Nguy cơ thiếu nước cho vụ chiêm xuân do hồ đập xuống cấp

Hồ Bồ Kết thuộc xã Cẩm Tâm, huyện Cẩm Thuỷ có nhiệm vụ cung cấp nước tưới cho gần 100 ha diện tích đất nông nghiệp. Tuy nhiên, do xây dựng đã lâu, kinh phí tu bổ chưa có nên toàn bộ hệ thống cửa lấy nước, van xả và cống dẫn nước đều bị hư hỏng, mái đập làm bằng đất nhiều nơi xói mòn, sạt lở. 

Đặc biệt, do bị hư hỏng nặng nên chỉ tích được 40% nước so với thiết kế. Khả năng thiếu nước tưới cho cây trồng trong thời gian nắng nóng là có thể xảy ra.

Ông Nguyễn Ngọc Thọ, Giám đốc Chi nhánh thuỷ lợi Cẩm Thuỷ, tỉnh Thanhg Hoá cho biết: "Hệ thống hồ đập xuống cấp, vì vậy cứ vào mùa nắng nóng vấn đề lấy nước gặp rất nhiều khó khăn, mực nước xuống thấp trong khi đó nguồn kinh phí lại rất hạn chế"

Không chỉ hồ Bồ Kết mà trong số 109 hồ, đập vừa và nhỏ của huyện Cẩm Thuỷ có tới phần nửa hiện đã và đang xuống cấp nghiêm trọng, khả năng vận hành, cung ứng nước tưới luôn bị hạn chế. 

Một thực tế nữa là dù có nạo vét hay khơi thông kênh mường vào mùa khô thì chỉ qua một mùa mưa bão là hệ thống các kênh lại bồi lắng như cũ. Bên cạnh đó, do tác động của con người cũng như của thiên nhiên đã khiến nhiều hồ đập, trạm bơm thuộc hệ thống thủy lợi Nam Sông Mã, Bắc Sông Mã và sông Chu trên địa bàn cả tỉnh bị rò rỉ, thất thoát nước, thậm chí có hồ, đập còn không thể tích nước để phục vụ sản xuất. Thống kê từ Chi cục thuỷ lợi Thanh Hoá cho biết, trong số 610 hồ đập có tới 116 hồ, đập chỉ tích nước một phần, 93 hồ xuống cấp và 14 hồ không thể tích nước.

Ông Cao Hồng Được, Chủ tịch UBND xã Xuân Phú, huyện Quan Hoá, tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Hồ đập xuống cấp là thực trạng rất lâu rồi, chúng tôi cũng đã khảo sát để trình các cấp và UBND tỉnh phương án xử lý, tuy nhiên chưa thể triển khai được ngay. Do vậy, các địa phương cần phải chủ động hơn nữa trong việc nạo vét kênh dẫn và dự trữ máy bơm dầu để bơm tát khi cần".

Một trong yếu tố quyết định thắng lợi vụ chiêm xuân đó là nước. Theo dự báo của Chi cục thuỷ lợi Thanh Hoá, vùng tưới bằng hồ đập nhỏ ở khu vực miền núi và trung du Thanh Hoá có khả năng sẽ xảy ra hạn nặng. Do vậy, ngoài việc chủ động kiểm tra nguồn nước, triệt để thực hiện tưới tiết kiệm, ưu tiên dành cho vùng cuối kênh, vùng cao khó tưới, về lâu dài rất cần thực hiện các phương án nâng cấp, tu bổ hệ thống hồ đập để đảm bảo an toàn và tích nước phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững.