Thực quyền của "Siêu uỷ ban" đến đâu khi tiếp nhận quản lý 19 "ông lớn" Nhà nước?
Năm 2018, 19 doanh nghiệp lớn đã mang về hơn 1,3 triệu tỷ đồng doanh thu nhưng cũng "gánh" hơn 1,3 triệu tỷ đồng nợ phải trả. Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp sau khi tiếp nhận đã được giao nhiều trọng trách và quyền hạn, nhưng sau gần nửa năm bắt đầu lộ ra hàng loạt vướng mắc về cơ chế, chính sách.
Theo một báo cáo của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp gần đây về tình hình 19 tập đoàn, tổng công ty Nhà nước mà Uỷ ban này đã tiếp nhận từ 5 Bộ thì việc bàn giao đã được thực hiện theo nguyên tắc “bàn giao nguyên trạng”.
Báo cáo cho biết, trong năm 2018, ước tính tổng doanh thu hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty đạt trên 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2017. Trong đó có 17 tập đoàn, tổng công ty đạt kết quả cao hơn năm 2017 và 4 tổng công ty đi “giật lùi” là MobiFone, Vinataba, VEC và Vinafor.
Trong năm vừa rồi cũng có một số tập đoàn, tổng công ty có doanh thu tăng mạnh, có thể kể đến Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1 – tăng 225%); SCIC (tăng 40%), ACV (tăng 70%), TKV (tăng 23%) và Petrolimex (tăng 23%).
Tổng lợi nhuận trước thuế hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty này đạt 116.514 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2018, trong đó một số đơn vị tăng lãi mạnh như TKV tăng 49,5%, ACV tăng 45% và SCIC tăng 41%.
Tuy nhiên, nợ phải trả của 19 tập đoàn, tổng công ty này trong năm 2018 cũng lên đến trên 1,3 triệu tỷ đồng. Ủy ban đánh giá, về cơ bản, các tập đoàn, tổng công ty đều có tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu trong mức quy định là dưới 3 lần, chỉ có Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc (VEC) cao hơn mức quy định khi có số nợ trên vốn chủ sở hữu cao gấp gần 9 lần.
Thực tế quản lý 19 tập đoàn, tổng công ty đã đặt ra những thách thức lớn cho "siêu uỷ ban" vì các bật cập liên quan tới chính sách, quyền hạn
Báo cáo của Uỷ ban cho biết, qua gần 5 tháng tiếp nhận và thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu Nhà nước đối với 19 tập đoàn, tổng công ty, bước đầu đã nhận thấy một số vướng mắc về cơ chế, chính sách pháp luật liên quan đến tổ chức, hoạt động kinh doanh, đầu tư, tái cơ cấu… tại 19 tập đoàn, tổng công ty này.
Chẳng hạn, theo các quy định, với các dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách, việc thẩm định về thiết kế cơ sở, thiết kế công nghệ do các Bộ quản lý ngành thực hiện, thẩm định tổng thể về dự án do Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp thực hiện. Tuy nhiên, hiện nay cơ chế phối hợp giữa các Bộ quản lý ngành và Uỷ ban chưa được quy định cụ thể nên dẫn đến làm chậm quá trình thẩm định dự án đầu tư của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, cả Luật Đầu tư và Luật quản lý và sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp đều không có quy định về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của các cơ quan thuộc Chính phủ, trong đó có Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Trong vấn đề đầu tư công, kể từ 2019, Uỷ ban tiếp nhận kế hoạch, chương trình, dự án của doanh nghiệp nằm trong kế hoạch trung hạn và hàng năm giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, Uỷ ban cho biết, vẫn còn một số dự án do tập đoàn, tổng công ty quản lý hoặc được Nhà nước giao thực hiện vẫn đang giao cho các Bộ quản lý và tổ chức thực hiện tư tại VEC, ACV… vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể.
Theo đó, tại văn bản này, Uỷ ban đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, báo cáo Chính phủ trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 từ các Bộ quản lý ngành về Uỷ ban (hoặc giao trực tiếp cho các tập đoàn, tổng công ty).
Uỷ ban cũng đề nghị, đối với các dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C sử dụng vốn ODA của các tập đoàn, tổng công ty đã chuyển giao về Uỷ ban, cần làm rõ khái niệm về thẩm quyền quản lý. Nguyên nhân là hiện nay các doanh nghiệp vừa chịu sự quản lý về ngành của các Bộ quản lý nhà nước về ngành kinh tế - kỹ thuật lại vừa chịu sự quản lý về vốn của Uỷ ban để làm căn cứ xác định trách nhiệm phê duyệt dự án sử dụng vốn ODA tại các doanh nghiệp.
Một nội dung quan trọng khác, Uỷ ban cho biết, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp và Nghị định 131 năm 2018 của Chính phủ đều có các quy định về việc cơ quan đại diện chủ sở hữu và Uỷ ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp có quyền, trách nhiệm trong việc thực hiện giám sát, kiểm tra, thanh tra liên quan đến việc đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo toàn, phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Thế nhưng hiện nay, Luật Thanh tra và Nghị định 86 năm 2011 lại chưa quy định cụ thể về nhiệm vụ và cơ chế thực hiện công tác thanh tra về quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp của Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
Ngoài ra, Uỷ ban cũng đang lúng túng trong vấn đề tiêu chuẩn quy hoạch, bổ nhiệm, cán bộ quản lý; sắp xếp đối với công ty nông, lâm nghiệp…
Mai Chi/ Dân trí
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Vai trò của doanh nhân nữ trong dòng chảy kinh tế
Hiện nay, Hiệp Hội Doanh nhân nữ Thanh Hóa có hơn 800 nữ doanh nhân đang trực tiếp điều hành doanh nghiệp trên nhiều lĩnh vực. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, đội ngũ nữ doanh nhân vẫn bản lĩnh, linh hoạt và không ngừng đổi mới để đưa doanh nghiệp phát triển ổn định, bền vững. Không chỉ khẳng định vị thế trên thương trường, các nữ doanh nhân còn tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội của tỉnh.
Áp lực thanh khoản gia tăng, lãi suất huy động có thể tăng 0,5 - 1%
Áp lực thanh khoản trong nửa đầu năm 2026 được dự báo sẽ gia tăng, kéo mặt bằng lãi suất huy động tăng thêm khoảng 0,5 đến 1 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. Diễn biến này có thể tạo sức ép lên lãi suất cho vay, song mức độ điều chỉnh sẽ phân hóa giữa các nhóm ngân hàng và từng lĩnh vực tín dụng.
Hoa Kỳ áp thuế chống bán phá giá sơ bộ một số sản phẩm gỗ của Việt Nam
Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) vừa cho biết Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã ban hành kết luận sơ bộ vụ điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm gỗ dán và gỗ trang trí nhập khẩu từ Việt Nam.
Siết chặt kiểm soát thị trường xăng dầu nội địa trước áp lực xung đột Trung Đông
Trước diễn biến xung đột leo thang tại Trung Đông gây áp lực lên nguồn cung năng lượng toàn cầu, ngày 3/3/2026, Bộ Công Thương đã yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu nhằm ổn định thị trường trong nước.
Kiến nghị nới điều kiện về hóa đơn điện tử với hộ kinh doanh
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa góp ý Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2020 của Chính phủ về hóa đơn, chứng từ, kiến nghị nới điều kiện về hóa đơn điện tử với hộ kinh doanh.
Khuyến cáo người vay tài chính tiêu dùng khi bị gọi điện đe dọa
Thời gian gần đây, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) ghi nhận nhiều phản ánh của người tiêu dùng liên quan đến hành vi nhắc, thu hồi nợ trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng. Không ít trường hợp người vay và cả người thân, bạn bè liên tục nhận cuộc gọi, tin nhắn mang tính chất đe dọa, quấy rối; khi phát sinh tranh chấp cũng gặp khó khăn trong quá trình làm việc với tổ chức tín dụng.
Xung đột Trung Đông leo thang, Bộ Công Thương khuyến nghị "nóng"
Trước diễn biến xung đột Trung Đông leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương đã phát đi khuyến nghị "nóng" nhằm giảm thiểu tác động tới hoạt động xuất nhập khẩu và logistics của doanh nghiệp Việt Nam.
Doanh nghiệp tăng tuyển dụng lao động từ đầu năm
Bước sang năm 2026, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa tiếp tục tăng trưởng tích cực, nhiều đơn vị đã ký kết những đơn hàng lớn và đang tập trung mở rộng quy mô sản xuất. Thị trường lao động vì thế cũng trở nên sôi động với nhu cầu tuyển dụng tăng cao.
Chinh phục mục tiêu tăng trưởng ngay từ đầu năm
Không khí lao động sôi nổi, tinh thần làm việc khẩn trương, nghiêm túc ngay từ những ngày đầu xuân mới 2026 đang lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, các đơn vị đã nhanh chóng bắt nhịp sản xuất, thể hiện quyết tâm mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo thêm việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động.
Chủ động ứng phó với chính sách thuế quan của Mỹ
Từ ngày 24/2, Mỹ tạm dừng thuế đối ứng và áp mức thuế bổ sung 10% trong 150 ngày đối với hàng hóa nhập khẩu, đồng thời có thể tiếp tục điều chỉnh tăng trong thời gian tới. Động thái này đang tạo ra những biến động đáng kể trong thương mại quốc tế. Với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu của Thanh Hóa, đây là vấn đề đặc biệt quan tâm bởi Mỹ là thị trường lớn, chiếm tỷ trọng xuất khẩu chủ yếu của không ít ngành hàng.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.