Hội nghị toàn quốc về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối đến hơn 15 nghìn điểm cầu trong cả nước, với gần 1 triệu đại biểu tham dự. Dự hội nghị tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội có các đồng chí: Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư - Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Trung ương Trần Cẩm Tú; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các Ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương; các nhà khoa học, trí thức, doanh nghiệp về khoa học công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước.

Dự hội nghị tại điểm cầu Tỉnh ủy Thanh Hóa có các đồng chí: Nguyễn Doãn Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Lại Thế Nguyên, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Đoàn ĐBQH Thanh Hóa; Trịnh Tuấn Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; lãnh đạo các ban, sở, ngành cấp tỉnh.

Tại hội nghị, lãnh đạo Ban Tổ chức Trung ương đã công bố Quyết định thành lập Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, do Tổng Bí thư Tô Lâm làm Trưởng Ban chỉ đạo; thông qua Quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Tiếp đó, hội nghị đã nghe Phó trưởng ban Thường trực Ban Kinh tế Trung ương Thái Thanh Quý trình bày Báo cáo tóm tắt tình hình, kết quả thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thời gian qua; quán triệt, triển khai tinh thần và nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 57 ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó nhấn mạnh quan điểm của Bộ Chính trị: phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định phát triển của các quốc gia; là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.Nghị quyết số 57 nêu lên 5 nhóm mục tiêu đến năm 2030, trong đó xác định Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử. Để đạt mục tiêu trên, Nghị quyết số 57 đã đề ra 7 nhóm nhiệm vụ và giải pháp, với hơn 100 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.

Quán triệt nội dung, tinh thần Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, ngay sau khi Nghị quyết số 57 được ban hành, Chính phủ đã khẩn trương lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, cơ quan, địa phương tập trung xây dựng, rà soát, hoàn thiện để sớm ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết với tinh thần "5 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả".

Ngày 9/1/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 03 về Chương trình hành động của Chính phủ triển khai thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Bám sát nội dung của Nghị quyết số 57, Chương trình hành động của Chính phủ đã đề ra 41 nhóm chỉ tiêu và 7 nhóm nhiệm vụ, với 140 nhiệm vụ cụ thể. Trong đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng, ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57; tập trung tuyên truyền sâu rộng, nâng cao nhận thức xã hội về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát động phong trào thi đua toàn quốc để phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của doanh nhân, doanh nghiệp và nhân dân trong thực hiện cuộc cách mạng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trình bày báo cáo chuyên đề "Chủ trương, giải pháp về thể chế, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định: hệ thống pháp luật hiện hành đã có nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích, ưu đãi về đầu tư, tài chính, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tuy nhiên vẫn còn có những hạn chế cơ bản.

Để đưa thể chế thành lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức, quy trình thủ tục trong hoạt động xây dựng pháp luật. Các luật phải ngắn gọn, rõ ràng, chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội; không luật hóa các nội dung thông tư, nghị định. Tăng cường phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính; chuyển mạnh từ luật thiên về quản lý sang kết hợp hài hòa giữa quản lý có hiệu quả với kiến tạo phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo, kiên quyết từ bỏ tư duy "không quản được thì cấm".

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành chú trọng việc tổ chức đánh giá, tổng kết thi hành, rà soát, kiến nghị sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới pháp luật trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số bảo đảm yêu cầu chất lượng, tiến độ theo quy định; đôn đốc việc xây dựng ban hành kịp thời, đầy đủ các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện Luật. Hội đồng nhân dân các cấp căn cứ tình hình thực tiễn, phối hợp ban hành cơ chế, chính sách theo thẩm quyền để khuyến khích, thúc đẩy phát triển nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trên địa bàn.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia nhấn mạnh: với mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam phải coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt, là chìa khóa vàng, là yếu tố sống còn để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và nguy cơ tụt hậu; Đồng thời cũng là hiện thực hóa khát vọng hùng cường và thịnh vượng của dân tộc ta.

Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã chỉ ra những định hướng chiến lược và được đông đảo cán bộ, đảng viên, các nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước đồng thuận, xem đây là "khoán 10" trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Để đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống một cách hiệu quả và kịp thời, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu phải khẩn trương hoàn thiện thể chế, chính sách; trong năm 2025 phải tháo gỡ hết các điểm nghẽn, rào cản để phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, giải phóng tối đa sức sáng tạo, khuyến khích dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; khuyến khích người năng động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. Cùng với đó, Tổng Bí thư yêu cầu khẩn trương sắp xếp lại bộ máy về khoa học công nghệ; ưu tiên bố trí ngân sách cho khoa học công nghệ xứng tầm là quốc sách đột phá; ban hành cơ chế thu hút nhân tài nói chung, đặc biệt là nhân tài khoa học, công nghệ, nhân tài người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế; cần ưu tiên nguồn lực cho một số ngành kinh tế có lợi thế và tiềm năng phát triển...

Tổng Bí thư chỉ rõ, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là lựa chọn, mà là con đường sống còn. Lãnh đạo các cấp cần coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm; các nhà khoa học, doanh nghiệp hãy cống hiến, sáng tạo; người dân cần đồng hành, học hỏi, nâng cao kỹ năng số.

Tổng Bí thư tin tưởng: với nền tảng chính trị, pháp lý vững chắc và sự đồng thuận cao từ toàn Đảng, nhân dân và giới trí thức, Nghị quyết 57 sẽ tạo ra bước đột phá, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh của đất nước.

Phát biểu với các điểm cầu tỉnh Thanh Hóa ngay sau kết thúc hội nghị toàn quốc, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh đề nghị các đại biểu quán triệt nghiêm túc, đầy đủ các nội dung của hội nghị, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm. Bí thư Tỉnh ủy cho biết: từ năm 2021, tỉnh Thanh Hóa đã thành lập Ban chỉ đạo chuyển đổi số, ban hành chương trình hành động thực hiện khâu đột phá về khoa học công nghệ của nhiệm kỳ. Trên cơ sở Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Bí thư Tỉnh ủy đề nghị các ngành, địa phương cần khẩn trương rà soát, kiện toàn Ban chỉ đạo các cấp; HĐND tỉnh rà soát các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền đã ban hành; UBND tỉnh rà soát các chương trình, kế hoạch liên quan đến phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh; khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 57 theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, xong trước ngày 25/1/2025. Các ngành, các địa phương phải coi đây là nhiệm vụ rất quan trọng, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đảm bảo yêu cầu đề ra, với mục tiêu cao nhất là tạo động lực để phát triển kinh tế xã hội nhanh và bền vững, đem lại đời sống ấm no cho Nhân dân.