Huyện Ngọc Lặc tích tụ ruộng đất để sản xuất quy mô lớn

Xác định được mục tiêu, ý nghĩa tầm quan trọng của tích tụ ruộng đất và đón đầu các cơ chế, chính sách của Trung ương, của tỉnh, huyện  Ngọc Lặc đã quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 13 của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh đến các cấp ủy, chính quyền từ huyện đến cơ sở, trong đó xác định: Tích tụ, tập trung đất đai là nhiệm vụ, giải pháp đột phá quan trọng hàng đầu để chuyển từ sản xuất nhỏ lên sản xuất tập trung quy mô lớn, công nghệ cao và thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới.

Ngày 4/6/2019, Ủy ban Nhân dân huyện Ngọc Lặc đã có Quyết định số 2179, ban hành chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 13 ngày 11/1/2019 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về việc tích tụ, tập trung đất đai để phát triển nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, trên địa bàn huyện Ngọc Lặc.

Theo kế hoạch được Ủy ban Nhân dân tỉnh giao, trong giai đoạn 2020-2025, huyện Ngọc Lặc sẽ thực hiện tích tụ 2830 ha đất nông nghiệp. Trên cơ sở đó, huyện đã giao chỉ tiêu kế hoạch thực hiện từng năm cho các xã, thị trấn; tập trung chỉ đạo, hướng dẫn các xã, thị trấn rà soát, điều chỉnh các quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp, nhằm phát huy tối đa lợi thế đất đai, điều kiện tự nhiên và lợi thế vùng; tuyên truyền vận động nông dân "đổi thửa, dồn thửa", tích tụ ruộng đất, chuyển nhượng, thuê, cho thuê quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất sản xuất vào doanh nghiệp, Hợp tác xã để phát triển sản xuất.

Sau hơn 3 năm triển khai thực hiện, nhờ có thêm các cơ chế hỗ trợ của trung ương và của tỉnh, đến nay, trên địa bàn huyện đã hình thành các mô hình tích tụ, tập trung đất đai ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, như: Mô hình trồng dưa kim hoàng hậu theo hướng công nghệ cao ở xã Kiên Thọ, mô hình trồng măng tây theo hướng công nghệ cao ở xã Ngọc Liên, mô hình trồng mít thái theo hướng công nghệ cao tại xã Quang Trung, mô hình trồng cây dược liệu tại xã Kiên Thọ và các mô hình chăn nuôi theo chuỗi giá trị đảm bảo an toàn dịch bệnh. Hiệu quả rõ rệt nhất là ở mô hình tích tụ ruộng đất để phục tráng rừng luồng.

Trước kia, diện tích luồng do các hộ dân trồng tự phát, nhỏ lẻ, chưa được quy hoạch, một số xã do khai thác quá mức, không được chăm sóc, bón phân dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp. Thời gian qua, các xã Vân Am và Phùng Giáo tổ chức tích tụ ruộng đất, vận động các hộ dồn điền, đổi thửa, để hình thành vùng sản xuất có quy mô lớn, tạo điều kiện thuận lợi để tiêu thụ sản phẩm. Với sự hỗ trợ của huyện về kỹ thuật chăm sóc và cung cấp phân bón, chủ trương này đã nhận được sự đồng thuận của Nhân dân. Riêng trên địa bàn xã Vân Am đã tích tụ được hơn 200 ha đất theo dự án phục tráng rừng luồng mang lại hiệu quả lớn về phát triển kinh tế cho người dân. 

Ông Phạm Văn Nghĩa, Trưởng thôn Đắm, xã Vân Am huyện Ngọc Lặc cho biết: "Việc trồng luồng để phát triển kinh tế thì có năng suất hơn các loại cây khác, bà con có thu nhập ổn định. Việc tích tụ ruộng đất có lợi cho bà con, bảo vệ chăm sóc đồng loạt, dễ chăm sóc, thu hoạch hiệu quả hơn manh mún". Ông Lê Thanh Hải, Bí thư Đảng ủy xã Vân Am huyện Ngọc Lặc cũng cho biết: "Cây luồng là cây thế mạnh của xã, trên cơ sở nghị quyết của tỉnh và của huyện, xã đã chỉ đạo bà con Nhân dân các thôn tích tụ ruộng đất để chuyển đổi và nâng cao thu nhập, xã đã tích tụ được hơn 200 ha để tiến hành phục tráng rừng luồng và nâng cao hiệu quả kinh tế từ cây luồng. Từ việc tích tụ ruộng đất, phục tráng rừng luồng, đời sống của bà con trong xã Vân Am, các hộ nằm trong dự án thực hiện chương trình đã có thu nhập cao hơn".

Cùng với thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh, huyện đã ban hành và thực hiện có hiệu quả nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, như: Hỗ trợ máy nông nghiệp liên kết sản xuất gắn với bao tiêu sản phẩm, hỗ trợ đầu tư hệ thống điện cho các trang trại quy mô lớn, hỗ trợ cho các hộ làm nhà màng, nhà lưới... Từ năm 2019 đến nay, toàn huyện đã tích tụ được hơn 2398 ha đất để phục vụ cho phát triển trồng trọt và chăn nuôi, trong đó trồng trọt 531 ha, chăn nuôi 482 ha, lâm nghiệp 1385ha. Riêng trong năm 2022, huyện đã thực hiện tích tụ đất đai để sản xuất nông nghiệp tập trung theo hướng công nghệ cao được  549,5 ha đạt 109,9% kế hoạch.

Việc tích tụ ruộng đất đã và đang góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, bền vững theo chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả để xây dựng thành công nhiều thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp, thu hút các tổ chức, cá nhân đầu tư vào nông nghiệp, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, tăng giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích. Nhờ có tích tụ tập trung đất đai nên nhiều kỹ thuật, công nghệ cao đã được ứng dụng vào sản xuất như sử dụng chế phẩm sinh học trong xử lý đất, ủ phân hữu cơ, áp dụng quy trình quản lý cây trồng tổng hợp, sản xuất rau quả trong nhà màng, biện pháp tưới và cung cấp dinh dưỡng tự động, cơ giới hóa đồng bộ các khâu trong sản xuất với quy mô ngày càng lớn. Sản xuất chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao theo quy trình khép kín đảm bảo an toàn dịch bệnh và bảo vệ môi trường.

Được địa phương quan tâm, tạo điều kiện, Công ty trách nhiệm hữu hạn Hồ Gươm - Sông Âm đã xây dựng 2 mô hình tích tụ ruộng đất, phát triển cây giống mới lần đầu tiên trồng tại xã Nguyệt Ấn thay thế cho các cây trồng kém hiệu quả kinh tế. Đó là giống cây vải không hạt với diện tích 27 ha, giống bơ tứ quý của Israel với diện tích 34ha. Các mô hình đều áp dụng công nghệ cao trong sản xuất từ khâu ươm giống, chăm sóc đến chế biến sản phẩm. Ông Lê Minh Châu, Trưởng  phòng kế hoạch kỹ thuật, Công ty Hồ Gươm- Sông Âm cho biết công ty sẽ tiếp tục vận động tích tụ ruộng đất, làm công nghệ cao, đưa cơ giới hóa vào làm, giảm chi phí về lao động.

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình thực hiện tích tụ ruộng đất, huyện Ngọc Lặc đang gặp phải những khó khăn. Do điều kiện tự nhiên, địa hình không bằng phẳng, các xã miền núi cơ sở hạ tầng phục vụ nông nghiệp như đường giao thông nội đồng, hệ thống kênh mương còn chưa đồng bộ nên nhiều hộ dân chưa sẵn sàng cho việc sản xuất với quy mô lớn. Một số mô hình tập trung đất đai còn mang tính tự phát, hiệu quả kinh tế chưa cao, sức cạnh tranh của sản phẩm còn thấp, đã ảnh hưởng đến tâm lý của các hộ dân khác.

Bên cạnh đó, trong quá trình thỏa thuận với các hộ dân để tích tụ ruộng đất thực hiện các dự án nông nghiệp quy mô lớn còn có nhiều rào cản trong quy định về hạn mức đất đai và giải phóng mặt bằng để những doanh nghiệp thực sự cần đất sản xuất có thể đầu tư vào sản xuất lâu dài. Việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn, chưa có những doanh nghiệp phát huy được vai trò đầu tàu, tạo động lực để thu hút người dân vào cuộc.

Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 13 của Tỉnh ủy, thời gian tới, huyện Ngọc Lặc sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tích cực tích tụ, tập trung đất đai, đồng thời ban hành các cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp, Hợp tác xã và người dân đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, trong đó có cơ chế hỗ trợ đầu tư hạ tầng vùng sản xuất. Phát huy tốt nhất các yếu tố thuận lợi, khắc phục những khó khăn, huyện Ngọc Lặc phấn đấu xây dựng huyện trở thành huyện nông thôn mới vào năm 2025 và là 1 trong 3 huyện dẫn đầu khu vực miền núi của tỉnh.