Giống lúa Bắc Thịnh - một thành công trong chọn tạo và sản xuất của Thanh Hoá

Hiện nay, mỗi năm có tới hàng chục giống lúa mới được đưa vào khảo nghiệm, sản xuất thử. Sự phát triển nhanh chóng của tiến bộ kĩ thuật trong lai tạo giống lúa đã mở ra nhiều cơ hội thuận lợi cho bà con nông dân. Tuy nhiên, điều này cũng tạo ra môi trường cạnh tranh và đào thải rất khốc liệt. Để tồn tại, phát triển được, các giống lúa phải hội tụ được nhiều ưu điểm như: năng suất, chất lượng cao, khả năng chống chịu với sâu bệnh và thời tiết khắc nghiệt tốt.

Giống lúa Bắc Thịnh (còn gọi Thuần Việt 2) là giống lúa được chọn tạo từ tổ hợp lai MS4 và Hương thơm số 1, do Công ty Giống cây trồng Bắc Trung bộ và Trung tâm nghiên cứu ứng dụng KHKT Giống cây trồng nông nghiệp Thanh Hóa hợp tác nghiên cứu chuyển giao và sản xuất.

Bắt đầu chọn tạo từ  năm 2006, giống Bắc Thịnh tiếp tục được khảo nghiệm qua 3 vụ sản xuất của hai năm 2012 và 2013, sản xuất thử năm 2014, và được công nhận đưa vào sản xuất đại trà từ 2015.

Qua nhiều vụ khảo nghiệm, sản xuất thử, xây dựng mô hình trình tại các vùng sinh thái trong tỉnh, cho thấy giống lúa Bắc Thịnh sinh trưởng khỏe, chịu rét, chống đổ, chống chịu tốt với sâu bệnh trong điều kiện bất thuận của thời tiết. Lúa có độ thuần cao, khi trổ đồng đều, nhanh gọn, thời gian chín nhanh.

Chỉ sau hơn hai năm được công nhận đưa vào sản xuất đại trà, nhờ chất lượng gạo thơm ngon, lúa gạo thương phẩm dễ bán, hiệu quả kinh tế cao, giống Bắc Thịnh luôn có mặt trong cơ cấu giống chủ lực của tỉnh, đồng thời vươn ra các tỉnh khác thuộc vùng đồng bằng Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

Trên địa bàn tỉnh Nghệ An, giống Bắc Thịnh được đưa vào gieo cấy từ nhiều năm nay và đã phát triển ra diện rộng thuộc các huyện: Diễn Châu, Nam Đàn, Thanh Chương, Đô Lương, Hưng Nguyên, Tân Kỳ, Yên Thành...

Theo bà con nông dân địa phương, chân đất ở thôn Phúc Thiêm, xã Diễn Phúc có tầng canh tác nông, nghèo dinh dưỡng, nhưng lại là nơi di trú nhiều loại sâu bệnh. Tuy nhiên, qua theo dõi cho thấy giống Bắc Thịnh sinh trưởng khoẻ, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Cùng một xứ đồng, nhưng các giống lúa khác bị bệnh đạo ôn và bạc lá khá nặng, trong khi diện tích gieo cấy giống Bắc Thịnh do quản lí dịch hại và kháng bệnh tốt, nên vẫn hạn chế được việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, lúa sạch bệnh, tỉ lệ hạt chắc cao.

Bắc Thịnh là giống lúa cảm ôn, gieo cấy cả hai vụ trong năm. Thời gian sinh trưởng ở các tỉnh phía Bắc: vụ xuân từ 132-138 ngày, vụ mùa từ 100-105 ngày, bởi vậy thích hợp trong cơ cấu xuân muộn và mùa sớm. Giống thích ứng rộng trên nhiều chân đất khác nhau, phù hợp trên ruộng vàn, vàn hơi trũng, vàn cao. Đặc biệt, giống lúa Bắc Thịnh có hạt gạo trong, dài, không bạc bụng, ít gãy. Cơm ngọt, thơm, mềm, vị đậm, phù hợp với xu thế của người tiêu dùng.

Ngoài những ưu điểm chống chịu sâu bệnh và thời tiết bất thuận, thì Bắc Thịnh còn có khả năng chống đổ tốt.

Ở Thanh Hoá, vụ mùa 2018, giống Bắc Thịnh thuộc nhóm giống chủ lực của trà lúa mùa sớm, trên chân  đất vàn, 2 vụ lúa - vụ đông sớm, có thời gian sinh trưởng từ 100-115 ngày; thời vụ gieo mạ từ ngày 25-30/5/2018, thu hoạch trước ngày 20/9/2018.

Có thể nói, Bắc Thịnh là một trong số không nhiều các giống lúa mới nói chung và giống lúa do Thanh Hoá chọn tạo nói riêng, có khả  năng phát triển nhanh chóng và cạnh tranh tốt trên thị trường. Đây không chỉ là kết quả đáng ghi nhận của Trung tâm nghiên cứu ứng dụng KHKT Giống cây trồng nông nghiệp Thanh Hóa, mà còn là thành công của Công ty Giống cây trồng Bắc Trung bộ trong việc hợp tác nghiên cứu chuyển giao và cung ứng trên thị trường. Đây cũng chính là thành công của liên kết chặt chẽ giữa nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông trong giai đoạn tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đưa sản phẩm tiến bộ khoa học ra ứng dụng  rộng rãi, có hiệu quả trên đồng ruộng.