Đường dây nóng: 0237 3721150

Lò cao kháng chiến Hải Vân – Chứng tích một thời đạn lửa

Về với huyện miền núi Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa, du khách không chỉ được đắm mình trong cảnh sắc thiên nhiên nên thơ, hùng vĩ, hòa mình vào không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc cùng người dân bản địa, mà còn được chiêm ngưỡng những chứng tích lịch sử hào hùng của những năm tháng chiến tranh gian khổ mà đầy oanh liệt của dân tộc.

Thùy Dung – Thanh Sơn – Lê Quang

02/10/2024 19:03

Nằm trong hang đá ở thị trấn Bến Sung, huyện miền núi Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa, di tích Lò cao kháng chiến Hải Vân là chứng tích hào hùng của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Lò cao kháng chiến Hải Vân, hay còn gọi là lò đúc gang NX3, được xây dựng trong hang núi Đồng Mười, thuộc thị trấn Bến Sung, huyện Như Thanh. Mặc dù chỉ hoạt động trong thời gian ngắn, nhưng lò đúc được xem như kỳ tích của ngành quân giới Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Pháp, nơi từng sản xuất 500 tấn gang đúc vũ khí phục vụ chiến đấu.

Lò cao kháng chiến Hải Vân – Chứng tích một thời đạn lửa- Ảnh 1.

Theo tài liệu lịch sử, năm 1947 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta đã chuyển sang giai đoạn cam go ác liệt, các trận đánh lớn nhỏ diễn ra rộng khắp trên các vùng miền của Tổ quốc. Lúc này Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp giao cho Cục Quân giới (Bộ Quốc Phòng) nghiên cứu, xây dựng và vận hành các lò cao luyện gang, tạo các phôi thép cung cấp cho các công binh xưởng sản xuất vũ khí, trang bị cho bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích đánh Pháp.

Trước nhiệm vụ cấp bách ấy, Sở Khoáng chất kỹ nghệ (Trung bộ) và Cục Quân giới (Việt Bắc) đã phối hợp quyết định chọn vùng rừng núi Như Xuân (tức Như Thanh và Như Xuân ngày nay) làm địa điểm xây dựng công xưởng. Năm 1949, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, địa điểm thung lũng Đồng Mười, xã Hải Vân (nay thuộc thị trấn Bến Sung), huyện Như Thanh được chọn làm điểm xây dựng lò cao.

Lò cao kháng chiến Hải Vân – Chứng tích một thời đạn lửa- Ảnh 2.

Từ đó, lần lượt các lò cao mang tên NX1, NX2 ra đời để phục vụ chiến đấu. Tuy nhiên, cuối năm 1953, địch dò được xưởng cơ khí bí mật của ta, chúng ra sức dội bom bắn phá. Trước tình thế ấy, ta đã quyết định di chuyển ngay vào trong hang đá Đồng Mười, xây dựng thành công lò cao NX3 và tiếp tục sản xuất. Việc xây dựng hệ thống lò cao to lớn và cồng kềnh trong lòng núi rất phức tạp về kỹ thuật và chưa có tiền lệ trên thế giới, song các kỹ sư và công nhân vẫn quyết tâm thực hiện bằng được. Lò khánh thành đúng dịp quân và dân ta giành chiến thắng oanh liệt tại đèo Hải Vân. Sau chiến thắng này, lò cao NX3 chính thức được đổi tên thành lò cao kháng chiến Hải Vân.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp mà đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ, hậu phương Thanh Hóa không chỉ là nơi cung cấp phần lớn sức người, sức của và lực lượng quân chủ lực cho chiến dịch mà còn là nơi cung cấp nguyên, vật liệu và đặt các xưởng sản xuất vũ khí, khí tài phục vụ kháng chiến. 

Lò cao kháng chiến Hải Vân – Chứng tích một thời đạn lửa- Ảnh 3.

Trong 9 năm trường kỳ kháng chiến, ngoài nhiệm vụ đảm nhận vai trò hậu phương chiến lược, cung cấp phần lớn lương thực, thực phẩm phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ, Thanh Hóa còn là địa phương có nhiều công binh xưởng sản xuất vũ khí. Trong hai năm 1953 - 1954, cả nước có 42 xưởng cơ giới sản xuất súng đạn do Bộ Quốc phòng và Liên khu 4 quản lý thì thì có 15 xưởng đặt tại các địa phương của tỉnh Thanh Hóa. Các xưởng đã sản xuất được nhiều loại vũ khí cung cấp cho bộ đội như súng DKZ, cối, thủy lôi, mìn...

Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, đến nay, Lò Cao kháng chiến Hải Vân NX3 vẫn sừng sững như một bảo tàng sống động về một chặng đường lịch sử của dân tộc Việt Nam đã và đang được bảo vệ, gìn giữ, phát huy giá trị; trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho lớp lớp các thế hệ hôm nay và mai sau.


Nguồn: Chuyên mục Thanh Hoá đi để yêu/TTV

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Phát triển du lịch xanh từ tài nguyên bản địa

Phát triển du lịch xanh từ tài nguyên bản địa

08:07 , 15/05/2026

Trong xu hướng phát triển du lịch hiện nay, những giá trị văn hóa truyền thống cùng cảnh quan thiên nhiên đang trở thành lợi thế quan trọng để nhiều địa phương phát triển du lịch bền vững. Tại Thanh Hóa, việc khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa đang mở ra hướng đi mới cho du lịch cộng đồng.

Thanh Hoá khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch quốc gia

Thanh Hoá khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch quốc gia

21:25 , 14/05/2026

Với lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, văn hóa phong phú cùng những định hướng chiến lược đúng đắn, Thanh Hóa đang khẳng định vị thế, trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch Việt Nam. Không chỉ tập trung vào du lịch biển, Thanh Hóa hướng tới du lịch bốn mùa, với sản phẩm đa dạng, trải nghiệm phong phú từ nghỉ dưỡng, sinh thái cộng đồng, văn hóa – lịch sử – tâm linh đến thể thao và giải trí, tạo sức hút mạnh mẽ với du khách trong và ngoài nước.

Phát triển sản phẩm du lịch địa phương tại khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên

Phát triển sản phẩm du lịch địa phương tại khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên

18:33 , 14/05/2026

Từ những cánh rừng nguyên sinh xanh thẳm, những dòng suối mát lành đến hệ sinh thái đa dạng và bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào miền núi… các khu bảo tồn thiên nhiên không chỉ là “lá phổi xanh” quý giá mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển du lịch sinh thái bền vững. Vườn quốc gia Xuân Liên đang từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi thiên nhiên hoang sơ được đánh thức bằng những sản phẩm du lịch mang đậm dấu ấn địa phương.

Gia Lai phát triển du lịch bền vững, không thương mại hóa quá mức

Gia Lai phát triển du lịch bền vững, không thương mại hóa quá mức

18:32 , 14/05/2026

Tỉnh Gia Lai có định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, ưu tiên giữ gìn thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương. Thay vì can thiệp thô bạo vào cảnh quan, địa phương tập trung khai thác vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, thác nước và không gian văn hóa Tây Nguyên để tạo nên những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng.

Dấu ấn “Vietnam BirdRace 2026”

Dấu ấn “Vietnam BirdRace 2026”

18:31 , 14/05/2026

Giữa không gian xanh thẳm của Vườn quốc gia Nam Cát Tiên, nơi tiếng chim hòa cùng nhịp sống của rừng già, sự kiện Vietnam BirdRace 2026 đã mang đến một hành trình đặc biệt dành cho những người yêu thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học. Không chỉ là cuộc đua quan sát chim, chương trình còn góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Hà Nội sẽ đón liên tiếp hai đoàn famtrip quốc tế trong tháng 5

Hà Nội sẽ đón liên tiếp hai đoàn famtrip quốc tế trong tháng 5

18:30 , 14/05/2026

Trong tháng 5/2026, Hà Nội sẽ đón liên tiếp hai đoàn famtrip quốc tế đến từ Úc và Nhật Bản khảo sát sản phẩm, dịch vụ du lịch trên địa bàn Thủ đô.

Chuẩn vị cơm nhà, đậm đà vị quê

Chuẩn vị cơm nhà, đậm đà vị quê

17:50 , 14/05/2026

Thanh Hóa từ lâu đã nổi tiếng với ẩm thực đậm đà, dân dã mà tinh tế. Nhắc đến ẩm thực xứ Thanh có thể kể đến nhiều món đặc trưng như nem chua, chả tôm, bánh lá răng bừa, gỏi cá nhệch... Và ngày hôm mời quý vị cùng ghé thăm 1 nơi rất đặc biệt, một nơi mang lại cảm giác như đang trở về chính căn bếp của gia đình. Đó chính là Niêu Vị, quán cơm chuẩn vị quê, đậm đà như bữa cơm mẹ nấu.

Phú Quốc là điểm du lịch biển phát triển nhanh nhất Đông Nam Á

Phú Quốc là điểm du lịch biển phát triển nhanh nhất Đông Nam Á

07:07 , 14/05/2026

Theo báo Khaosod của Thái Lan, đảo ngọc Phú Quốc của Việt Nam là một trong những điểm du lịch biển phát triển nhanh nhất Đông Nam Á.

Khơi dậy mạch nguồn văn hóa trong cộng đồng người Thái xứ Thanh

Khơi dậy mạch nguồn văn hóa trong cộng đồng người Thái xứ Thanh

22:01 , 13/05/2026

Từ bao đời nay, nơi đại ngàn phía Tây xứ Thanh, đồng bào Thái - với hơn 230.000 người - đã viết nên bản trường ca của riêng mình. Đó là bản trường ca được dệt từ sắc váy áo thổ cẩm, từ hương thơm nồng nàn của rượu cần, từ những giai điệu ngọt ngào tha thiết của khặp, và từ nhịp điệu rộn ràng, vang vọng của tiếng khua luống ngân khắp núi rừng. Trước guồng quay hối hả của thời đại, người Thái đang từng ngày nỗ lực giữ gìn để những giá trị truyền thống ấy không bị mai một, để "mạch nguồn" văn hóa mãi tuôn chảy, tỏa sáng trong đời sống hôm nay và mai sau.

Gia tăng trải nghiệm cho du khách từ dịch vụ chăm sóc sức khỏe

Gia tăng trải nghiệm cho du khách từ dịch vụ chăm sóc sức khỏe

20:26 , 13/05/2026

Thay vì đơn thuần “đi để nghỉ”, du khách ngày nay mong muốn được phục hồi thể chất, tái tạo năng lượng và tìm kiếm sự cân bằng tinh thần ngay trong mỗi hành trình du lịch. Nắm bắt xu hướng đó, nhiều khu du lịch, nghỉ dưỡng tại Thanh Hóa đã đầu tư các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đảm bảo tiêu chuẩn, mang đến trải nghiệm mới mẻ và làm phong phú các dịch vụ du lịch.