Giải trình về việc chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý hành nghề y, dược tư nhân – đúng và trúng vấn đề

Hiện tỉnh Thanh Hoá có 1.553 cơ sở hành nghề y tư nhân và 3.950 cơ sở kinh doanh dược. Ngoài các cơ sở được cấp phép, trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều cơ sở hành nghề y, dược không phép ngang nhiên hoạt động.

Theo báo cáo của Sở Y tế: Năm 2023 toàn tỉnh có 310 cơ sở hành nghề y, dược không phép hoặc chưa được cấp phép. Trong số 178 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phép và 132 cơ sở kinh doanh dược hoạt động khi chưa được cấp phép. Mặc dù số cơ sở hành nghề y nhiều, nhưng đa số quy mô còn nhỏ lẻ, chưa có nhiều các dịch vụ chất lượng cao và chuyên khoa sâu. Một số cơ sở hành nghề y tư nhân chưa thực hiện đúng quy định về công khai niêm yết giá dịch vụ khám chữa bệnh. Công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý rác, nước thải y tế, mẫu bệnh phẩm còn nhiều bất cập.

Một số cơ sở khám, chữa bệnh hoạt động vượt quá phạm vi chuyên môn cho phép; không tuân thủ thời gian hoạt động; người chịu trách nhiệm chuyên môn không có mặt tại cơ sở trong thời gian cơ sở hoạt động mà không ủy quyền cho người khác. Hoạt động quảng cáo dịch vụ khám, chữa bệnh không đúng trên các nền tảng mạng xã hội gây nhiễu loạn thông tin, khó khăn cho người dân trong việc lựa chọn sử dụng các dịch vụ y tế… Đặc biệt, thời gian gần đây, nở rộ các cơ sở hoạt động thẩm mỹ không phép hoặc núp bóng dưới các cơ sở chăm sóc sắc đẹp để thực hiện các dịch vụ xâm lấn. Một khách hàng nữ ở huyện Nga Sơn cho biết: "Em có vay mượn bạn để đóng đủ số tiền 30 triệu. Chị ấy nói sẽ hiệu quả ngay sau khi làm. Làm xong em không thấy hiệu quả gì hết, nhưng 1 tuần sau em thấy ngực em tức, phát u ở nách, em có đi khám ở phòng khám thì phòng khám Thành Đạt chuyển em lên trên tỉnh để kiểm tra vì họ không biết tiêm chất gì vào ngực nên họ không khẳng định, họ không làm được".

Trên lĩnh vực hành nghề dược, nhiều cơ sở hoạt động không phép hoặc vẫn mở cửa khi người phụ trách chuyên môn vắng mặt mà không ủy quyền theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, nhiều cơ sở kinh doanh dược còn chưa thường xuyên cập nhật dữ liệu vào phần mềm liên thông dữ liệu dược quốc gia; hóa đơn, chứng từ chưa đảm bảo quy định; không niêm yết công khai chứng chỉ hành nghề dược hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược tại cơ sở; niêm yết giá bán lẻ thuốc không đầy đủ. Ông Tống Văn Hùng, Chủ tịch Hội Y tế tư nhân tỉnh Thanh Hóa cho rằng: "Đã là người y tế thừa hành nhiệm vụ phải là người có chứng chỉ hành nghề mới được thực hiện các nhiệm vụ, các dịch vụ cho người dân, còn đã là không phép thì hoàn toàn làm trái với quy định của Nhà nước, gây đến những hệ lụy cho người bệnh, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của Nhân dân".

Giai đoạn 2021 - 2023, Sở Y tế đã tổ chức 30 cuộc kiểm tra, thanh tra đối với các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân. Trong số 197 cơ sở thanh tra có 108 cơ sở vi phạm với số tiền xử phạt hơn 1,2 tỷ đồng. Ngoài ra, Cục quản lý thi trường, Bảo hiểm xã hội tỉnh; UBND các huyện, thị xã, thành phố cũng đã kiểm tra và xử lý vi phạm đối với hàng nghìn cơ sở hành nghề y dược tư nhân trên địa bàn, tuy nhiên vẫn có nhiều cơ sở tái phạm.

Không những thế, bộ máy tổ chức cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về hành nghề y dược tư nhân trên địa bàn tỉnh còn mỏng: Sở Y tế có chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước về y tế thì Phòng Quản lý hành nghề y dược tư nhân có 5 công chức, trong đó có 4 người có chuyên môn phù hợp. 9/27 huyện không có cán bộ có trình độ chuyên môn y tế phụ trách quản lý nhà nước về y tế trên địa bàn. Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa ngành y tế với UBND các cấp, các ngành chức năng trong công tác tuyên truyền, quản lý, thanh tra, kiểm tra hoạt động hành nghề y, dược tư nhân từ tỉnh đến huyện, xã còn thiếu đồng bộ, chưa thường xuyên, chưa kịp thời.

Trước thực trạng trên, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức phiên giải trình về việc chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý hành nghề y, dược tư nhân trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2023.

Tại phiên giải trình, các đại biểu đã đặt nhiều câu hỏi và được lãnh đạo ngành y tế, lãnh đạo ngành Bảo hiểm xã hội tỉnh làm rõ thực trạng, nguyên nhân và giải pháp liên quan đến các vấn đề: cơ sở hành nghề y, dược tư nhân ở khu vực vùng sâu, vùng xa có rất ít, còn 6 huyện chưa có khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại cơ sở y tư nhân; nhiều cơ sở y, dược tư nhân có cơ sở vật chất, trang thiết bị đã xuống cấp, lạc hậu; nhiều cơ sở vi phạm đã bị kiểm tra, xử phạt nhưng vẫn tái phạm; chưa tổ chức hậu kiểm được cơ sở hành nghề y, dược tư nhân nào sau khi cấp phép; các loại hình dịch vụ thẩm mỹ, cơ sở chăm sóc da, cơ sở cắt tóc gội đầu, dịch vụ massage có thực hiện các dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn vẫn chưa kiểm soát được. Công tác quản lý nhà nước trong hành nghề y, dược tư nhân còn nhiều hạn chế. Việc phân bổ thẻ bảo hiểm y tế không công bằng và tình trạng lạm dụng bảo hiểm y tế còn xảy ra.

Liên quan đến lĩnh vực dược, các đại biểu cũng đã nêu câu hỏi và được ngành y tế giải trình về việc nhiều cơ sở kinh doanh dược hoạt động không phép, giá bán thuốc có sự chênh lệch, thuốc không rõ nguồn gốc đầu vào và việc phát triển nguồn dược liệu còn hạn chế.

Trên cơ sở nội dung được phân tích, thảo luận tại phiên thảo luận, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thanh Hoá Đỗ Trọng Hưng yêu cầu các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt là Sở y tế, nâng cao tinh thần trách nhiệm, đặt biệt là nâng cao năng lực quản lý về hành nghề y, dược tư nhân trên địa bàn tỉnh.

Không khí phiên giải trình diễn ra sôi nổi, nghiêm túc, thẳng thắn, trách nhiệm. Đặc biệt, việc các đồng chí tham gia giải trình cơ bản nắm chắc nội dung, giải trình cụ thể, đúng trọng tâm, báo cáo, làm rõ những vấn đề còn hạn chế, vướng mắc và đưa ra các giải pháp, lộ trình khắc phục hứa hẹn sẽ tạo được sự chuyển biến đáng kể trong thời gian tới, qua đó nâng cao năng lực quản lý và ý thức chấp hành pháp luật trong hành nghề y, dược tư nhân.