Mất cân bằng thị trường lao động

Hiện nay trung bình khoảng bốn lao động thì chỉ có một người được đào tạo kỹ năng nghề. Sự mất cân bằng này dẫn đến nhiều hệ lụy, dù tổng số lao động trong độ tuổi lao động trên cả nước rất lớn nhưng chất lượng, trình độ lại hạn chế và liên tục biến động; nhu cầu tuyển dụng cả lao động phổ thông và lao động kỹ thuật đều không ổn định. Phần lớn lao động phổ thông được tuyển dụng chủ yếu nhờ yếu tố trẻ và khỏe nhưng họ nằm trong nhóm có nguy cơ mất việc cao, còn lao động kỹ thuật thì khó tuyển bởi đầu ra của đào tạo còn hạn chế.

Nhiều chuyên gia nhận định là nếu không có giải pháp điều chỉnh, thị trường lao động của Việt Nam chỉ đi ngang kèm theo đó là bẫy thu nhập trung bình. Hiện cả nước có hơn 50 triệu lao động trong độ tuổi nhưng giá trị lao động hay nói cách khác là năng suất lao động làm ra không cao bởi phần lớn các doanh nghiệp vẫn nhận gia công, lắp ráp hoặc sơ chế, làm thuê mà không làm ra sản phẩm bằng sự sáng tạo.

Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 cũng đặt ra những vấn đề mới, nhiều việc làm, kỹ năng cũ sẽ mất đi hoặc giảm mạnh, xuất hiện nhiều việc làm mới, kỹ năng mới; trí tuệ nhân tạo, robot, máy móc sẽ đóng vai trò ngày một lớn trọng sản xuất và thay thế nhiều vị trí việc làm hiện tại.