Hiệu quả từ mô hình trồng sen theo chuỗi giá trị

Năm 2015, nhận thấy trên địa bàn xã có nhiều diện tích đất nông nghiệp sâu trũng, cấy lúa 1 vụ không ăn chắc, hiệu quả kinh tế thấp, anh Hà Anh Sơn đã nhận thầu và đầu tư trồng sen lai lấy hạt. Đây là giống sen có đặc tính khỏe mạnh, ít sâu bệnh, đài to, hạt đều, chắc, năng suất cao. Việc chăm sóc chủ yếu sử dụng phân hữu cơ. Sau 1 ha thử nghiệm ban đầu, nhận thấy cây sen khá phù hợp với điều kiện thỗ nhưỡng của địa phương nên anh đã quyết định mở rộng diện tích lên 20 ha.

Theo anh Sơn, đầu tư 1 ha sen giống chi phí khoảng 35 - 40 triệu đồng, sau 70 ngày có thể cho thu hoạch. Ưu điểm của Sen là trồng 1 lần nhưng thu hoạch lâu dài, lại ít bị rủi ro, thiệt hại do thời tiết, sâu bện. Sen cho thu hoạch mỗi năm 1 lần vào dịp hè, năng suất trung bình đạt 3 tấn hạt tươi/1 ha. Với giá bán 40.000 đồng/1 kg, mỗi 1 ha sen cho thu nhập khoảng 120 triệu đồng. Ngoài ra, diện tích trồng sen lai còn có thể kết hợp nuôi cá để tăng thêm nguồn thu nhập.

Đến nay, ngoài 20 ha của gia đình, anh Sơn còn liên kết với bà con nông dân ở các huyện như Thọ Xuân, Triệu Sơn, Đông Sơn, Nông Cống… để trồng sen, với tổng diện tích lên đến 300 ha. Toàn bộ sản phẩm hạt sen do các hộ trồng liên kết đều được anh bao tiêu. Anh Sơn cho biết: "Khi trồng và mở rộng liên kết, chúng tôi có đến với bà con để hướng dẫn quy trình trồng, chăm sóc, thu hoạch và sau đó chúng tôi sẽ thu mua toàn bộ sản phẩm nên bà con rất yên tâm về cây trồng của mình".

Để nâng cao giá trị sản phẩm từ cây sen, những năm gần đây, anh Hà Anh Sơn đã chủ động liên kết với doanh nghiệp tại Hà Nội để chế biến xuất khẩu. Sau khi thu hoạch, hạt sen sẽ được tách vỏ để đưa vào lò sấy khô, sau đó được sơ chế, đóng gói, bảo quản bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Trung bình mỗi năm, anh Hà Anh Sơn sản xuất trên 200 tấn hạt sen sấy khô và trên 1 tấn tâm sen. Ngoài ra, anh Sơn cũng đang có kế hoạch phát triển thêm một số sản phẩm từ sen nhằm tối đa hóa lợi nhuận của cây trồng này, đồng thời hướng tới xây dựng sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Anh Sơn cho biết: "Ngoài hạt sen, tâm sen, chúng tôi sẽ phát triển thêm che lá sen, để tăng thu nhập và sự ổn định cho hộ trang trại cũng như các hộ liên kết với các sản phẩm từ sen". Bà Đỗ Thị Mãi, thôn 1, xã Xuân Phong, huyện Thọ Xuân chia sẻ: "Từ khi chú Sơn về đây làm trang trại, chị em chúng tôi vào làm gần chục năm rồi. Chị em chúng tôi có công việc, thu nhập ổn định, cuộc sống tốt hơn, tháng từ 5-6 triệu".

Với việc trồng và chế biến các sản phẩm từ cây sen lai, anh Hà Anh Sơn đã khai thác được tiềm năng, lợi thế của những vùng đất sâu trũng trồng lúa kém hiệu quả, góp phần thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở các địa phương và hình thành nên chuỗi liên kết từ trồng, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập cho nhiều hộ gia đình.