Kỷ niệm 77 năm ngày ra Báo Việt Nam Độc Lập: Vân Trình - người làm Báo Việt Nam Độc Lập cùng Bác Hồ ở hang Pác Bó
Báo Việt Nam Độc Lập do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập. Tờ báo được phát hành số đầu tiên vào ngày 1/8/1941, mang số báo 101 với ý nghĩa kế tục lịch sử của những tờ báo cách mạng ra đời trước đó.
Mỗi tháng báo ra đều 3 kỳ vào các ngày 1,11, 21. Mỗi kỳ báo in trên 400 tờ với khổ báo (18 x 30) cm, 2 trang in. Báo Việt Nam Độc Lập xuất bản từ số đầu tiên (ngày 1/8/1941) đến số cuối cùng (ngày 20/8/1945) được 126 số. Đây là công cụ đặc biệt quan trọng để tuyên truyền, giáo dục và tổ chức quần chúng.
Kể về việc làm báo Việt Nam Độc Lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói với các đại biểu dự đại hội lần thứ hai, Hội nhà báo Việt Nam ngày 16/4/1959: "Làm báo phải có đá in. Mấy đống chí đi trộm những tấm bia đá, rồi mài suốt mấy ngày mới thành bản in. In thì phải viết chữ trái lên đá, thế là có một đồng chí phải hì hục viết chữ trái."
Trong bài viết ngắn này tôi xin được "kể" về "Đồng chí viết chữ trái lên đá" - đó là đồng chí Vân Trình. Trong bản hồi ký của đồng chí Lê Quảng Ba về thời kỳ hoạt động bên cạnh Bác Hồ (1940-1945), lưu tại Viện lịch sử Đảng có đoạn "Bác chủ trương ra báo Việt Nam Độc Lập. Vân Trình giúp Bác trong việc in báo. Báo có 2 trang, khổ nhỏ, in đá. Mỗi tháng ra ba kỳ. Các bài viết cho báo phải ngắn gọn, có tác dụng cổ động và hướng dẫn phong trào mọi người đọc dễ hiểu. Sau Vân Trình bị ốm nặng, Bác vừa viết bài vừa in báo" (trang 20). Bà Nông Thị Trưng trong hồi ký Được sống gần Bác có nhắc đến một chi tiết "Lúc ngồi rỗi nói chuyện hay in báo là y như là hai bàn tay Bác bóp hai hòn đá. Một hôm, Bác giúp đồng chí Vân Trình in báo. Bác trải tờ giấy vào khuôn in, xong lại cầm hai hòn đá nắn bóp". (BÁC HỒ VỀ NƯỚC - Nhà xuất bản Văn học - 2006, trang 261).
Vân Trình là người cùng Bác Hồ làm báo ngay từ những số đầu tiên ở Pác Bó, là người viết chữ trái lên phiến đá in. Sau này, tờ báo chuyển về căn cứ địa Lam Sơn (Hòa An), Vân Trình cùng theo về Lam Sơn, tiếp tục làm báo trong hang đá Lam Sơn.
Hồi ký TRONG VÙNG NÚI ĐÁ LAM SƠN của Thúy Bách in trong cuốn ĐẦU NGUỒN - Nhà xuất bản Văn học - 1977 "kể" nhiều chuyện về Vân Trình "Tôi trở về cơ quan báo vào lúc phải nấu bữa cơm chiều. Nhìn vào hang tôi thấy có một người lạ, có râu cằm. Vẻ ngồi, cách ăn mặc hệt người cán bộ Nùng. Đồng chí Vũ Anh đi vắng. Người cán bộ lạ ngồi nói chuyện với Vân Trình trông như hai bố con. Từ ngày sang ăn ở ngay bên nhà báo, Bác làm việc cả ngày, nhưng đêm, Bác cũng không ngủ trọn giấc. Đến giờ ngủ, Bác giục tôi và Vân Trình đi ngủ. Vân Trình nằm trên một cái sàn riêng; Tôi và Bác nằm chung sàn mỗi người một tấm chiên" (trang 449 - 450).
Trong thời gian Bác Hồ ở Lam Sơn, Vân Trình lại được làm báo cùng Bác, rồi Bác sang Trung Quốc, bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam. Vân Trình buồn nhớ, mong cho Bác bình yên trở về nhưng khi Bác về, Vân Trình chưa kịp gặp đã ốm nặng rồi mất "Khi trở về Vân Trình lên một cái nhọt ở đùi, chữa thế nào cũng không khỏi. Mấy ngày liền Vân Trình nằm liệt, thở thoi thóp, không ăn, không uống được.
Bệnh Vân Trình thêm nặng, khó bề qua khỏi được.
Vào một buổi chiều, trong hang núi giữa rừng sâu, chúng tôi chứng kiến phút cuối cùng của đời anh. Tiếng nói từ một trái tim sắp ngừng đập vẫn hướng về một người mà anh đã gửi gắm cả niềm tin và ước vọng. Vân Trình nói thều thào trong hơi thở yếu:
- Bác về... Thưa Bác giúp... Vân Trình...
Vân Trình lịm dần đi, tắt thở trong bàn tay đồng chí. Đầu gối lên phiến đá li tô.
Đồng chí Tống (Phạm Văn Đồng) và tôi đều khóc." (Trang 457).
Vân Trình, người con trai Tày sinh tại làng Bản Vạn, (xã Bế Triều - huyện Hòa An - tỉnh Cao Bằng) tên khai sinh là Bế Nhật Toa. Lớn lên, Bế Nhật Toa được đi học tại Trường tiểu học Pháp Việt rồi tham gia hoạt động cách mạng. Cuối năm 1940, Bế Nhật Toa cùng một số thanh niên huyện Hòa An, Hà Quảng lánh sang huyện Tịnh Tây, nương nhờ vào Trương Bội Công - Viên tướng của Tưởng Giới Thạch đang tổ chức lực lượng chuẩn bị cho "Hoa quân nhập Việt." Bác Hồ về Tịnh Tây đã khéo léo đưa 40 học viên này về làng Nặm Quang tổ chức lớp huấn luyện rồi đưa về nước hoạt động. 40 học viên, 40 cánh chim đại bàng tung bay trong bão tố cách mạng. Vân Trình về Pác Bó cùng ở cùng làm báo với Bác Hồ ở Khuổi Nặm, được Bác rất quý và tin yêu.
Vân Trình - Bế Nhật Toa, người làm báo Việt Nam Độc Lập, người viết chữ ngược trên đá in báo, tổ chức phát hành báo... đã dành tất cả tuổi thanh xuân cho sự nghiệp báo chí cách mạng. Tên anh được đặt cho tên một xã thuộc tỉnh Cao Bằng: Xã Vân Trình - huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng.
Nhà văn Hoàng Quảng Uyên
Theo: Báo Nhà báo & Công luận
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Đồn Biên phòng Tam Chung xây dựng mô hình điểm "Bản sáng vùng biên"
Không chỉ làm tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Chung còn tích cực đồng hành cùng Nhân dân phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới nơi biên giới. Tại bản Ón, xã Tam Chung, mô hình điểm "Bản sáng vùng biên" đang mang đến nhiều đổi thay tích cực, góp phần nâng cao đời sống người dân và củng cố thế trận lòng dân nơi biên cương Tổ quốc.
Hội LHPN tỉnh tập huấn về an toàn giao thông
Tại buổi tập huấn về an toàn giao thông do Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa tổ chức, các học viên được truyền đạt 4 chuyên đề, gồm kỹ năng xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm trên đường; cách xử lý khi xảy ra va chạm giao thông; các biện pháp phòng tránh tai nạn giao thông cho trẻ em; kỹ năng ứng xử văn minh khi gặp ùn tắc giao thông.
Tập huấn sử dụng Hệ thống quản lý trực tuyến nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thanh Hóa tổ chức tập huấn sử dụng Hệ thống quản lý trực tuyến nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại địa chỉ http://stm.mst.gov.vn, cho cán bộ các sở, ban, ngành và UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh.
Phiên chợ giới thiệu nông sản thực phẩm an toàn năm 2026 tại xã Nông Cống
Tại xã Nông Cống, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND xã tổ chức khai mạc Phiên chợ giới thiệu nông sản thực phẩm an toàn tỉnh Thanh Hóa năm 2026. Phiên chợ có quy mô 60 gian hàng với trên 50 đơn vị tham gia.
Giao ban thường kỳ công tác báo chí tháng 6
Tại hội nghị Giao ban thường kỳ công tác báo chí tháng 6, đại diện lãnh đạo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ, Hội Nhà báo tỉnh đề nghị các cơ quan báo chí tiếp tục bám sát nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền về kết quả thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Tổ đại biểu HĐND tiếp xúc cử tri các xã thuộc huyện Thiệu Hoá cũ
Tại buổi tiếp xúc cử tri các xã Thiệu Hoá, Thiệu Quang, Thiệu Toán, Thiệu Trung, Thiệu Tiến của Tổ đại biểu HĐND tỉnh số 16, cử tri đề nghị tỉnh đầu tư kinh phí xây dựng, mở rộng, nâng cấp 1 số tuyến giao thông quan trọng như đường 516C, đường từ thành phố Thanh Hoá cũ đi xã Định Công, một số tuyến đê hư hỏng xuống cấp và công trình thuỷ lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp
Lan tỏa nghĩa cử hiến mô, tạng
Hiến mô, tạng sau khi qua đời là nghĩa cử nhân văn cao đẹp, trao cơ hội sống cho nhiều người bệnh hiểm nghèo. Tại Thanh Hóa, phong trào đăng ký hiến mô, tạng đã và đang nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người dân. Tiếp nối những hoạt động ý nghĩa đó, Tổng Công ty Cổ phần Hợp Lực phối hợp với Ban Thanh niên Công an tỉnh tổ chức lễ phát động hưởng ứng đăng ký hiến mô, tạng, góp phần tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ thông điệp yêu thương, sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.
Gặp mặt đoàn đại biểu dự Đại hội Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII
Chiều 12/6, đồng chí Trịnh Tuấn Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh đã gặp mặt Đoàn đại Hội Cựu chiến binh tỉnh tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Tiếp bước truyền thống, chung sức dựng xây quê hương
Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026 – 2031, các cấp Hội Cựu chiến binh trong tỉnh Thanh Hóa đang biến phong trào thi đua thành những hành động cụ thể, tạo dấu ấn trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Ghi nhận tại Hội Cựu chiến binh xã Hoằng Thanh - một trong những đơn vị đi đầu trong các phong trào thi đua của Hội Cựu chiến binh tỉnh Thanh Hóa.
Thanh Hóa nỗ lực hoàn thành tích hợp tài khoản chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt
Chỉ còn vài ngày nữa là đến hạn chót 15/6 – mốc thời gian Thanh Hóa phải hoàn thành mở toàn bộ tài khoản an sinh xã hội không dùng tiền mặt. Để bứt phá khỏi nhóm thấp nhất cả nước, các tổ công tác đang tăng tốc hỗ trợ người dân cài đặt tài khoản, giúp chi trả tiền chính sách nhanh chóng, an toàn.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.