Độc đáo ngôi Nghè cổ Nguyệt Viên

Theo sử sách ghi chép và các bậc cao niên trong làng truyền lại, Nghè Nguyệt Viên được khởi dựng năm Quý Tỵ vào thế kỷ 16 dưới Triều đại vua Lê Thế Tông. Nghè có kiến trúc chữ Đinh, với không gian hình vuông, mái cong, tạo cảm giác cân đối, vững chãi. Trong Nghè có 12 cây cột gỗ to, nặng, dựng trên những phiến đá tảng lớn. Các kết cấu được chạm trổ tinh xảo, với họa tiết chủ yếu là rồng, phượng, lân – thể hiện sự tôn kính các linh vật trong tín ngưỡng dân gian. Tấm đại tự ở vị trí trang trọng nhất của ngôi Nghè cũng được chạm hình rồng, mây. Các hoa văn trang trí tinh xảo và đa dạng, phủ khắp công trình.

Đặc biệt bên trong Nghè có đặt hai tấm bia đối xứng. Bên trái là bia ghi danh 11 Tiến sỹ là những người đỗ đạt cao của Làng trong thời kỳ phong kiến. Bên phải là tấm bia ghi những Liệt sỹ của làng đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ Quốc.

Ông Cao Xuân Mạc, Trưởng ban Quản lý di tích Nghè Nguyệt Viên, Xã Hoằng Quang, Thành phố Thanh Hóa, Tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Bà con Nhân dân trong làng coi cái Nghè này là cái báu vật, luôn có ý thức bảo vệ gìn giữ. Hàng tháng rằm, bà con thường đến đây dâng hương. Còn Hội làng vào ngày 10/2 âm lịch hàng năm, làng cũng có tổ chức…".

Trường nằm sát cạnh ngôi Nghè cổ, nên các cô giáo Trường Tiểu học Hoằng Quang, thường xuyên tổ chức cho các em học sinh đến tìm hiểu giá trị kiến trúc, văn hoá lịch sử của Di tích. Thông qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và hiếu học của các bậc tiền nhân để thế hệ trẻ phấn đấu học tập rèn luyện.

Cô giáo Nguyễn Thị Thơm, Giáo viên Chủ nhiệm lớp 4A, Trường tiểu học Hoàng Quang, Thành phố Thanh Hoá, tỉnh Thanh Hoá chia sẻ: "Cảm thấy rất tự hào vì ngôi trường tiểu học Hoàng Quang nằm bên cạnh Nghè cổ của Làng Nguyệt Viên, nơi đây có lưu danh bia Tiến sĩ của làng, và cũng là niềm tự hào để mỗi khi đến dịp lễ, chúng tôi sẽ đưa học sinh đến để giáo dục các em về truyền hiếu học, để các em tiếp nối truyền thống hiếu học của quê hương, xây dựng quê hương Nguyệt Viên ngày càng giàu đẹp hơn".

Với hơn 400 năm được gìn giữ, bảo vệ, Nghè Nguyệt Viên đã được công nhận là Di tích cấp tỉnh. Công trình có giá trị cao về Văn hoá, lịch sử và nghệ thuật kiến trúc độc đáo , giờ đây trở thành địa chỉ Văn hoá của Làng Nguyệt Viên, là nơi địa phương thường xuyên tổ chức các hoạt động Lễ hội, từ đó đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.