Nâng cao hiệu quả công tác xuất khẩu lao động, hạn chế xuất cảnh lao động trái phép

Xã Quảng Nham, huyện Quảng Xương trước kia từng là điểm nóng của tình trạng lao động vượt biên bất hợp pháp sang Trung Quốc sinh sống và lao động bằng đường biển. Những năm gần đây, UBND huyện đã chỉ đạo và phối hợp với chính quyền xã và lực lượng công an tăng cường công tác tuyên truyền về những hệ lụy của việc xuất cảnh bất hợp pháp, các mức xử phạt của hành vi này; đồng thời tuyên truyền, tư vấn các chương trình đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động với những quyền lợi và mức lương ổn định.

Nhận thức được việc xuất cảnh trái phép và lao động bất hợp pháp là vi phạm pháp luật, cộng với việc chứng kiến nhiều trường hợp bị bóc lột, pháp luật nước sở tại xử lý khi phát hiện cư trú và lao động bất hợp pháp, đến nay xã Quảng Nham không xảy ra tình trạng người dân vượt biên trái phép đi lao động ở nước ngoài. Trong năm 2023, xã Quảng Nham có 127 trường hợp đi xuất khẩu lao động theo hợp đồng làm việc tại các nước: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Ả Rập. Nhiều lao động có thu nhập cao đã gửi tiền về cho gia đình xây dựng nhà cửa, đầu tư sản xuất phát triển kinh tế ở địa phương.

Ông Hà Văn Khưng, Thôn Thắng, xã Quảng Nham, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Cháu nội tôi được chính quyền, hội phụ nữ đến tư vấn, giới thiệu đi xuất khẩu lao động vừa học vừa làm, nay đã ổn định và gửi tiền về cho gia đình rồi, gia đình tôi phấn khởi lắm"

Năm 2023, huyện Quảng Xương được giao chỉ tiêu đưa 300 người đi xuất khẩu lao động. Tính đến hết ngày 31/12/2023, toàn huyện có 719 người đã được đi xuất khẩu lao động, đạt 239% so với kế hoạch đề ra. Theo thông tin của UBND huyện Quảng Xương, trong năm 2023, trên địa bàn huyện không phát hiện trường hợp nào vượt biên đi lao động trái phép ở nước ngoài, các lao động đi xuất khẩu theo hợp đồng cũng tuân thủ các quy định, không trốn ra ngoài lao động bất hợp pháp.

Ông Nguyễn Đắc Huân, Phó trưởng phòng Lao động Thương binh và Xã hội huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Năm 2023 huyện Quảng Xương vượt trên 200% chỉ tiêu về xuất khẩu lao động, đây là tín hiệu đáng mừng để thực hiện tốt công tác này trong thời gian tới".

Tuy nhiên, hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh vẫn còn khoảng 2.600 trường hợp xuất cảnh, cư trú, lao động bất hợp pháp tại các nước, trong đó có hơn 1.500 trường hợp ở Trung Quốc, vấn đề này làm ảnh hưởng đến thị trường xuất khẩu lao động toàn tỉnh.

Chỉ tính từ đầu năm 2023 đến nay, đã có 121 công dân Việt Nam bị Trung Quốc bắt giữ về hành vi cư trú, lao động trái phép, 2 trường hợp chết, mất tích; 1 trường hợp bị xét xử về tội nhập cảnh trái phép; hơn 30 công dân sang Campuchia và Myanma để làm việc tại các Casino, cơ sở kinh doanh trực tuyến trá hình bị bắt, trao trả về nước. Còn theo pháp luật Việt Nam, hành vi xuất cảnh trái phép sẽ bị xử phạt theo Nghị định số 144/2021 của Chính phủ. Tùy theo tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc có thể bị phạt tù từ 3 đến 15 năm.

Trung tá Nguyễn Thanh Bình, Trưởng Phòng An Ninh Đối ngoại, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Qua công tác phòng ngừa đấu tranh, chúng tôi đã khởi tố điều tra 15 vụ, 28 đối tượng liên quan đến hoạt động xuất cảnh trái phép trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức công tác bảo hộ, giải cứu được 53 trường hợp công dân từ Campuchia và Myanmar trở về nước. Phòng ngừa phát hiện 16 vụ, 18 đối tượng chuẩn bị xuất cảnh trái phép. Qua đấu tranh, tình hình xuất nhập cảnh trái phép trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã được kiểm soát, số lượng các  vụ việc, các trường hợp xuất cảnh cho phép đã giảm rõ rệt"

Theo nắm bắt tình hình của các cơ quan chức năng, dịp Tết Nguyên Đán, nhiều đối tượng lợi dụng lao động đi làm ăn xa về địa phương ăn tết tìm cách lôi kéo, dụ dỗ lao động đi lao động bất hợp pháp ở nước ngoài. Do vậy, hiện nay, các lực lượng chức năng và các địa phương đang tăng cường công tác tuyên truyền, cảnh báo về phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng môi giới và những hệ lụy đối với người đi lao động trái phép ở nước ngoài. 

Bên cạnh đó, các địa phương cũng tích cực phối hợp với các tổ chức, doanh nghiệp xuất khẩu lao động tư vấn, tuyên truyền cho lao động có nhu cầu các chương trình đào tạo, tao gia tuyển dụng để được đi xuất khẩu lao động hợp pháp khi có nhu cầu. Người dân nên tỉnh táo lựa chọn hình thức xuất khẩu lao động đúng pháp luật để được bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng.