Thực quyền của "Siêu uỷ ban" đến đâu khi tiếp nhận quản lý 19 "ông lớn" Nhà nước?
Năm 2018, 19 doanh nghiệp lớn đã mang về hơn 1,3 triệu tỷ đồng doanh thu nhưng cũng "gánh" hơn 1,3 triệu tỷ đồng nợ phải trả. Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp sau khi tiếp nhận đã được giao nhiều trọng trách và quyền hạn, nhưng sau gần nửa năm bắt đầu lộ ra hàng loạt vướng mắc về cơ chế, chính sách.
Theo một báo cáo của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp gần đây về tình hình 19 tập đoàn, tổng công ty Nhà nước mà Uỷ ban này đã tiếp nhận từ 5 Bộ thì việc bàn giao đã được thực hiện theo nguyên tắc “bàn giao nguyên trạng”.
Báo cáo cho biết, trong năm 2018, ước tính tổng doanh thu hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty đạt trên 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2017. Trong đó có 17 tập đoàn, tổng công ty đạt kết quả cao hơn năm 2017 và 4 tổng công ty đi “giật lùi” là MobiFone, Vinataba, VEC và Vinafor.
Trong năm vừa rồi cũng có một số tập đoàn, tổng công ty có doanh thu tăng mạnh, có thể kể đến Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1 – tăng 225%); SCIC (tăng 40%), ACV (tăng 70%), TKV (tăng 23%) và Petrolimex (tăng 23%).
Tổng lợi nhuận trước thuế hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty này đạt 116.514 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2018, trong đó một số đơn vị tăng lãi mạnh như TKV tăng 49,5%, ACV tăng 45% và SCIC tăng 41%.
Tuy nhiên, nợ phải trả của 19 tập đoàn, tổng công ty này trong năm 2018 cũng lên đến trên 1,3 triệu tỷ đồng. Ủy ban đánh giá, về cơ bản, các tập đoàn, tổng công ty đều có tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu trong mức quy định là dưới 3 lần, chỉ có Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc (VEC) cao hơn mức quy định khi có số nợ trên vốn chủ sở hữu cao gấp gần 9 lần.
Thực tế quản lý 19 tập đoàn, tổng công ty đã đặt ra những thách thức lớn cho "siêu uỷ ban" vì các bật cập liên quan tới chính sách, quyền hạn
Báo cáo của Uỷ ban cho biết, qua gần 5 tháng tiếp nhận và thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu Nhà nước đối với 19 tập đoàn, tổng công ty, bước đầu đã nhận thấy một số vướng mắc về cơ chế, chính sách pháp luật liên quan đến tổ chức, hoạt động kinh doanh, đầu tư, tái cơ cấu… tại 19 tập đoàn, tổng công ty này.
Chẳng hạn, theo các quy định, với các dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách, việc thẩm định về thiết kế cơ sở, thiết kế công nghệ do các Bộ quản lý ngành thực hiện, thẩm định tổng thể về dự án do Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp thực hiện. Tuy nhiên, hiện nay cơ chế phối hợp giữa các Bộ quản lý ngành và Uỷ ban chưa được quy định cụ thể nên dẫn đến làm chậm quá trình thẩm định dự án đầu tư của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, cả Luật Đầu tư và Luật quản lý và sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp đều không có quy định về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của các cơ quan thuộc Chính phủ, trong đó có Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Trong vấn đề đầu tư công, kể từ 2019, Uỷ ban tiếp nhận kế hoạch, chương trình, dự án của doanh nghiệp nằm trong kế hoạch trung hạn và hàng năm giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, Uỷ ban cho biết, vẫn còn một số dự án do tập đoàn, tổng công ty quản lý hoặc được Nhà nước giao thực hiện vẫn đang giao cho các Bộ quản lý và tổ chức thực hiện tư tại VEC, ACV… vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể.
Theo đó, tại văn bản này, Uỷ ban đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, báo cáo Chính phủ trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 từ các Bộ quản lý ngành về Uỷ ban (hoặc giao trực tiếp cho các tập đoàn, tổng công ty).
Uỷ ban cũng đề nghị, đối với các dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C sử dụng vốn ODA của các tập đoàn, tổng công ty đã chuyển giao về Uỷ ban, cần làm rõ khái niệm về thẩm quyền quản lý. Nguyên nhân là hiện nay các doanh nghiệp vừa chịu sự quản lý về ngành của các Bộ quản lý nhà nước về ngành kinh tế - kỹ thuật lại vừa chịu sự quản lý về vốn của Uỷ ban để làm căn cứ xác định trách nhiệm phê duyệt dự án sử dụng vốn ODA tại các doanh nghiệp.
Một nội dung quan trọng khác, Uỷ ban cho biết, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp và Nghị định 131 năm 2018 của Chính phủ đều có các quy định về việc cơ quan đại diện chủ sở hữu và Uỷ ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp có quyền, trách nhiệm trong việc thực hiện giám sát, kiểm tra, thanh tra liên quan đến việc đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo toàn, phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Thế nhưng hiện nay, Luật Thanh tra và Nghị định 86 năm 2011 lại chưa quy định cụ thể về nhiệm vụ và cơ chế thực hiện công tác thanh tra về quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp của Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
Ngoài ra, Uỷ ban cũng đang lúng túng trong vấn đề tiêu chuẩn quy hoạch, bổ nhiệm, cán bộ quản lý; sắp xếp đối với công ty nông, lâm nghiệp…
Mai Chi/ Dân trí
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Khoản vay nhỏ được nâng hạn mức lên 400 triệu đồng
Từ ngày 15/8, hạn mức các khoản vay giá trị nhỏ tại tổ chức tín dụng sẽ được nâng lên tối đa 400 triệu đồng, kèm nhiều quy định mới nhằm tạo thuận lợi hơn cho người vay.
Dư nợ tín dụng toàn hệ thống ngân hàng đạt gần 20 triệu tỷ đồng
Ngân hàng Nhà nước cho biết đến nay, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt gần 20 triệu tỷ đồng. Con số này tăng 7,41% so với cuối năm 2025; tăng 18,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Việt Nam lên nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao
Trong báo cáo mới công bố, Ngân hàng Thế giới (WB) đã đưa Việt Nam lên nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao sau nhiều năm duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh.
Phát triển sản phẩm OCOP gắn với chuỗi giá trị
Phát triển sản phẩm OCOP theo chuỗi giá trị dựa trên lợi thế vùng nguyên liệu đã và đang là chìa khóa để chuyển đổi tư duy từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Việc chủ động nguồn nguyên liệu sẽ là cơ sở để các cơ sở sản xuất đầu tư chế biến sâu, khẳng định chất lượng trên thị trường.
Giữ vững tăng trưởng từ các sản phẩm công nghiệp chủ lực
6 tháng đầu năm 2026, hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa duy trì đà tăng trưởng với chỉ số sản xuất công nghiệp tăng khoảng 10,7%. Đáng chú ý, 18/19 sản phẩm công nghiệp chủ lực của tỉnh đều ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn so với cùng kỳ, tạo ra động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của địa phương.
Bộ Xây dựng đề xuất bố trí hơn 334.000 tỷ đồng đầu tư 12 tuyến cao tốc
Bộ Xây dựng vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ về nhu cầu đầu tư các tuyến đường bộ cao tốc trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, đồng thời kiến nghị bố trí khoảng 334.570 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước để triển khai 12 dự án ưu tiên.
Việt Nam chính thức vào nhóm thu nhập trung bình cao
Ngân hàng Thế giới (WB) đã xếp Việt Nam vào nhóm nước thu nhập trung bình cao, sau khi tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người năm 2025 đạt 4.970 USD.
Nâng cao kĩ năng phát triển doanh nghiệp cho đoàn viên, thanh niên
Trong 2 ngày 3-4/7, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Thanh Hóa đã tổ chức chương trình tập huấn “Nâng cao kĩ năng phát triển doanh nghiệp” cho hơn 200 học viên đến từ các cơ sở Đoàn trên địa bàn tỉnh.
Dư nợ tín dụng tập trung vào sản xuất, kinh doanh
Tại hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, giữ ổn định mặt bằng lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Vướng mặt bằng, dự án đường giao thông không thể triển khai
Sau hơn 4 năm triển khai, dự án đường giao thông từ trung tâm huyện Hà Trung (cũ) đến trung tâm thị xã Bỉm Sơn (cũ), có tổng mức đầu tư 500 tỷ đồng, mới đạt khoảng 35% khối lượng. Công tác giải phóng mặt bằng kéo dài khiến nhiều hạng mục phải dừng thi công, và dự án phải gia hạn hoàn thành đến năm 2027.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.