Hướng đi nào để khu di tích lịch sử Quốc gia Am Tiên phát triển xứng tầm?

Để phát huy lợi thế của khu di tích, ngày 27/12/2024, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt Quy hoạch bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh khu vực này trong giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem là bước đi tiền đề cực kỳ quan trọng, thể hiện quyết tâm của tỉnh Thanh Hóa nhằm xây dựng Đền Nưa – Am Tiên trở thành trung tâm du lịch lịch sử - văn hóa – tâm linh của tỉnh và của cả nước.

Quy hoạch bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh quốc gia Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu (gồm Núi Nưa, Đền Nưa, Am Tiên) trong giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2045 nhằm bảo vệ trọn vẹn các yếu tố gốc cấu thành di tích, đồng thời xây dựng, tôn tạo các công trình như Phủ Mẫu, đền thờ Bà Triệu, chùa Am Tiên… theo hướng đảm bảo sự phù hợp về quy mô, không gian kiến trúc cảnh quan, phong cách kiến trúc mang đậm bản sắc văn hóa địa phương.

Quy hoạch này cũng nâng diện tích khu vực tu bổ, tôn tạo từ hơn 100 ha hiện hữu tại xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn lên hơn 1.000 ha, bao gồm cả khu vực lân cận của huyện Nông Cống và huyện Như Thanh, tạo cơ sở để thiết lập vùng bảo tồn rộng lớn, đủ bố trí các phân khu chức năng và các công trình điểm nhấn.

Cụ thể hóa Quy hoạch này, huyện Triệu Sơn đã lập 2 quy hoạch thành phần gồm Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 trục cảnh quan văn hóa Am Tiên và tuyến cáp treo nối chân núi lên đỉnh núi Am Tiên nhằm giảm tải cho tuyến đường bộ độc đạo lên đỉnh núi vốn có độ dốc lớn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Ông Lê Trọng Dũng, Phó Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị, UBND huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Chúng tôi đã xây dựng quy hoạch trục cảnh quan và tuyến cáp treo. Trong đó, trục cảnh quan vừa giữ các công trình hiện trạng, vừa có hạng mục xây dựng mới với việc tạo dựng các khu vực điểm nhấn như tượng Phật, đền Trung, đền Thượng, khu trải nghiệm, có tính liên kết cao, thống nhất về cảnh quan, tạo thành quần thể di tích xứng tầm quy mô khu di tích lịch sử Quốc gia".

Để khắc phục những hạn chế còn tồn tại về công tác quản lý, ngày 31/12/2024, UBND tỉnh Thanh Hóa tiếp tục phê duyệt Đề án đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị lịch sử, danh lam thắng cảnh Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu giai đoạn 2024 - 2030. Theo đề án, các huyện Triệu Sơn, Như Thanh và Nông Cống phải phối hợp chặt chẽ trong quản lý, bảo vệ di tích, thành lập Ban Quản lý để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ về khảo sát, cắm mốc giới di tích, đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ bảo tồn, phát huy giá trị di tích, nghiên cứu lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể lễ hội Đền Nưa - Am Tiên…

Đây là những đề án quan trọng, hoạch định hướng phát triển khu di tích Quốc gia Đền Nưa - Am Tiên, nâng tầm quy mô và giá trị di tích cũng như đáp ứng được mong mỏi của du khách và người dân địa phương.

Ông Lê Viết Quân, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Được sự quan tâm của tỉnh xây dựng khu di tích này khang trang hơn, người dân chúng tôi rất phấn khởi. Như thế, việc khai thác khu di tích cũng bài bản, quy củ hơn".

Với một quy hoạch sát thực tế, tính toán thận trọng và đầy đủ các yếu tố về lịch sử, văn hóa, đặc trưng riêng của khu di tích, cùng với một Đề án cụ thể, chi tiết về công tác quản lý, trách nhiệm của các bên liên quan và nhiệm vụ dài hơi để bảo tồn trọn vẹn những giá trị xưa cũ, phát triển những hạng mục hiện đại, khu di tích Đền Nưa – Am Tiên đang có được các điều kiện cần để xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thu hút nguồn lực đầu tư và xây dựng các sản phẩm du lịch đặc sắc.

Và điều kiện đủ chính là sự đồng thuận, ủng hộ của người dân, sự chủ động của tỉnh Thanh Hóa trong việc phát huy cả nội lực và ngoại lực nhằm đầu tư bài bản, quy mô, đúng quy hoạch, đúng quy định của pháp luật để mở ra những hướng phát triển đột phá, đánh thức tiềm năng của vùng huyệt đạo thiêng liêng hiếm có này.