Đường dây nóng: 0237 3721150

NGHỀ DỆT SỢI GAI CỦA NGƯỜI THỔ THANH HÓA

Không chỉ có một lễ hội Đền Thi nổi tiếng, đồng bào Thổ xứ Thanh còn sáng tạo ra một nghề thủ công truyền thống từ rất lâu, đó là nghề dệt sợi gai. Cần cù như loài ong làm mật cho đời, những Mê, những Ún trong bản làng nghèo khó xưa kia đã ngày ngày chăm chỉ, khéo léo dệt sợi đan lưới, thêu chăn, làm võng, may váy… Cùng với những bí quyết trong cách dệt, những sản phẩm hữu

10/09/2015 15:17
Sợi gai được dệt từ vỏ cây gai, một loại cây thuộc họ tầm ma, lá của nó thường dùng để làm loại bánh đặc sản - bánh gai. Đi qua nhiều tháng năm, nghề dệt sợi gai đã trở thành tập quán, hình thành nên một thời gian biểu sản xuất tương đối ổn định của đồng bào Thổ nơi đây. Họ tích lũy được kinh nghiệm dân gian quý báu trong việc sản xuất sợi gai như một kỹ năng khá thuần thục, cụ thể: chọn đất Giếng (nương mới phát, tốt màu) để trồng cây gai; trồng từ hạt và tập trung vào mùa xuân để có năng suất; chọn cây lấy hạt làm giống là cây có 1 củ sẽ không bị sâu bệnh và có sản lượng cao. Người Thổ ở Thanh Hóa cũng lão luyện trong việc tìm kiếm vỏ và các loại củ cây để chế làm màu nhuộm sợi cho bền, đẹp như lá Khót vàng, lá Thơm…nhưng kỳ công và tinh xảo hơn cả là quy trình chế tác.

tải xuống.jpg

Để dệt những tấm sợi gai như ý, người Thổ chú trọng đến công cụ chế biến sợi như dao bóc sợi, dao tước sợi, nồi đồng to để luộc sợi gai và thanh tre vót nhọn để se sợi. Công cụ để dệt là bàn làm bằng tre, khung cửi dệt hay gọi là khung con cú, đòn ngồi là tấm ghế băng, trục cuốn vải. Khuôn dệt dài được vót nhẵn từ những nan tre già, cỗ go để khi dệt mà dận chân đòn thì tạo được khe hở cho con thoi chạy qua. Con thoi làm bằng gỗ nghiến hoặc bằng sừng, thanh văng được làm bằng cột tre già để giữ cho mặt vải luôn được và đều sợi. Vải dệt từ sợi gai có dộ mịn, đẹp và rất bền được người đương thời đánh giá khá cao cả về hình thức và giá trị sử dụng. Vải sợi gai được dùng để dệt váy, làm khăn đội đầu, thắt lưng, vỏ chăn…

tải xuống (1).jpg

Thả hồn theo từng lao tay kết hợp bước dận chân nhịp nhàng, cùng mắt lẹ nhanh để mắc cửi đều đặn và chính xác cho các sợi se khít vào nhau, người Thổ đã dệt nên không biết bao mét sợi, tấc vải đưa lại lợi ích và làm giàu bản sắc văn hóa cho quê hương xứ Thanh.

Tuyết Nhung/
thanhhoatourism


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Xã Hoằng Tiến tổ chức Lễ hội cầu an – cầu ngư năm 2026

Xã Hoằng Tiến tổ chức Lễ hội cầu an – cầu ngư năm 2026

20:17 , 30/03/2026

Sáng 30/3, tại Công viên văn hóa du lịch tâm linh Lạch Trường, xã Hoằng Tiến đã tổ chức Lễ hội cầu an - cầu ngư năm 2026 với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.

Việt Nam là điểm đến ngày càng hấp dẫn với du khách Philippines

Việt Nam là điểm đến ngày càng hấp dẫn với du khách Philippines

08:30 , 30/03/2026

Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách Philippines, với hơn 482 nghìn lượt khách trong năm 2025. Các điểm đến được yêu thích gồm Đà Nẵng, Sa Pa, Phú Quốc, Nha Trang, cùng ẩm thực đặc trưng của Việt Nam.

Lễ hội truyền thống Xuân Phả năm 2026

Lễ hội truyền thống Xuân Phả năm 2026

23:14 , 29/03/2026

Sáng ngày 28/3 (tức mùng 10 tháng 2 năm Bính Ngọ), tại Nghè thờ Thành hoàng làng Xuân Phả, xã Thọ Xuân đã tổ chức Lễ hội truyền thống Xuân Phả năm 2026.

Lễ hội Kỳ Phúc làng văn hóa Yên Trường

Lễ hội Kỳ Phúc làng văn hóa Yên Trường

23:13 , 29/03/2026

Lễ hội Kỳ Phúc làng văn hoá Yên Trường, xã Thọ Lập, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương.

Khai hội Mường Ca Da năm 2026

Khai hội Mường Ca Da năm 2026

20:27 , 29/03/2026

Từ ngày 27 đến 29/3, xã Hồi Xuân, tỉnh Thanh Hoá đã tổ chức Lễ hội Mường Ca Da lần thứ I, năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa đặc sắc nhằm tôn vinh giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia lễ hội Mường Ca Da, đồng thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với công lao của Thượng tướng Thống lĩnh quân Lò Khằm Ban trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.

Rộn ràng lễ hội Mường Xia năm 2026

Rộn ràng lễ hội Mường Xia năm 2026

20:10 , 28/03/2026

Trong ngày 27 và 28/3, tại xã Sơn Thủy, Lễ hội Mường Xia năm 2026 đã diễn ra trong không khí trang nghiêm và đậm đà bản sắc. Đây không chỉ là dịp tri ân công đức của Tướng quân Tư Mã Hai Đào - người có công lớn trong việc bảo vệ biên thùy, mà còn là hành trình tìm về cội nguồn của đồng bào dân tộc Thái.

Lễ hội Dâng trâu tế trời Đền Chín Gian năm 2026

Lễ hội Dâng trâu tế trời Đền Chín Gian năm 2026

20:08 , 28/03/2026

Trong hai ngày 27 và 28/3 (Tức mùng 9, 10 tháng 2 âm lịch), xã Thanh Quân đã tổ chức Lễ hội Dâng trâu tế trời Đền Chín Gian năm 2026. Đây là hoạt động tín ngưỡng dân gian đặc trưng, kết tinh những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Thái địa phương.

Độc đáo ngôi chùa trong hang đá

Độc đáo ngôi chùa trong hang đá

18:31 , 28/03/2026

Di tích lịch sử, văn hóa và danh thắng chùa Vọng, tọa lạc tại thôn Vọng, (nay là thôn Giang Hồng 1), xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hoá là một ngôi chùa độc đáo nằm trong hang đá dưới chân núi. Đến đây, du khách sẽ được thưởng ngoạn nhiều phong cảnh nên thơ, sơn thủy hữu tình.

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống

23:01 , 27/03/2026

Sáng 27/3, tại Khu sinh thái Linh Kỳ Mộc (phường Quảng Phú), Hội Nghiên cứu khoa học về Đông Nam Á – Việt Nam phối hợp Viện Nghiên cứu Văn hoá truyền thống Việt Nam tổ chức lễ công bố thành lập Bảo tàng Gốm Tam Thọ, trao bằng Cây di sản và hội thảo về bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá truyền thống.

Hội làng mở giữa mùa xuân

Hội làng mở giữa mùa xuân

18:46 , 27/03/2026

Cứ đến kỳ lễ hội, làng Quỳ Chử (xã Hoằng Quỳ cũ, nay là xã Hoằng Giang) lại náo nức trong nhịp trống hội rộn ràng. Vượt lên trên một nghi thức tri ân tiên tổ, lễ hội kỳ phúc còn giống như một “bảo tàng” thu nhỏ với các trò chơi, trò diễn dân gian vẫn được bảo tồn vẹn nguyên. Giữa không gian văn hóa đặc sắc ấy, mỗi người dân như được tiếp thêm lòng tự hào và sự gắn kết bền chặt với nguồn cội.