Thực quyền của "Siêu uỷ ban" đến đâu khi tiếp nhận quản lý 19 "ông lớn" Nhà nước?
Năm 2018, 19 doanh nghiệp lớn đã mang về hơn 1,3 triệu tỷ đồng doanh thu nhưng cũng "gánh" hơn 1,3 triệu tỷ đồng nợ phải trả. Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp sau khi tiếp nhận đã được giao nhiều trọng trách và quyền hạn, nhưng sau gần nửa năm bắt đầu lộ ra hàng loạt vướng mắc về cơ chế, chính sách.
Theo một báo cáo của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp gần đây về tình hình 19 tập đoàn, tổng công ty Nhà nước mà Uỷ ban này đã tiếp nhận từ 5 Bộ thì việc bàn giao đã được thực hiện theo nguyên tắc “bàn giao nguyên trạng”.
Báo cáo cho biết, trong năm 2018, ước tính tổng doanh thu hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty đạt trên 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2017. Trong đó có 17 tập đoàn, tổng công ty đạt kết quả cao hơn năm 2017 và 4 tổng công ty đi “giật lùi” là MobiFone, Vinataba, VEC và Vinafor.
Trong năm vừa rồi cũng có một số tập đoàn, tổng công ty có doanh thu tăng mạnh, có thể kể đến Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1 – tăng 225%); SCIC (tăng 40%), ACV (tăng 70%), TKV (tăng 23%) và Petrolimex (tăng 23%).
Tổng lợi nhuận trước thuế hợp nhất của 19 tập đoàn, tổng công ty này đạt 116.514 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2018, trong đó một số đơn vị tăng lãi mạnh như TKV tăng 49,5%, ACV tăng 45% và SCIC tăng 41%.
Tuy nhiên, nợ phải trả của 19 tập đoàn, tổng công ty này trong năm 2018 cũng lên đến trên 1,3 triệu tỷ đồng. Ủy ban đánh giá, về cơ bản, các tập đoàn, tổng công ty đều có tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu trong mức quy định là dưới 3 lần, chỉ có Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc (VEC) cao hơn mức quy định khi có số nợ trên vốn chủ sở hữu cao gấp gần 9 lần.
Thực tế quản lý 19 tập đoàn, tổng công ty đã đặt ra những thách thức lớn cho "siêu uỷ ban" vì các bật cập liên quan tới chính sách, quyền hạn
Báo cáo của Uỷ ban cho biết, qua gần 5 tháng tiếp nhận và thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu Nhà nước đối với 19 tập đoàn, tổng công ty, bước đầu đã nhận thấy một số vướng mắc về cơ chế, chính sách pháp luật liên quan đến tổ chức, hoạt động kinh doanh, đầu tư, tái cơ cấu… tại 19 tập đoàn, tổng công ty này.
Chẳng hạn, theo các quy định, với các dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách, việc thẩm định về thiết kế cơ sở, thiết kế công nghệ do các Bộ quản lý ngành thực hiện, thẩm định tổng thể về dự án do Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp thực hiện. Tuy nhiên, hiện nay cơ chế phối hợp giữa các Bộ quản lý ngành và Uỷ ban chưa được quy định cụ thể nên dẫn đến làm chậm quá trình thẩm định dự án đầu tư của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, cả Luật Đầu tư và Luật quản lý và sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp đều không có quy định về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của các cơ quan thuộc Chính phủ, trong đó có Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Trong vấn đề đầu tư công, kể từ 2019, Uỷ ban tiếp nhận kế hoạch, chương trình, dự án của doanh nghiệp nằm trong kế hoạch trung hạn và hàng năm giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, Uỷ ban cho biết, vẫn còn một số dự án do tập đoàn, tổng công ty quản lý hoặc được Nhà nước giao thực hiện vẫn đang giao cho các Bộ quản lý và tổ chức thực hiện tư tại VEC, ACV… vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể.
Theo đó, tại văn bản này, Uỷ ban đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, báo cáo Chính phủ trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 từ các Bộ quản lý ngành về Uỷ ban (hoặc giao trực tiếp cho các tập đoàn, tổng công ty).
Uỷ ban cũng đề nghị, đối với các dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C sử dụng vốn ODA của các tập đoàn, tổng công ty đã chuyển giao về Uỷ ban, cần làm rõ khái niệm về thẩm quyền quản lý. Nguyên nhân là hiện nay các doanh nghiệp vừa chịu sự quản lý về ngành của các Bộ quản lý nhà nước về ngành kinh tế - kỹ thuật lại vừa chịu sự quản lý về vốn của Uỷ ban để làm căn cứ xác định trách nhiệm phê duyệt dự án sử dụng vốn ODA tại các doanh nghiệp.
Một nội dung quan trọng khác, Uỷ ban cho biết, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp và Nghị định 131 năm 2018 của Chính phủ đều có các quy định về việc cơ quan đại diện chủ sở hữu và Uỷ ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp có quyền, trách nhiệm trong việc thực hiện giám sát, kiểm tra, thanh tra liên quan đến việc đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo toàn, phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Thế nhưng hiện nay, Luật Thanh tra và Nghị định 86 năm 2011 lại chưa quy định cụ thể về nhiệm vụ và cơ chế thực hiện công tác thanh tra về quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp của Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
Ngoài ra, Uỷ ban cũng đang lúng túng trong vấn đề tiêu chuẩn quy hoạch, bổ nhiệm, cán bộ quản lý; sắp xếp đối với công ty nông, lâm nghiệp…
Mai Chi/ Dân trí
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Xăng E10 được đánh giá phù hợp với hơn 90% phương tiện
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng sinh học E10. Theo cơ quan soạn thảo, loại nhiên liệu này tương thích với hơn 90% phương tiện đang lưu hành, không cần cải tiến động cơ và có khả năng giảm đáng kể khí thải gây ô nhiễm.
Rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực ngân hàng
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang tiến hành rà soát lớn đối với thủ tục hành chính trong lĩnh vực ngân hàng, trọng tâm là cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ, đơn giản hóa giấy tờ và phân cấp mạnh hơn cho ngân hàng nhà nước chi nhánh khu vực.
Luật Bảo hiểm tiền gửi mới: Tăng cường an toàn hệ thống tài chính
Quốc hội ban hành Luật số 111/2025 về Luật Bảo hiểm tiền gửi có hiệu lực từ tháng 5/2026, thiết lập khung pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi người gửi tiền và củng cố sự ổn định của hệ thống tổ chức tín dụng.
Quy định mới về xuất xứ hàng hóa EVFTA: Tăng ưu đãi thuế quan
Thông tư 14/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, đã cụ thể hóa các quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định EVFTA, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho hàng hóa Việt Nam tiến sâu vào thị trường châu Âu.
Kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Cùng với đầu tư và xuất khẩu, tiêu dùng được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, nhiều doanh nghiệp, hệ thống phân phối trên địa bàn tỉnh đang nỗ lực giữ ổn định nguồn cung, bình ổn giá bán, qua đó kích cầu thị trường nội địa và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
4 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Thanh Hóa đạt 6,1 tỷ USD
Thời gian qua, Chi cục Hải quan khu vực X đã triển khai thực hiện nhiều giải pháp trong phát triển phần mềm khai báo hải quan để tích hợp chức năng thông báo nợ lệ phí hải quan ngay trên phần mềm khi doanh nghiệp thực hiện khai tờ khai hải quan, nhằm nâng cao hiệu quả cảnh báo và quản lý.
Làm sạch mã số thuế để giảm hồ sơ tồn đọng, chống gian lận thuế
Cục Thuế vừa phát động chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu là xử lý hồ sơ tồn đọng, ngăn chặn gian lận thuế và tạo môi trường kinh doanh minh bạch.
Đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa chiêm xuân
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Thanh Hóa, trong số trên 113.000 ha lúa chiêm xuân trên địa bàn Thanh Hóa hiện có khoảng 80.000 ha lúa đã chín đạt từ 80% trở lên. Đây là diện tích cần thu hoạch nhanh để tránh thiệt hại về năng suất, sản lượng do ảnh hưởng của thời tiết.
Vận động hội viên xây dựng, phát triển các mô hình kinh tế tập thể
Phát triển kinh tế tập thể đang trở thành hướng đi hiệu quả trong xây dựng nông thôn mới và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại xã Điền Lư, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nông dân đã phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động hội viên liên kết sản xuất, xây dựng các mô hình chi, tổ Hội nghề nghiệp, hợp tác xã. Từ đó, đã xuất hiện nhiều gương nông dân điển hình tiên tiến, mô hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Xuất khẩu rau quả hướng đến mục tiêu 10 tỷ USD trong năm 2026
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, hướng đến mục tiêu 10 tỷ USD trong năm nay, ngành đã và đang phối hợp với các doanh nghiệp tập trung nâng cao chất lượng rau quả và bảo đảm an toàn sản phẩm khi xuất khẩu.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.