Nghiên cứu, chuyển giao kỹ thuật thâm canh cây trồng mới phục vụ sản xuất nông nghiệp

Dự án xây dựng mô hình sản xuất rau và hoa tại một số huyện biên giới tỉnh Thanh Hoá của Viện nông nghiệp Thanh Hóa được thực hiện tại xã Đồng Lương, huyện Lang Chánh và Thị trấn Thường Xuân, huyện Thường Xuân với tổng diện tích 7.500 m2. Trong đó, dự án xây dựng một mô hình sản xuất giống hoa trong nhà lưới, với diện tích 1.500m2; một mô hình sản xuất hoa thương phẩm với diện tích 2.000m2 và 1 mô hình trồng rau thương phẩm 4.000m2. Dự án đã chuyển giao kỹ thuật sản xuất cho trên 200 người dân được tập huấn các quy trình công nghệ thâm canh như: Công nghệ nhân giống hoa cúc bằng phương pháp giâm cành, nhân giống hoa hồng bằng phương pháp ghép; kỹ thuật sản xuất rau cải bẹ, trồng cà chua ghép trên gốc cà tím, sản xuất các loại rau ngắn ngày theo tiêu chuẩn VietGAP; kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa cúc, hoa hồng, hoa đồng tiền… Để sản xuất thành công các loại rau, hoa trồng trong nhà lưới, người dân phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật, như: Áp dụng đúng các quy trình san xuất trong các khâu: chăm sóc, theo dõi chế độ sinh trưởng phát triển của cây theo chu kỳ; thu hái, bảo quản sản phẩm sau thu hoạch.

Sau 2 năm thực hiện, mô hình đã tiếp nhận và làm chủ được 08 quy trình công nghệ chuyển giao sản xuất giống hoa, rau thương phẩm; các hộ dân đã sản xuất được 530.000 cây giống hoa cúc, 4.800 cây giống hoa hồng; xây dựng được các bản hướng dẫn kỹ thuật thâm canh các loại rau, hoa phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương; 100% các hộ dân đã thành thạo kỹ thuật sản xuất giống rau, hoa trong nhà lưới, phù hợp với điều kiện sản xuất tại các huyện biên giới tỉnh Thanh Hóa. Nhiều hộ dân đã làm chủ được kỹ thuật, mở rộng diện tích sản xuất rau và hoa hàng hóa. Thu nhập từ trồng rau và hoa cao gấp 2 - 3 lần so với trồng lúa truyền thống. Một số vùng đã hình thành các khu sản xuất rau, hoa tập trung, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương, nâng cao giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích.

Tuy nhiên, do điều kiện tự nhiên, khí hậu của các huyện miền núi thường mưa lũ kéo dài, ngập lụt, nước từ thượng nguồn đổ xuống, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cây trồng. Vì vậy, thời gian tới Viện Nông nghiệp Thanh Hóa sẽ tiếp tục mở rộng địa bàn chuyển giao khoa học kỹ thuật cho bà con nông dân các huyện miền núi, phát triển thêm các mô hình trồng rau, hoa công nghệ cao; tăng cường liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ sản phẩm cho người dân, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm rau, hoa đặc trưng của vùng.

Bà Lê Thị Mai, Phó trưởng phòng Phân tích thí nghiệm, Viện Nông nghiệp Thanh Hoá cho biết: " Chúng tôi đã chuyển giao các công nghệ cho người dân, nắm vững các quy trình công nghệ, đã sản xuất giống hoa và rau; tạo công ăn việc làm, thu nhập cho người dân. Trong thời gian tới, phòng sẽ tiếp tục đào tạo các nguồn nhân lực và bổ sung thêm các thiết bị máy móc để phục vụ tốt cho công tác nghiên cứu và sản xuất, mang lại hiệu quả cho người dân".

Vốn đã từng trồng thử một diện tích nhỏ bằng giống keo lai nuôi cấy mô và bước đầu cho kết quả khả quan, năm 2021, khi Viện Nông nghiệp Thanh Hóa triển khai dự án khuyến nông Trung ương trên địa bàn, gia đình anh Nguyễn Văn Thắng, ở thôn Minh Liên, xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc trồng trên 5 ha keo lai bằng giống nuôi cấy mô dòng AH1. Đến nay, sau hơn 3 năm, keo có đường kính trung bình 15 cm, chiều cao cây 16 mét. Trữ lượng rừng đạt khoảng 150m3. Trong khi đó, so với diện tích rừng sử dụng giống keo tai tượng hạt được gia đình ông trồng từ năm 2017, thì đến nay, trữ lượng gỗ chỉ đạt 115m3/1 ha. Với diện tích keo lai nuôi cấy mô này, gia đình ông Thắng đang thu tỉa lần 1 và đến năm thứ 7 mới khai thác.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Thôn Minh Liên, xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa cho biết thêm: "Keo mô sinh trưởng hát triển tốt, gấp đôi keo thường cùng thời gian trồng, tới đây chúng tôi sẽ tiếp tục trồng keo mô trên diện rộng để mang lại hiệu quả cao hơn cho người trồng rừng".

Tại các huyện Như Thanh và Như Xuân, nhiều năm qua, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa xây dựng 8 mô hình trồng rừng gỗ lớn, gồm các giống keo lai mô: AH1, AH 7, TB1 và keo lá tràm mô, trên diện tích 110 ha, với 50 hộ tham gia trồng rừng. Các hộ được tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc rừng thâm canh theo đúng quy trình kỹ thuật, đồng thời được tuyên truyên truyền nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc sử dụng các giống keo lai đủ tiêu chuẩn chất lượng để nâng cao hiệu quả kinh tế rừng trồng. Đánh giá bước đầu cho thấy, cùng thời gian sinh trưởng và phát triển, các điểm trồng rừng bằng giống Keo lai mô có nhiều ưu điểm và cho sinh khối gỗ cao hơn từ 1,6 đến 2 lần so với diện tích trồng rừng bằng giống keo tai tượng hạt nội và úc, khá phổ biến tại địa phương.

Ông Lê Như Viện, Công ty cổ phần Giống lâm nghiệp Thanh Hóa chia sẻ: "Trong sản xuất cây giống, tuỳ thuộc vào các loài cây, ví dụ như cây nuối cấy mô tế bào, quy trình chăm sóc phải khác keo hạt".

Bà Hồ Thị Quyên, Kỹ thuật viên, phòng Phân tích thí nghiệm, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa cho biết: "Hiện nay, có tiến bộ của khoa học kỹ thuật, giảm nuôi cấy mô, đảm bảo sạch bệnh, sạch virus trong phòng thú nghiệm, đảm bảo cây giống hoàn toàn mang đặc tính của cây mẹ".

Thông qua các mô hình nghiên cứu, chuyển giao khoa học kỹ thuật thâm canh cây trồng mới, người dân các địa phương có cơ sở lựa chọn nguồn giống phù hợp để phát triển kinh tế, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao thu nhập trên đơn vị diện tích. Thời gian tới, Viện Nông nghiệp Thanh Hoá tiếp tục đẩy mạnh thu hút các nguồn lực, triển khai các đề tài, dự án hoạt động khoa học công nghệ trong nông nghiệp, các sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao, có giá trị kinh tế; phối hợp với chính quyền các địa phương tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nông dân về lợi ích khi tham gia mô hình sản xuất phát triển kinh tế bền vững.