Thực quyền của "Siêu uỷ ban" đến đâu khi tiếp nhận quản lý 19 "ông lớn" Nhà nước?
Năm 2018, 19 doanh nghiệp lớn đã mang về hơn 1,3 triệu tỷ đồng doanh thu nhưng cũng "gánh" hơn 1,3 triệu tỷ đồng nợ phải trả. Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp sau khi tiếp nhận đã được giao nhiều trọng trách và quyền hạn, nhưng sau gần nửa năm bắt đầu lộ ra hàng loạt vướng mắc về cơ chế, chính sách.
Theo một báo cáo của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp gần đây về tình hình 19 tập đoàn, tổng công ty Nhà nước mà Uỷ ban này đã tiếp nhận từ 5 Bộ thì việc bàn giao đã được thực hiện theo nguyên tắc “bàn giao nguyên trạng”.
Báo cáo cho biết, trong năm 2018, ước tính tổng doanh thu hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty đạt trên 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2017. Trong đó có 17 tập đoàn, tổng công ty đạt kết quả cao hơn năm 2017 và 4 tổng công ty đi “giật lùi” là MobiFone, Vinataba, VEC và Vinafor.
Trong năm vừa rồi cũng có một số tập đoàn, tổng công ty có doanh thu tăng mạnh, có thể kể đến Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1 – tăng 225%); SCIC (tăng 40%), ACV (tăng 70%), TKV (tăng 23%) và Petrolimex (tăng 23%).
Tổng lợi nhuận trước thuế hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty này đạt 116.514 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2018, trong đó một số đơn vị tăng lãi mạnh như TKV tăng 49,5%, ACV tăng 45% và SCIC tăng 41%.
Tuy nhiên, nợ phải trả của 19 tập đoàn, tổng công ty này trong năm 2018 cũng lên đến trên 1,3 triệu tỷ đồng. Ủy ban đánh giá, về cơ bản, các tập đoàn, tổng công ty đều có tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu trong mức quy định là dưới 3 lần, chỉ có Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc (VEC) cao hơn mức quy định khi có số nợ trên vốn chủ sở hữu cao gấp gần 9 lần.
Thực tế quản lý 19 tập đoàn, tổng công ty đã đặt ra những thách thức lớn cho "siêu uỷ ban" vì các bật cập liên quan tới chính sách, quyền hạn
Báo cáo của Uỷ ban cho biết, qua gần 5 tháng tiếp nhận và thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu Nhà nước đối với 19 tập đoàn, tổng công ty, bước đầu đã nhận thấy một số vướng mắc về cơ chế, chính sách pháp luật liên quan đến tổ chức, hoạt động kinh doanh, đầu tư, tái cơ cấu… tại 19 tập đoàn, tổng công ty này.
Chẳng hạn, theo các quy định, với các dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách, việc thẩm định về thiết kế cơ sở, thiết kế công nghệ do các Bộ quản lý ngành thực hiện, thẩm định tổng thể về dự án do Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp thực hiện. Tuy nhiên, hiện nay cơ chế phối hợp giữa các Bộ quản lý ngành và Uỷ ban chưa được quy định cụ thể nên dẫn đến làm chậm quá trình thẩm định dự án đầu tư của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, cả Luật Đầu tư và Luật quản lý và sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp đều không có quy định về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của các cơ quan thuộc Chính phủ, trong đó có Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Trong vấn đề đầu tư công, kể từ 2019, Uỷ ban tiếp nhận kế hoạch, chương trình, dự án của doanh nghiệp nằm trong kế hoạch trung hạn và hàng năm giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, Uỷ ban cho biết, vẫn còn một số dự án do tập đoàn, tổng công ty quản lý hoặc được Nhà nước giao thực hiện vẫn đang giao cho các Bộ quản lý và tổ chức thực hiện tư tại VEC, ACV… vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể.
Theo đó, tại văn bản này, Uỷ ban đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, báo cáo Chính phủ trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 từ các Bộ quản lý ngành về Uỷ ban (hoặc giao trực tiếp cho các tập đoàn, tổng công ty).
Uỷ ban cũng đề nghị, đối với các dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C sử dụng vốn ODA của các tập đoàn, tổng công ty đã chuyển giao về Uỷ ban, cần làm rõ khái niệm về thẩm quyền quản lý. Nguyên nhân là hiện nay các doanh nghiệp vừa chịu sự quản lý về ngành của các Bộ quản lý nhà nước về ngành kinh tế - kỹ thuật lại vừa chịu sự quản lý về vốn của Uỷ ban để làm căn cứ xác định trách nhiệm phê duyệt dự án sử dụng vốn ODA tại các doanh nghiệp.
Một nội dung quan trọng khác, Uỷ ban cho biết, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp và Nghị định 131 năm 2018 của Chính phủ đều có các quy định về việc cơ quan đại diện chủ sở hữu và Uỷ ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp có quyền, trách nhiệm trong việc thực hiện giám sát, kiểm tra, thanh tra liên quan đến việc đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo toàn, phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Thế nhưng hiện nay, Luật Thanh tra và Nghị định 86 năm 2011 lại chưa quy định cụ thể về nhiệm vụ và cơ chế thực hiện công tác thanh tra về quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp của Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
Ngoài ra, Uỷ ban cũng đang lúng túng trong vấn đề tiêu chuẩn quy hoạch, bổ nhiệm, cán bộ quản lý; sắp xếp đối với công ty nông, lâm nghiệp…
Mai Chi/ Dân trí
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Quốc hội thông qua Nghị quyết về giảm thuế với xăng dầu
Sáng 12/4, với 100% số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay
Thanh Hóa: Phát triển nông nghiệp quy mô lớn tại khu vực miền núi
Nhằm phát huy lợi thế vùng cao, nhiều địa phương miền núi tỉnh Thanh Hoá đã tuyên truyền người dân cho thuê hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất để hình thành vùng chuyên canh hàng hóa quy mô lớn. Đồng thời các xã đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực trong việc cho thuê đất, chuyển giao khoa học kỹ thuật, tạo đà phát triển kinh tế bền vững cho đồng bào các dân tộc.
Tín dụng chính sách - Đòn bẩy phát triển kinh tế ở Thường Xuân
Thời gian qua, Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Thường Xuân đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tạo điều kiện thuận lợi cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách tiếp cận nguồn vốn vay phát triển kinh tế. Qua đó, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Việt Nam có nhiều cơ hội từ tái cấu trúc thương mại toàn cầu
Hiện Việt Nam đứng thứ 8 toàn cầu về xuất khẩu các sản phẩm liên quan đến điện tử và có hơn 170 dự án bán dẫn có vốn đầu tư nước ngoài. Đây là nền tảng để Việt Nam vươn lên các phân khúc có giá trị cao hơn trong chuỗi giá trị.
Quý I năm 2026, tổng giá trị giải ngân của cả nước đạt gần 110 nghìn tỷ đồng
Quý I năm 2026, tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công của cả nước đạt gần 110 nghìn tỷ đồng, tăng 44,6% so với cùng kỳ, khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc tạo động lực dẫn dắt nền kinh tế ngay từ đầu năm.
Các ngân hàng đồng thuận giảm lãi suất
Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại đã cam kết đồng thuận giảm lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ.
Xuất khẩu thủy sản đạt 2,64 tỷ USD
Theo thống kê của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, xuất khẩu thủy sản quý I đạt 2,64 tỷ USD, tăng gần 8% so với cùng kỳ.
Sản xuất khoai tây vụ Đông Xuân cho thu nhập cao
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, vụ Đông Xuân năm 2026, toàn tỉnh gieo trồng khoảng 950 ha khoai tây. Cùng với sự mở rộng về diện tích, những năm gần đây, sản xuất khoai tây trên địa bàn cũng có sự thay đổi trong phương thức tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Thanh Hóa đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp vụ Xuân 2026
Đến thời điểm này, sản xuất vụ Xuân năm 2026 trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang được triển khai đúng tiến độ; tổng diện tích gieo trồng đạt gần 171 nghìn ha, đạt trên 90% kế hoạch, riêng diện tích lúa đạt 99,5%.
Chú trọng xây dựng thương hiệu nâng tầm giá trị doanh nghiệp
Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam 2026 sẽ diễn ra từ ngày 17 đến 24/4 với chủ đề “Thương hiệu quốc gia Việt Nam: Vươn mình trong kỷ nguyên mới” nhằm động viên, khích lệ các doanh nghiệp tích cực nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của thương hiệu, chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng và phát triển thương hiệu bền vững. Tại Thanh Hóa, các doanh nghiệp đang ngày càng quan tâm xây dựng và phát triển thương hiệu và xem đây là chìa khóa giúp củng cố niềm tin của người tiêu dùng, khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.