Hoàn thiện tổ chức chính quyền địa phương - Bước tiến trong sửa đổi Hiến pháp 2013

Thực tế hiện nay, việc sử dụng thuật ngữ "cấp chính quyền địa phương" để chỉ chính quyền địa phương tại những đơn vị hành chính tổ chức đồng thời cả Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân dễ gây nhầm lẫn với thuật ngữ "chính quyền địa phương" nói chung, bao gồm cả những địa phương hiện nay đang tổ chức mô hình chính quyền đô thị (không tổ chức Hội đồng nhân dân).

Thể chế hóa Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tổ chức chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp xã có Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND), đề nghị sửa đổi, bổ sung các Điều 111, 112, 114 của Hiến pháp năm 2013 theo hướng quy định tổ chức chính quyền địa phương gồm HĐND và UBND; không sử dụng thuật ngữ "cấp chính quyền địa phương" để thể hiện tính thống nhất về mô hình tổ chức chính quyền địa phương, tránh gây nhầm lẫn, tạo ra các cách hiểu khác nhau về tổ chức chính quyền ở địa phương. Ông Lại Thế Hải, Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư tỉnh Thanh Hóa cho rằng: "Sau khi sửa đổi Hiến pháp thì các văn bản pháp lý, các luật khác liên quan đến hoạt động chính quyền địa phương như Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức Hội đồng nhân dân, tổ chức Viện kiểm soát, Tòa án được sửa đổi phù hợp với quá trình phát triển. Chúng tôi cho rằng đây là nhiệm vụ cấp bách, tạo tiền đề phát huy tiềm lực Nhà nước và Nhân dân, đưa đất nước ngày càng phát triển hơn".

Một trong những nội dung sửa đổi quan trọng lần này là việc mở rộng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương trong một số lĩnh vực. Đây là bước đi chiến lược nhằm hướng tới một bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả - để phục vụ Nhân dân tốt hơn. Ông Nguyễn Viết Bằng, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Quảng Yên, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa cho rằng: "Sửa đổi dự thảo lần này chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp cơ sở được nâng lên, nhằm phục vụ tốt quá trình giải quyết các thủ tục hồ sơ, thể hiện sự chủ động, năng lực công tác, tránh khó khăn phiền hà trong quá trình giải quyết thủ tục cho người dân".

Trong quá trình sửa đổi Hiến pháp, việc lấy ý kiến rộng rãi các tầng lớp Nhân dân chính là cách bảo đảm tính dân chủ, khách quan và phản ánh đúng nhu cầu từ thực tiễn; cũng như phát huy trí tuệ toàn dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Ông Cù Đình Hoành, Tổ trưởng Tổ dân phố 6, phường Đông Sơn, thành phố Thanh Hóa bày tỏ: "Việc sửa đổi Hiến pháp chúng tôi thấy hợp lòng dân. 2 cấp sẽ giảm được cấp trung gian, thuận lợi cho người dân, nhưng cũng đòi hỏi chính quyền và hệ thống thông tin thông suốt, lên cấp phường giải quyết được mọi việc, Nhân dân rất đồng tình việc này".

Hiến pháp là đạo luật gốc, rất quan trọng của mỗi quốc gia và việc sửa đổi Hiến pháp chính là nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển trong bối cảnh mới của đất nước. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định về chính quyền địa phương trong Hiến pháp là bước đi cần thiết để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, phù hợp với tinh thần đổi mới, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước. Đây là cơ sở quan trọng để đất nước tiếp tục phát triển bền vững trong giai đoạn mới.