Hội thảo khoa học quốc gia "Lê Văn Hưu và Đại Việt sử ký"

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Đầu Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, khẳng định: Hội thảo khoa học quốc gia “Lê Văn Hưu và Đại Việt sử ký” là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhân dịp kỷ niệm kỷ niệm 700 năm ngày mất nhà sử học Lê Văn Hưu và khánh thành đền thờ Lê Văn Hưu (tại xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa). Chế độ khoa cử phong kiến Việt Nam lưu danh hơn 200 người con của Thanh Hoá thi đỗ tiến sĩ, trong đó Bảng nhãn Lê Văn Hưu là một trong số những nhân vật tiêu biểu. Ông là nhà sử học, người thầy, nhà quân sự, danh nhân văn hóa tiêu biểu của dân tộc Việt Nam ở thế kỷ XIII - XIV. Sinh thời, Bảng nhãn Lê Văn Hưu là người có lòng yêu thương dân chúng và cống hiến, phụng sự triều đình, với mong muốn góp phần xây dựng một xã hội hài hòa, đất nước thái bình, thịnh vượng. Phát huy truyền thống hiếu học, yêu nước và cống hiến cho quê hương của Bãng nhãn Lê Văn Hưu, trong những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Thanh Hóa luôn đoàn kết, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt và hiệu quả, đạt nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực. Đây là tiền đề, là động lực hết sức quan trọng để Thanh Hoá tiếp tục nỗ lực thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX và Nghị quyết số 58 của Bộ Chính trị, phấn đấu sớm đưa Thanh Hoá trở thành một cực tăng trưởng mới ở phía Bắc của đất nước.

Trân trọng cảm ơn các nhà khoa học đã dầy công nghiên cứu, tập hợp tư liệu về Bảng nhãn Lê Văn Hưu và bộ Đại Việt sử ký; sự phối hợp trách nhiệm của Hội Khoa học lịch sử Việt Nam với UBND tỉnh Thanh Hóa trong việc chuẩn bị nội dung, triển khai tổ chức Hội thảo; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đầu Thanh Tùng cũng bày tỏ mong muốn: thông qua những tham luận và ý kiến được trình bày tại hội thảo sẽ làm phong phú, sâu sắc thêm những thông tin về cuộc đời, sự nghiệp, tôn vinh những cống hiến to lớn của Nhà sử học Lê Văn Hưu và bộ Đại Việt sử ký đối với quê hương, đất nước. Đây sẽ là những nguồn tư liệu lịch sử hết sức quý báu và là tài liệu quan trọng để tuyên truyền, giáo dục cho các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ về sự cống hiến của các bậc tiền nhân đối với quê hương, đất nước. Từ đó, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, phát huy truyền thống lịch sử - văn hóa, truyền thống yêu nước trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN thời kỳ hội nhập và phát triển.

Các tham luận tại Hội thảo khoa học quốc gia “Lê Văn Hưu và Đại Việt sử ký” đã tập trung làm rõ về thời đại, quê hương; về sự nghiệp sử học của Lê Văn Hưu; và vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị di sản Lê Văn Hưu.

Lê Văn Hưu sinh năm 1230, ở làng Phủ Lý (nay thuộc xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa). Năm 1272, Hàn lâm viện học sĩ kiêm Quốc sử viện giám tu Lê Văn Hưu soạn xong bộ “Đại Việt sử ký” gồm 30 quyển. Lê Văn Hưu đã thu thập tất cả các sách sử ghi chép ít ỏi, sơ sài của thời Lý và cùng thời để biên soạn lại và viết thêm rất nhiều để thành bộ quốc sử ghi chép lịch sử nước ta từ thời Triệu Vũ Đế (207 trước công nguyên) đến đời Lý Chiêu hoàng (1244). Bộ Quốc sử “Đại Việt sử ký” ngay từ khi mới ra đời đã có những đóng góp xứng tầm vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, đưa vương triều Trần phát triển đến đỉnh cao huy hoàng. Lê Văn Hưu vì thế đã trở thành Tổ sư của nền Sử học Đại Việt - Việt Nam.

Tham luận của các nhà khoa học lịch sử, các nhà nghiên cứu cũng khẳng định: “Đại Việt sử ký” của Lê Văn Hưu đánh dấu sự phát triển cao về học thuật. Lê Văn Hưu đã dựa trên các quan niệm căn bản và chính yếu để làm nên tác phẩm này, đó là quan niệm sử học Nho giáo, quan niệm luân lý sử học, quan niệm đạo lý sử học thay quan điểm chính trị sử học. Tiếc rằng bộ “Đại Việt sử ký” đã bị thất truyền, chỉ được nhắc đến trong các bộ sử sau này. Người đọc có thể tìm được nhiều nội dung của “Đại Việt sử ký” qua 30 đoạn trích dẫn trong bộ sách “Đại Việt sử ký toàn thư” của sử thần Ngô Sỹ Liên; qua đó cho thấy tác phẩm “Đại Việt sử ký” của Lê Văn Hưu như dấu mốc lớn, đặt cơ sở đầu tiên cho nền sử học nước nhà phát triển. Bằng tài năng, đức độ, Lê Văn Hưu đã ghi tên mình vào “bảng vàng” danh nhân văn hóa Việt Nam; đồng thời, trở thành niềm tự hào của mảnh đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa Thanh Hóa.

Theo đánh giá của Ban tổ chức Hội thảo, các vấn đề về tiểu sử, hành trạng của Lê Văn Hưu và bộ “Đại Việt sử ký” đã cơ bản được giải quyết và thống nhất; vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản Lê Văn Hưu cũng được quan tâm chú trọng. Đây chính là những căn cứ khoa học quan trọng để hướng tới kỷ niệm 800 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa lớn Việt Nam, Tổ sư ngành sử Lê Văn Hưu vào năm 2030./.

Theo Hữu Đại/ Bản tin Thời sự tối ngày 20/04/2022