Đường dây nóng: 0237 3721150

Khảo sát hiện trường khi làm phóng sự truyền hình

Khảo sát hiện trường là một công đoạn quyết định chất lượng một phóng sự truyền hình bởi khác với các loại hình báo viết, phát thanh ” Phóng sự truyền hình là một câu chuyện bằng hình ảnh, phản ánh sự thật khách quan thông qua chủ quan của tác giả từ cách chọn chi tiết, cỡ cảnh, góc máy, động tác máy,dựng phim, tiếng động hiện trường, lời bình…

09/10/2016 09:04
Trở lại một góc nhìn khác “Phóng sự là thể loại báo chí phản ánh sự kiện, nhân vật bằng phương pháp miêu tả, tự thuật”; ” Phóng sự truyền hình là câu chuyện thật được kể lại bằng hình ảnh và âm thanh”.

Ảnh minh họa

Phóng sự là một câu chuyện thực sự thu hút chúng ta thường có chủ đề gắn liền với xung đột và sự thay đổi. Một trong những cái hay của phóng sự truyền hình là tác giả phải xác định đúng trọng tâm của một chủ đề. Trọng tâm chính là ý chính bạn muốn truyền tải đến công chúng của mình; Trọng tâm của phóng sự phải chắc chắn nguồn gốc, xung đột hay căng thẳng, trở ngại phải vượt qua, hành trình phải thực hiện; Trọng tâm của phóng sự là xác định khía cạnh của câu chuyện mà chúng ta kể cho công chúng với xung đột, mâu thuẫn của nhân vật chính.Hơn thế nhà báo đến với cái chung và cái tổng thể thông qua những cái cụ thể và chi tiết.

Các phóng viên làm các phóng sự có thể tiếp cận bằng cách kể những câu chuyện thông qua cuộc đời thực của những con người thực.Một phóng sự kể về lợi ích thuần túy của một con người bình thường lại cho biết về những gì diễn ra dưới bề mặt xã hội đang thay đổi.

Đó chính là lý do chúng ta cần khảo sát hiện trường cẩn trọng và chi tiết. Trong kíp sản xuất của truyền hình thường có biên tập viên và phóng viên quay phim. Công việc của biên tập viên khi làm phóng sự chính là xác định chủ đề của phóng sự dự định thực hiện. Biên tập viên nên tự hỏi bảy câu hỏi sau:

-Chủ đề phóng sự có phù hợp với chương trình truyền hình bạn đang công tác ?
-Chủ đề có gì độc đáo ?
-Chủ đề Có gây cảm xúc cho công chúng?
-Chủ đề Có ảnh hưởng như thế nào đến người dân?
-Chủ đề người dân có quan tâm ?
-Chủ đề có phù hợp với mục đích của chương trình?
-Chủ đề có khả thi (Nguồn thông tin, kinh phí, thời gian, tiếp cận với nhân vật)?
Khi bạn tự trả lời được những câu hỏi trên, bạn có thể tự tin đi khảo sát hiện trường.
Trong khảo sát:Bạn ghi nhớ không giả định điều gì, kiểm tra mọi thứ có thể.Hơn thế bạn nên tỏ ra thiếu hiểu biết để đánh giá đúng, giải thích đơn giản nhân vật, sự kiện. Rất nhiều nhà báo tỏ ra mình rất giỏi và áp đặt phán đoán của mình cho nhân vật và hướng họ nói theo ý của mình. Một sai lầm nghiêm trọng! Một khởi đầu cho phóng sự thiếu tính chân thực. Trong quá trình khảo sát bạn cần ghi chính xác tên, điện thoại, chức danh…của nhân vật, đối tượng.
Nhà báo chuyên nghiệp trước hết phải tự giới thiệu mình rõ ràng, cho biết tại sao bạn liên hệ với họ, giải thích bạn cần họ giúp đỡ gì. Khi trao đổi

bạn nên dùng các câu hỏi đơn giản như việc gì đã xảy ra? Nó xảy ra khi nào? Nó bắt đầu từ đâu? Vì sao có chuyện đó? Ai là người chịu trách nhiệm? Sự việc xảy ra thế nào? Bạn phải hiểu rõ mình muốn có những thông tin nào? Và điều quan trọng hơn là bạn cần có thái độ quan tâm, lịch thiệp, muốn tìm hiểu. Kết thúc trao đổi với các nhân vật bạn dự định phỏng vấn bạn nên kiểm tra tên, chức vụ, điện thoại; Kiểm tra nhân vật ở đâu trong những ngày tới, tuần tới; Hỏi nhân vật có thể giới thiệu người khác để bạn khai thác thêm; Cảm ơn nhân vật và nói bạn sẽ gọi lại hoặc đến gặp họ.

Nhà báo Mỹ nổi tiếng Larry King đã chia sẻ kinh nghiệm làm phát thanh, truyền hình trong suốt nửa thế kỷ của ông rằng: Câu hỏi hay nhất mọi thời đại là câu hỏi Tại sao, vì sao ( Why) ? Xin đừng ngại ngần học ông để có những câu hỏi hay trong khảo sát. Bạn hãy hỏi nhân vật của mình những câu hỏi ngắn gọn nhưng sẽ cho nhiều thông tin chân thực về sự kiện, vấn đề mà chủ đề của phóng sự đang thực hiện:

-Tại sao điều đó diễn ra, thưa ông?
-Tại sao anh ( chị) cảm thấy thế?
-Tại sao điều đó quan trọng?
-Tại sao người dân quan tâm?

Câu hỏi Tại sao giúp các bạn hiểu câu chuyện, mức độ tình cảm, xây dựng câu hỏi, đánh giá câu trả lời.

Phóng viên Lê Hồng Quang – VTV tại hiện trường

Tuy nhiên với nhà báo truyền hình bạn cần biết cách khảo sát hình ảnh: trước hết bạn hãy quan sát kỹ những người xung quanh như xem họ đọc truyện, nói chuyện, đi mua bán như thế nào; Hãy đặt mình vào vị trí một máy quay phim và hình dung mình đang quay người đó, lấy khuôn hình từng hành động riêng lẻ; Tự hỏi khuôn hình nào là hình ảnh chủ chốt- cảnh chính diễn tả hành động, tâm trạng của nhân vật.

Bạn hãy nghĩ đến một hành động khác và hình dung ra một hình ảnh tóm tắt hành động đó; Sắp xếp theo thứ tự nào đó để kể câu chuyện một cách hấp dẫn. Hãy dùng kịch bản phân cảnh ( story board) để phác họa những hình ảnh chính; Hãy kể câu chuyện một cách đơn giản chỉ bằng những hình ảnh trên kịch bản phân cảnh ( toàn cảnh, trung cảnh, cận cảnh, đặc tả, động tác máy…)

Tóm lại, hãy hỏi nhiều lần: “ Cái gì sẽ xảy ra? Tôi sẽ thấy cái gì? Chúng ta sẽ ghi hình cái gi?”

Hãy ghi nhớ hình ảnh có những ý nghĩa khác nhau. Đó là ý nghĩa thực tế: giúp chuyển tải thông tin trực tiếp; ý nghĩa môi trường: Tạo dựng bối cảnh như Hồ gươm, chợ Bến Thành…ý nghĩa diễn giải: liên tưởng của hình ảnh như bước chân âu lo, bước chân nặng nề…và ý nghĩa tượng trưng: NhưQuốc kỳ, biểu tượng của công ty…

Tóm lại nhà báo truyền hình luôn tự hỏi :Chúng ta sẽ ghi hình được cái gì?Hỏi xem nơi xảy ra câu chuyện trông nó như thế nào?Hỏi xem âm thanh nào nổi bật? Hỏi về tâm trạng và không khí xung quanh;Hỏi xem người ta làm gì khi chờ đợi, xem, giúp đỡ người trong câu chuyện;Hỏi kỹ người cung cấp tin nhằm “phác họa một bức tranh”.
Khảo sát hiện trường giúp chúng ta xác định sự việc, sự kiện ở đâu, khi nào và trong hoàn cảnh nào? Xác định mối liên hệ cơ bản của sự việc, sự kiện trong mối liên hệ nhân quả; Do đâu và ảnh hưởng ra sao đến xã hội; Sắc thái của sự kiện, những chi tiết thành cấu trúc của tác phẩm.
Nói cách khác trong khảo sát bạn cần thấy rõ tổng hòa các sự kiện riêng lẻ. Có những cái không quan sát được thì nhà báo sẽ nhận biết bằng tư duy.
Nhà báo Vũ QuangVTV

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Kiểm tra an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể trong trường học

Kiểm tra an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể trong trường học

19:52 , 03/04/2026

Từ ngày 27/3 đến hết ngày 10/4/2026, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Thanh Hoá tổ chức kiểm tra bếp ăn tập thể trong trường học trên địa bàn các phường Hạc Thành, Hàm Rồng, Nguyệt Viên, Quảng Phú, Đông Quang, Đông Sơn và Đông Tiến.

Nhu cầu bất động sản cao cấp tại Thanh Hóa tăng cao

Nhu cầu bất động sản cao cấp tại Thanh Hóa tăng cao

19:49 , 03/04/2026

Với lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng ngày càng hoàn thiện cùng chính sách ưu đãi, Thanh Hóa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của khu vực Bắc Trung Bộ. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế và thu hút đầu tư, nhu cầu bất động sản cao cấp phục vụ lưu trú trên địa bàn tỉnh cũng tăng cao, nhất là 2 ở trung tâm kinh tế động lực là Khu kinh tế Nghi Sơn và khu vực thành phố Thanh Hóa cũ.

Gia tăng tai nạn đuối nước trẻ em

Gia tăng tai nạn đuối nước trẻ em

19:45 , 03/04/2026

Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Bộ Công an, năm 2025, Thanh Hóa nằm trong 4 tỉnh thành có số vụ đuối nước trẻ em nhiều nhất cả nước với 17 vụ, 21 nạn nhân. Và chỉ trong 3 tháng đầu năm nay, toàn tỉnh đã xảy ra 5 vụ đuối nước khiến 5 trẻ em tử vong.

Rà soát quy hoạch các lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Dân tộc và Tôn Giáo

Rà soát quy hoạch các lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Dân tộc và Tôn Giáo

19:45 , 03/04/2026

Sáng 3/4, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường đã chủ trì hội nghị rà soát quy hoạch các lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Dân tộc và Tôn giáo trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Ban Chỉ đạo phát triển Du lịch tỉnh làm việc với phường Tĩnh Gia, Nghi Sơn

Ban Chỉ đạo phát triển Du lịch tỉnh làm việc với phường Tĩnh Gia, Nghi Sơn

19:45 , 03/04/2026

Chiều 3/4, Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh Thanh Hoá do đồng chí Đầu Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo làm trưởng đoàn, đã khảo sát và làm việc với các phường Nghi Sơn, Tĩnh Gia về phát triển du lịch; chuẩn bị mùa du lịch hè năm 2026.

Hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, linh hoạt và hiệu quả

Hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, linh hoạt và hiệu quả

19:45 , 03/04/2026

Chiều 3/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế chủ trì họp Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế quý 1/2026. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Đồng chí Đầu Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự hội nghị tại điểm cầu Thanh Hóa.

Thanh Hóa tổng kết tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025

Thanh Hóa tổng kết tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025

19:45 , 03/04/2026

Sáng 3/4, Ban chỉ đạo Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 tỉnh Thanh Hóa tổ chức hội nghị tổng kết và công bố kết quả sơ bộ tổng điều tra trên địa bàn tỉnh. Đồng chí Lê Quang Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị.

Công bố và trao Quyết định điều động, bổ nhiệm Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân tỉnh Thanh Hoá

Công bố và trao Quyết định điều động, bổ nhiệm Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân tỉnh Thanh Hoá

19:45 , 03/04/2026

Sáng 3/4, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao đã tổ chức lễ công bố và trao Quyết định điều động, bổ nhiệm Viện trưởng Kiểm sát Nhân dân tỉnh Thanh Hóa. Tới dự có các đồng chí: Nguyễn Hồng Phong, Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh; Hồ Đức Anh, Phó Viện trưởng Thường trực Viện kiểm sát Nhân dân tối cao; các đồng chí lãnh đạo tỉnh và lãnh đạo một số ban, ngành cấp tỉnh.

Chủ tịch UBND tỉnh gặp gỡ kiều bào Thanh Hoá tại Hủa Phăn (Lào)

Chủ tịch UBND tỉnh gặp gỡ kiều bào Thanh Hoá tại Hủa Phăn (Lào)

19:45 , 03/04/2026

Sáng 3/4, đồng chí Nguyễn Hoài Anh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh đã gặp mặt thân mật với bà con kiều bào Thanh Hóa tại tỉnh Hủa Phăn. Cùng dự có các đồng chí: Nguyễn Quang Hải, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Lọng Khăm Phon My Xay, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Uỷ ban chính quyền tỉnh Hủa Phăn.

Dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng liệt sỹ Việt Nam hy sinh tại Lào

Dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng liệt sỹ Việt Nam hy sinh tại Lào

19:45 , 03/04/2026

Sáng nay 3/4 đoàn đại biểu tỉnh Thanh Hoá và tỉnh Hủa Phăn đã đến dâng hương tại Tượng đài Chủ tịch Cay Xỏn Phôm Vy Hẳn, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các liệt sỹ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào. Tham gia lễ dâng hương có các đồng chí: Phút Phăn Kẹo Vông Xay, Uỷ viên Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Bí thư Tỉnh uỷ Hủa Phăn; Nguyễn Hoài Anh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, cùng các đồng chí lãnh đạo 2 tỉnh Thanh Hóa – Hủa Phăn.