Đường Hồ Chí Minh trên biển – Con đường huyền thoại

Năm 1961, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, việc chi viện cho chiến trường miền Nam qua đường bộ, đường Trường Sơn chưa thể đáp ứng nhu cầu phục vụ chiến trường. Ngày 23/10/1961, lực lượng vận tải quân sự trên biển mang tên Đoàn 759 được thành lập, tiền thân của lữ đoàn 125 - Đoàn tàu Không số, có nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa, vũ khí cho chiến trường miền Nam.

Trong gần 15 năm hoạt động, từ năm 1961 đến 1975, cán bộ, chiến sĩ Đoàn tàu Không số đã vượt qua hơn 20 cơn bão lớn, hàng trăm cuộc vây ráp của kẻ thù; huy động gần 2 nghìn lượt chuyến tàu; vận chuyển gần 8 vạn lượt người, trên 15 vạn tấn vũ khí, đạn dược và hàng vạn tấn hàng hóa cho chiến trường miền Nam. Hành trình của những "con tàu Không số" đã đóng góp to lớn vào chiến thắng giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong số hàng trăm người con Thanh Hoá tham gia Đoàn tàu Không số, ông Vũ Trung Tính, quê ở xã Hải Ninh, huyện Tĩnh Gia, nay là thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa có rất nhiều kỷ niệm không bao giờ quên. Năm 1964, sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Hàng hải tại Hải Phòng, ông xung phong nhập ngũ vào Quân chủng Hải quân, được biên chế về Đoàn 125 – Đoàn tàu Không số. Trong 7 năm liên tục từ tháng 4/1964 đến tháng 3/1971, ông đã cùng đồng đội vận chuyển 18 chuyến hàng vào Nam an toàn. Ông chính là thuyền trưởng thực hiện nhiều chuyến đi trên hai con tàu Anh hùng: tàu 42 và tàu 154. Trong đó có những chuyến đi mở đường mang tính chất quyết định, như: chuyến tái mở đường sau sự kiện tàu đưa hàng vào Vũng Rô bị lộ (1965), chuyến đi sau sự kiện Tết Mậu Thân năm 1968 và chuyến đi sau sự kiện Bác Hồ mất, năm 1969.

Ông Vũ Trung Tính, cựu chiến binh Đoàn 125 – Đoàn tàu Không số chia sẻ: "Sau Tết Mậu Thân năm 1968 thì cả 4 chuyến tàu tham gia chiến dịch không có chuyến nào đưa hàng vào Nam được. Vì vậy, chúng tôi được điều động thực hiện chuyến tàu 154 theo nhiệm vụ cấp trên yêu cầu, đó là chi viện cho miền Nam, vừa tăng cường, củng cố lòng tin của quân và dân 2 miền Nam – Bắc, tiếp tục đánh Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà."

Ông Lê Duy Mai, một người con của của thị xã Nghi Sơn cũng tham gia Đoàn tàu Không số từ những năm đầu thành lập. Trực tiếp tham gia chuyến đi cùng thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh trên con tàu 235 đã đi vào lịch sử, ông còn nhớ rất rõ: Đêm 29/2/1968, tàu 235 đến ngang vùng biển Nha Trang và chuyển hướng vào bờ thì bị địch phát hiện. Địch huy động cả máy bay và 8 tàu chiến bao vây. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và các đồng đội đã chiến đấu đánh chìm 2 tàu chiến của địch. 

Trong trận chiến đó, ông Lê Duy Mai được lệnh trực tiếp điểm hỏa phá hủy Tàu 235 và bơi vào bờ an toàn. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh cũng 13 đồng đội đã anh dũng hi sinh.

Ông Lê Duy Mai, cựu chiến binh Đoàn 125 – Đoàn tàu Không số chia sẻ, quyết định của Trung ương mở con đường vận tải trên biển để đảm bảo hậu cần, súng, đạn, vũ khí phục vụ cho chiến trường miền Nam là quyết định rất sáng suốt, có ý nghĩa chiến lược, thể hiện khát vọng giải phóng miền Nam, ý chí thống nhất đất nước của các chiến sĩ nói chung, lực lượng hải quân nói riêng.

Con đường huyền thoại, đường Hồ Chí Minh trên biển với những chiến công hiển hách của lực lượng Hải quân và Nhân dân các tỉnh duyên hải nơi tuyến đường đi qua đã đi vào lịch sử dân tộc như một kỳ tích. Con đường huyền thoại ấy là một trong những đỉnh cao của chiến tranh Nhân dân, là hiện thân của lòng yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng cháy bỏng độc lập, tự do, thống nhất đất nước của Nhân dân Việt Nam.