, là nơi lan toả những giá trị truyền thống văn hoá – lịch sử của xứ Thanh trong công cuộc đổi mới quê hương, đất nước.