Miền núi Thanh Hóa bảo tồn và phát triển dược liệu đặc hữu từ rừng

Trước tình trạng suy giảm nghiêm trọng của loài dược liệu quý - ngải đen, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông đã triển khai dự án bảo tồn và phát triển giai đoạn 2019 - 2022. Đến nay đơn vị đã sản xuất được giống và nhân ra diện rộng, với diện tích 0,5 ha tại khu vực rừng cộng đồng thôn Pà Ban, xã Thành Sơn, huyện Bá Thước. Ngoài ra, đơn vị đã triển khai thành công sản xuất các dược liệu quý khác như: bảy lá một hoa, giảo cổ lam, hà thủ ô đỏ, đẳng sâm.

Ông Lê Thanh Hữu, Phó Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương Bá Thước, Quan Hóa, phòng nông nghiệp tuyên truyền sâu rộng về giá trị kinh tế khi chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đồng thời tạo nguồn giống cung cấp cho người dân để người dân nhân rộng mô hình. Đơn vị cam kết đến năm 2025 hỗ trợ 50% giống dược liệu để người dân nhân rộng mô hình". 

Tỉnh Thanh Hóa có 529 loại dược liệu bản địa. Trong đó, có 42 loài thuộc diện quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng, cần được bảo tồn và phát triển cấp bách như: lan kim tuyến, ba kích, diệp hạ châu đắng, củ mài, bảy lá một hoa... Những năm qua, thông qua các chương trình, dự án nghiên cứu khoa học, các Khu bảo tồn thiên nhiên và Vườn quốc gia đã xây dựng được 16 mô hình dược liệu bản địa dưới tán rừng tự nhiên và rừng trồng. Anh Lê Thành Công, cán bộ kĩ thuật Ban quản lý rừng phòng hộ Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa cho biết: để xây dựng những mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng, ban đã cho nghiên cứu mẫu đất, khí hậu thấy thích hợp, tiến hành trồng thử làm nhiều đợt, đến nay cây lan kim tuyến sinh trưởng tốt, tỉ lệ cây sống đạt từ 80 - 90%.

Qua trồng thử nghiệm tại các vùng rừng cho thấy các loại cây dược liệu bản địa đặc hữu sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng cao. Nhiều mô hình bước đầu thành công và mang lại hiệu quả kinh tế, như: mô hình trồng 3 loài cây dược liệu dưới tán rừng ở Khu Bảo tồn loài Nam Động và cây huyết đằng, ngũ gia bì ở Quan Hóa; sâm ngọc linh, lan kim tuyến của Công ty CP Sông Mã tại bản Năng Cát, xã Trí Nang (Lang Chánh), cây khôi tía ở Vườn quốc gia Bến En... Đây là cơ sở để Thanh Hóa kêu gọi các chương trình, dự án trồng và chế biến các loại dược liệu này với quy mô lớn.

Ông Lê Đức Thuận, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thanh Hóa cho rằng: "Những nơi có các loài dược liệu quý hiếm, chúng ta cần cố gắng bảo vệ, bảo tồn loài ấy nguyên vị. Để bảo tồn tại chỗ thì cần xây dựng các vườn ươm, các khu rừng để đưa các loại dược liệu quý về bảo tồn. Thứ 3 là phải thực hiện tốt các chính sách về rừng như: thuê môi trường rừng, rừng sản xuất, rừng phòng hộ, từ đó kết nối được với các doanh nghiệp để tạo nguồn đầu tư sản xuất và trồng các loại dược liệu này".

Trong thời gian tới, để nhân rộng mô hình, Thanh Hóa sẽ thu hút, kêu gọi các doanh nghiệp liên kết đầu tư theo chuỗi để gắn trồng, sản xuất và chế biến, qua đó góp phần bảo tồn và nâng cao chất lượng giá trị các loại dược liệu trồng tự nhiên.