Đường dây nóng: 0237 3721150

Nhà báo nhập vai khi tác nghiệp: Thế nào là không phạm luật?

Mới đây, việc một nhà báo bị các cơ quan tố tụng khởi tố, truy tố về tội “Đưa hối lộ” đã làm dấy lên sự tranh cãi giữa nhiều luồng dư luận: Có tội hay không tội, nhập vai trọn vẹn hay cố tình phạm luật ? Giữa hai yếu tố này dường như có một ranh giới mong manh mà nếu không thận trọng, bất cứ người làm báo nào cũng có nguy cơ phạm phải...

10/01/2015 14:24
Đâu là giới hạn của việc nhập vai

Với sự việc của nhà báo H.K (Báo TT) hiện có hai luồng ý kiến trái ngược: Một cho rằng nhà báo thực hiện hành vi này trong quá trình tác nghiệp nhằm lấy bằng chứng chứng minh hành vi tiêu cực của một CSGT nên không vi phạm luật; số khác cho rằng nhà báo vượt quá giới hạn cho phép khi tác động trực tiếp vào sự việc, làm cho sự việc diễn ra theo "kịch bản” chuẩn bị sẵn nên đã phạm luật và cần xử lý theo quy định pháp luật.

Vấn đề này, những người ngoài cuộc cũng chỉ “đoán già, đoán non” chứ chưa ai tiếp cận được toàn bộ tài liệu chứng cứ vụ án, ngoài người tiến hành tố tụng và luật sư bào chữa. Do vậy, việc nhà báo này có tội hay không còn phải chờ phán quyết cuối cùng của tòa án dựa trên các tài liệu, chứng cứ được thu thập trong quá trình tố tụng.

Tất nhiên, vụ việc này chưa hẳn là trường hợp "cá biệt" trong làng báo. Liên quan đến vấn đề tác nghiệp "nhiệt tình quá mức", không ít nhà báo đã bị kiện hoặc đứng trước nguy cơ bị kiện với nhiều lý do: Xâm phạm đời tư, phản ánh sai sự thật, sử dụng nguồn thông tin chưa được kiểm chứng, hạ uy tín nhân vật... Trước đó, phóng viên L.A, trong khi thực hiện bài viết về tiêu cực liên quan đến ngành y tế đã suýt bị truy tố vì tội “Tiết lộ thông tin mật”.

Tuy nhiên, đến sự việc của nhà báo H.K thì dư luận mới "nóng lên", và các vấn đề về quyền tác nghiệp của nhà báo mới được được đặt ra một cách rốt ráo. Cụ thể, tác nghiệp mức nào là "chuẩn", đâu là giới hạn của việc "nhập vai" và làm thế nào để tác nghiệp có thể khai thác thông tin, thu thập bằng chứng mà không phạm luật? Vần đề này dư luận và các nhà báo chờ đợi những phát ngôn có tính định hướng cũng như giải quyết những bức xúc tranh cãi nói trên của các cơ quan quản lý báo chí.

Về điều này, Luật sư Nguyễn Văn Đức , Đoàn luật sư tỉnh Bình Dương chia sẻ: "Là một người từng làm phóng viên mảng nội chính, từng trải qua sự khó khăn, vất vả và sự nguy hiểm của nghề báo. Đối với phóng viên phụ trách mảng điều tra, phóng sự, không chỉ đòi hỏi “máu nghề” mà phải có bản lĩnh, kinh nghiệm và kiến thức pháp luật vững vàng. Người viết chỉ được chứng kiến, ghi nhận, phản ảnh sự việc một cách trung thực, chính xác mà không được gợi ý, tác động, thúc đẩy sự việc diễn ra theo ý chí chủ quan. Nếu không tuân thủ nguyên tắc này, sự việc được phản ảnh trên mặt báo không còn sự thật; thậm chí dễ bị "méo mó” theo ý đồ người viết mà việc gợi ý, tác động đó có khi còn bị xem là hành vi phạm luật".

Nhà báo đơn thân chịu trận?

Một khi những sự việc như trên chưa có lời giải đáp, sau "sự cố" đình đám xảy ra cho một nhà báo "nhập vai" cho những bài báo chống tiêu cực, khiến làng báo và những người làm báo có tâm huyết, dấn thân ít nhiều hoang mang. Riêng về phía các luật sư, đã có ý kiến cho rằng, nhà báo không phải là người duy nhất chịu trách nhiệm trước pháp luật khi xảy ra sai phạm, mà cả cơ quan chủ quản cũng phải chịu trách nhiệm liên đới hoặc trách nhiệm chính tuỳ mức độ.

Về điều này, theo Luật sư Đỗ Như Lưu, Văn phòng Luật sư 24h phân tích: "Trong trường hợp này và các trường hợp tương tự từng xảy ra trước đây đối với các nhà báo, cần xét đến vai trò của cơ quan chủ quản nhà báo. Có một “đường link” khá rõ ràng giữa cơ quan chủ quản và người viết, vì vậy không thể nói, khi đối diện với pháp luật, nhà báo đơn thân bị xử lý được.

Trường hợp này, theo Luật sư Lưu: Tốt nhất, để hợp tác với cơ quan công an và nhất là đem lại lợi ích cho nhà báo, thì nên có công văn trình bày rõ ràng sự việc, để giúp xác minh sự thật của việc tác nghiệp và nêu rõ việc tác nghiệp đó "được cơ quan cho phép" thực hiện điều tra. Ngoài ra, nên chăng, trong nhiều sự việc, để thận trọng và rõ ràng về trách nhiệm, thì trước khi dấn thân vào một sự việc mà nhà báo thực hiện, nên chăng cần có một "giấy phép con" của phía Toà soạn để tỏ rõ sự cho phép và cùng chịu trách nhiệm?".

Rõ ràng, từ một sự việc của một nhà báo, đã diễn ra khá nhiều tranh luận trái chiều. Phạm luật hay không, nếu có thì mức độ sai phạm ra sao, xử lý thế nào, đó là câu hỏi còn đang bỏ ngỏ, chờ sự lên tiếng của không chỉ của cơ quan thẩm quyền mà còn nhiều cơ quan, đơn vị liên quan, để dư luận và các nhà báo có một cái nhìn toàn cuộc, nắm được bản chất vấn đề./.

MTC ( theo Pháp luật VN)

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Cảnh báo liệt dây thần kinh số 7 do sốc nhiệt vào mùa hè

Cảnh báo liệt dây thần kinh số 7 do sốc nhiệt vào mùa hè

08:46 , 23/05/2026

Thời gian gần đây, thời tiết thay đổi thất thường, nắng nóng rồi bất ngờ chuyển mưa đã làm gia tăng nhiều bệnh lý, trong đó có liệt dây thần kinh mặt, hay còn gọi là liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Dù không đe dọa tính mạng, bệnh lại gây méo miệng, biến dạng khuôn mặt, ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và khả năng giao tiếp của người bệnh.

14 bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắc buộc

14 bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắc buộc

08:42 , 23/05/2026

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 13 năm 2026 quy định về hoạt động tiêm chủng, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, có 14 bệnh thuộc diện phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong Chương trình tiêm chủng mở rộng như viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản, rota, phế cầu và HPV.

Hoàn thành danh mục phát triển vaccine thế hệ mới trong tháng 6/2026

Hoàn thành danh mục phát triển vaccine thế hệ mới trong tháng 6/2026

08:38 , 23/05/2026

Chính phủ vừa yêu cầu Bộ Y tế hoàn thành danh mục phát triển vaccine thế hệ mới trong tháng 6 năm 2026 nhằm phục vụ công tác phòng bệnh và điều trị cho người dân.

Từ 1/1/2027, phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 9 bệnh

Từ 1/1/2027, phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 9 bệnh

08:33 , 23/05/2026

Từ ngày 1/1/2027, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên cả nước sẽ được hỗ trợ kinh phí sàng lọc trước sinh và sơ sinh theo Nghị định 168 của Chính phủ.

Bộ Y tế công bố 137 bệnh được phép tiết lộ giới tính thai nhi

Bộ Y tế công bố 137 bệnh được phép tiết lộ giới tính thai nhi

08:29 , 23/05/2026

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư số 11 năm 2026, công bố danh mục 137 bệnh và hội chứng được phép thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh lý di truyền.

Đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa

Đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa

08:24 , 23/05/2026

Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa vừa cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ đào tạo thuyền viên, người lái phương tiện thủy nội địa cho Công ty Cổ phần Đường thủy Việt Nam. Đây là đơn vị đầu tiên của tỉnh được cấp phép đào tạo trong lĩnh vực này.

Rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đăng kiểm, tem kiểm định ô tô

Rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đăng kiểm, tem kiểm định ô tô

08:18 , 23/05/2026

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư trong lĩnh vực giao thông vận tải và xây dựng. Một trong những nội dung dự thảo đang được quan tâm là đề xuất rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng kiểm định ngoài cơ sở đăng kiểm theo quy định tại Thông tư 47.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng ở bản Bút

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng ở bản Bút

08:14 , 23/05/2026

Giữa đại ngàn xanh thẳm của xã Nam Xuân, bản Bút hiện lên bình yên với những nếp nhà sàn nép mình bên sườn núi, tiếng suối róc rách hòa cùng âm thanh cồng chiêng vang vọng. Nơi đây đang dần trở thành điểm đến mới của du lịch cộng đồng xứ Thanh bởi vẻ đẹp nguyên sơ và những giá trị văn hóa truyền thống của người Thái.

Khẩn trương chi trả tiền hỗ trợ học sinh theo Nghị định 66

Khẩn trương chi trả tiền hỗ trợ học sinh theo Nghị định 66

08:10 , 23/05/2026

Chỉ còn ít ngày nữa năm học 2025 - 2026 sẽ khép lại, nhưng đến thời điểm này, nhiều học sinh vùng khó khăn tại các địa phương miền núi Thanh Hóa vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ học kỳ II theo Nghị định 66 của Chính phủ. Các địa phương đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để sớm chi trả, bảo đảm quyền lợi cho học sinh trước khi kết thúc năm học.

Đưa các liệt sỹ trở về đất mẹ - hành trình tri ân

Đưa các liệt sỹ trở về đất mẹ - hành trình tri ân

08:02 , 23/05/2026

Sau những cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, bằng trách nhiệm, nghĩa tình và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", Thanh Hóa luôn bền bỉ thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập, đưa hài cốt các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ. Song, là tỉnh có số lượng người tham gia chiến đấu ở các chiến trường lớn, trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt, công tác thương binh liệt sỹ thời chiến khó khăn nên đến nay, Thanh Hóa còn khá nhiều liệt sỹ chưa xác định được danh tính.