Gia tăng tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật

Đây là hiện trường vụ án mạng khiến hai người tử vong tại một xã trên địa bàn huyện Hà Trung. Đối tượng gây án chỉ mới 20 tuổi. Do nghiện chơi game, đối tượng đã thực hiện hành vi trộm cắp để lấy tiền tiêu xài, khi bị phát hiện, thanh niên ham chơi này đã cướp đi sinh mạng của hai vợ chồng là người hàng xóm thân thiết của gia đình đối tượng.   

Trong thời gian qua, lực lượng Công an trên địa bàn tỉnh đã liên tiếp phát hiện, xử lý nhiều vụ việc thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, điển hình là vụ việc xảy ra tại thành phố Sầm Sơn. Trong quá trình tuần tra, Công an Thành phố Sầm Sơn đã phát hiện một nhóm khoảng 20 thanh, thiếu niên đi trên 8 xe môtô không biển kiểm soát và dán che biển kiểm soát, mang theo một số hung khí nguy hiểm. Qua kiểm tra đã thu giữ 4 dao tự chế, 1 két đựng vỏ chai bia, 8 xe mô tô, đồng thời triệu tập 19 đối tượng tham gia vụ việc trên đến cơ quan Công an để điều tra làm rõ.

Theo thống kê của Bộ Công an, năm 2018, cả nước ghi nhận hơn 10.000 vụ người chưa thành niên vi phạm pháp luật, với 16.000 đối tượng có liên quan. Trong đó, nữ giới chiếm 5%, nam giới chiếm đến 95%. Một con số đáng báo động là trước đây, tội phạm giết người trong độ tuổi từ 30 đến 45 tuổi chiếm số lượng cao nhất. Còn hiện nay, tỉ lệ phạm tội giết người ở độ tuổi này giảm còn 34%, trong khi độ tuổi từ 18 đến dưới 30 là 41%, từ 14 đến dưới 18 tuổi chiếm 17%.

Luật sư Trần Đại Xuân, phó chủ nhiệm Đoàn luật sư tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Qua các vụ án mà Đoàn luật sư tham gia bào chữa đang tình trạng vi phạm pháp luật ở độ tuổi thanh thiếu niên có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là các vụ bạo lực học đường có tính chất nghiêm trọng".

Nguyên nhân gia tăng tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật được các chuyên gia phân tích là: Thanh thiếu niên dưới 20 tuổi là độ tuổi phát triển nhanh chóng về thể chất nhưng về tâm sinh lý có những bất ổn, thậm chí nổi loạn, thiếu hụt các kỹ năng sống như kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng quản lý cảm xúc… khiến trẻ vị thành niên dễ thực hiện những hành vi có tính chất bộc phát, thiếu sự điều khiển của lý trí và có thể dẫn đến hành vi phạm tội. 

Do vậy, cần tăng cường các biện pháp tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục thanh, thiếu niên, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; đồng thời giáo dục kỹ năng sống để các em có cách ứng xử văn hóa, biết hóa giải những mâu thuẫn trong cuộc sống, tránh những hành vi tiêu cực dẫn đến vi phạm pháp luật thậm chí là phạm tội, gây nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội về các quy định của pháp luật

Thầy giáo Nguyễn Văn Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hồng Lễ, thành phố Sầm Sơn cho biết: "Chúng tôi đã phối hợp với công an hướng dẫn học sinh sử dụng mạng xã hội, dậy cho các các em các kỹ năng xử lý mâu thuẫn, tuyên truyền cho học sinh các quy định pháp luật về phòng chống ma túy, an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường".

Pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành đã có quy định rất cụ thể về việc người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; còn người từ đủ 16 tuổi trở lên thì phải chịu trách nhiệm hình sự đối với mọi loại tội phạm. 

Hiện các cơ quan chức năng đang tiếp tục hoàn thiện luật pháp, chính sách về tư pháp đối với người dưới 18 tuổi, đặc biệt là nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Tư pháp người dưới 18 tuổi toàn diện; sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2015 theo hướng tăng cơ hội áp dụng hình phạt khác ngoài hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi phạm tội.