Đường dây nóng: 0237 3721150

Khám phá địa đạo bí ẩn tồn tại gần một thế kỷ giữa Sài Gòn

Địa đạo Phú Thọ Hoà (quận Tân Phú TPHCM) được thiết kế kiểu toa xe lửa dài 10km giữa lòng thành phố.

11/09/2019 07:52
 Địa đạo Phú Thọ Hoà, quận Tân Phú, TPHCM được xây dựng năm 1947 để che giấu những chiến sĩ cách mạng trong kháng chiến chống Pháp. Ban đầu, địa đạo chỉ là những căn hầm bí mật, nhất là hầm ếch với chiều dài khoảng 4,5m, chiều rộng chỉ vừa 1 người chui hoặc bò lom khom.
 
Những căn hầm ếch có nhược điểm khi bị địch phát hiện thì không còn đường thoát, vì thế địa đạo được mở rộng thành hầm xe lửa 2 ngăn và phát triển ra các vùng lân cận bắt đầu từ ấp Lộc Hoà kéo dài đến ấp Bình Long, Bình Đông qua Bình Hưng Hoà đến Gò Đậu...
 
Chiều dài địa đạo theo đường chim bay khoảng 1km, chạy theo địa hình hơn 10km, trên mặt đất được đào thêm nhiều hầm chiến đấu lộ thiên hình chữ L và giao thông hào, trồng thêm tre, dứa dọc theo bờ tạo thành địa hình chiến đấu.
 
Địa đạo được đào sâu dưới lòng đất 3m- 4m, lòng địa đạo cao 1m, rộng 0,6- 0,8m. Địa đạo được chia thành 2 tầng, có lỗ thông hơi và miệng hầm với nắp đậy được nguỵ trang cẩn thận.
 
Theo ban quản lý địa đạo, sở dĩ gọi là hầm xe lửa vì địa đạo cứ khoảng 20m có 1 vách ngăn, ở giữa khoét lỗ đường kính 0,5m để vừa 1 người chui qua nối tiếp từ ấp này qua ấp khác. Đây là cách bố trí để ngăn ngừa khi địch phát hiện bộ đội có thể chui qua hầm kế tiếp rồi bít cửa lại, làm địch tưởng là đường cùng sẽ dừng truy đuổi.
 
Địa đạo Phú Thọ Hoà không rộng lớn như địa đạo Củ Chi nhưng là căn cứ quân sự dưới lòng đất được hình thành sớm nhất ở Sài Gòn, phục vụ tốt cho việc hoạt động của các chiến sĩ cộng sản trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
 
Năm 1996, địa đạo Phú Thọ Hoà được xếp hạng là di tích lịch sử cấp Quốc gia, trở thành địa điểm tham quan của du khách trong và ngoài nước.
 
Với lợi thế nằm gần trung tâm thành phố, địa đạo Phú Thọ Hoà hứa hẹn là điểm tham quan du lịch- lịch sử thu hút. Tuy nhiên, do chưa được trùng tu, đầu tư cơ sở vật chất và định hướng phát triển nên địa đạo vẫn còn khá vắng vẻ. Hi vọng trong thời gian tới, địa đạo nhận được sự quan tâm, đầu tư cải tạo để trở thành địa điểm du lịch hấp dẫn.
 
địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Địa đạo Phú Thọ Hoà, quận Tân Phú, TPHCM là địa đạo hình thành sớm nhất tại TPHCM.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Địa đạo dài hơn 10km là căn cứ bí mật quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Trước đây, địa đạo chỉ là những căn hầm ếch nhỏ và ngắn.

 
địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Năm 1947, địa đạo được mở rộng thành hầm xe lửa 2 ngăn và phát triển ra các vùng lân cận

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Để tham quan địa đạo, du khách phải đi trong tư thế bò hoặc khom thật thấp người xuống sàn.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Địa đạo có 2 tầng, được đào sâu dưới lòng đất 3m- 4m, lòng địa đạo cao 1m, rộng 0,6- 0,8m

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Địa đạo chia làm nhiều nhánh, với các phòng y tế, phòng họp của của chiến sĩ cộng sản.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Sở dĩ gọi là hầm xe lửa vì địa đạo cứ khoảng 20m có 1 vách ngăn, ở giữa khoét lỗ đường kính 0,5m để vừa 1 người chui qua nối tiếp từ ấp này qua ấp khác. 

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Đây là cách bố trí để ngăn ngừa khi địch phát hiện bộ đội có thể chui qua hầm kế tiếp rồi bít cửa lại, làm địch tưởng là đường cùng sẽ dừng truy đuổi.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Lỗ thông gió được lắp đặt dưới những tán cây, bụi tre để che dấu quân địch.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Mô hình địa đạo Phú Thọ Hoà được trưng bày tại nhà lưu niệm.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Dây thừng là công cụ để những chiến sĩ đào địa đạo lêo lên, xuống.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Ky tre dùng để chuyển đất khi đào địa đạo.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Bộ đồ ăn của chiến sĩ khi sống trong địa đạo.

địa đạo Phú Thọ Hoà copy.jpg
 

Nhấn để phóng to ảnh

Bộ dụng cụ y tế, đồ dùng sinh hoạt.

Nguyễn Quang/ Dân trí

 


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Bàn giao Nhà đại đoàn kết cho đồng bào Công giáo khó khăn

Bàn giao Nhà đại đoàn kết cho đồng bào Công giáo khó khăn

23:00 , 02/04/2026

Sáng ngày 2/4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Bỉm Sơn đã phối hợp với Caritas Thanh Hóa bàn giao Nhà đại đoàn kết cho 6 hộ gia đình đồng bào Công giáo khó khăn về nhà ở trên địa bàn phường. Tham dự buổi lễ có đại diện Ủy ban Đoàn kết Công giáo tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh.

Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa tổ chức Ngày hội hướng nghiệp, tư vấn, giới thiệu việc làm

Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa tổ chức Ngày hội hướng nghiệp, tư vấn, giới thiệu việc làm

20:11 , 02/04/2026

Chiều 2/4, Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa tổ chức Ngày hội hướng nghiệp, tư vấn, giới thiệu việc làm năm 2026, thu hút 15 đơn vị tuyển dụng ngành y, dược và hơn 3.000 học sinh, sinh viên tham gia, với hàng nghìn vị trí, cơ hội việc làm.

Đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến đường Nam Sông Mã

Đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến đường Nam Sông Mã

20:03 , 02/04/2026

Dự án tuyến đường Đại lộ Nam Sông Mã, từ phường Hạc Thành đến phường Sầm Sơn có chiều dài gần 12 km. Thời gian vừa qua, trong điều kiện thi công gặp khó khăn về nguồn vật liệu khan hiếm, đặc biệt là giá xăng dầu tăng cao đang ảnh hưởng đến chi phí triển khai dự án. Tuy nhiên, đến thời điểm này, một số nhà thầu vẫn tập trung triển khai thi công quyết liệt. Với mục tiêu nhanh chóng hoàn thành dự án đúng kế hoạch, góp phần khơi thông nguồn lực, tạo kết nối nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Đổi mới tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy

Đổi mới tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy

19:02 , 02/04/2026

Trong bối cảnh nguy cơ cháy, nổ tiềm ẩn phức tạp, việc nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy cho người dân có ý nghĩa quan trọng. Lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Công an tỉnh Thanh Hóa đã đổi mới nội dung, đa dạng hình thức tuyên truyền, đưa kiến thức phòng cháy, chữa cháy đến gần cộng đồng.

Sôi nổi chung kết Cuộc thi Sinh viên thanh lịch Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa năm 2026

Sôi nổi chung kết Cuộc thi Sinh viên thanh lịch Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa năm 2026

11:15 , 02/04/2026

Tối 1/4, tại Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa, đêm chung kết Cuộc thi Sinh viên thanh lịch năm 2026 đã diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo cán bộ, giảng viên, sinh viên và khách mời tham dự.

Việt Nam lọt nhóm top 10 quốc gia đáng sống nhất thế giới đối với người nghỉ hưu

Việt Nam lọt nhóm top 10 quốc gia đáng sống nhất thế giới đối với người nghỉ hưu

10:54 , 02/04/2026

Việt Nam được đánh giá là lựa chọn cân bằng giữa chi phí, điều kiện sống và tiềm năng phát triển trong dài hạn. Trong bảng xếp hạng năm 2026 vừa được trang thông tin “Hưu trí không biên giới” của Pháp công bố, Việt Nam đã lần đầu tiên góp mặt trong danh sách 10 quốc gia đáng sống nhất thế giới dành cho người nghỉ hưu, nhờ chi phí sinh hoạt hợp lý, điều kiện sống ngày càng cải thiện và hệ thống hạ tầng, y tế có nhiều tiến bộ.

Chủ động nguồn nước tưới cho sản xuất nông nghiệp

Chủ động nguồn nước tưới cho sản xuất nông nghiệp

10:03 , 02/04/2026

Đến tháng 3 năm 2026, Công ty TNHH Một thành viên Sông Chu - Chi nhánh Thạch Thành được giao quản lý, khai thác, vận hành 12 hồ chứa nước, 1 đập dâng, 24 trạm bơm phục vụ nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp.

Hành khách “chốt” vé máy bay sớm dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5

Hành khách “chốt” vé máy bay sớm dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5

07:31 , 02/04/2026

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu bay duy trì ở mức cao với diễn biến khó lường, các hãng hàng không Việt Nam đều có kế hoạch điều chỉnh tăng giá vé trong giai đoạn tháng 4/2026. Hành khách được khuyến nghị nên “chốt” vé sớm để hưởng mức giá linh hoạt với khung giờ bay phù hợp nhất trong giai đoạn cao điểm nghỉ lễ Giỗ Tổ và dịp 30/4 - 1/5.

Thanh Hóa kích hoạt lá chắn số cho phòng cháy, chữa cháy

Thanh Hóa kích hoạt lá chắn số cho phòng cháy, chữa cháy

07:30 , 02/04/2026

Không còn phụ thuộc vào những cuộc gọi báo cháy thủ công với nhiều độ trễ, công tác phòng cháy, chữa cháy tại Thanh Hóa đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Với hệ thống truyền tin báo cháy tự động, chỉ trong vài giây, tín hiệu sự cố được gửi trực tiếp về trung tâm chỉ huy, mở ra khả năng phản ứng nhanh, chính xác và chủ động ngay từ thời điểm khởi phát – “thời gian vàng” quyết định hiệu quả kiểm soát đám cháy.

Ra quân đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường thủy

Ra quân đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường thủy

07:15 , 02/04/2026

Mới đây, cùng với lực lượng Cảnh sát đường thủy đường thủy trên toàn quốc, lực lượng cảnh sát đường thủy, Công an tỉnh Thanh Hóa đã ra quân thực hiện kế hoạch cao điểm tổng kiểm soát, xử lý vi phạm tự an toàn giao thông đường thủy theo kế hoạch số 345 của Cục Cảnh sát giao thông (thuộc Bộ Công an).