ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH THANH HÓA

Thanh Hoa Radio and Television
Đường dây nóng: 0237 3721150

Những già làng lưu giữ văn hoá Cơ Tu

Những nét văn hoá độc đáo như hát lý, múa tân tung da dă, đánh trống chiêng… vốn gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất của người dân địa phương. Nhiều già làng Cơ Tu đã dày công sưu tầm, phục dựng các giá trị văn hóa của dân tộc mình.

27/02/2021 16:41

Tỉnh Quảng Nam là địa phương có số lượng đồng bào dân tộc Cơ Tu tập trung sinh sống nhiều nhất. Nhiều già làng Cơ Tu đã dày công sưu tầm, phục dựng các giá trị văn hóa của dân tộc mình.

Dù đã ngoài 70 tuổi, nhưng tiếng khèn bè của già làng Bhling Hạnh ở thôn Công Dồn, xã Zuôih, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam mỗi khi cất lên vẫn ngân vang giữa đại ngàn. Bà con ở đây gọi ông với cái tên trìu mến “linh hồn của núi rừng”. 

15 tuổi, già làng Bhling Hạnh tham gia cách mạng. Sau ngày quê hương giải phóng, ông về quê và tham gia công tác trong ngành y, tư pháp rồi được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Zuôih 10 năm liền. Trong những năm tháng công tác, đến các thôn, bản ông nhìn thấy nhà Gươl không có chiêng trưng bày, lũ trẻ thì mù mờ với chính văn hoá truyền thống dân tộc, một điệu trống chiêng cũng không đánh được. Ông buồn lắm!

Năm 1998, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam chỉ đạo thành lập mỗi xã một đội trống chiêng. Già làng Bhling Hạnh đến từng nhà trong thôn, trong xã vận động bà con tìm kiếm, cất giữ lại các nhạc cụ truyền thống như cồng, trống, chiêng, đàn Abel rồi thành lập ra đội cồng chiêng mang tên Công Dồn. Chính ông đã cải biên các điệu múa trống chiêng và mừng lễ hội dân gian đi biểu diễn nhiều nơi như thành phố Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Tây Ninh.

Già làng Bhling Hạnh hào hứng, trong những lần đi thi diễn đó đội cồng chiêng Công Dồn dành được nhiều huy chương các loại: “Từ nhỏ vì nhà nghèo nên không có sẵn trống chiêng để đánh. Trong các dịp lễ hội của làng tôi mới được cầm chơi thử. Đến bây giờ, một ngày không nghe được âm thanh của trống chiêng, của khèn, của a luốt là tôi không thể làm được việc gì hết. Âm nhạc chính là cái hồn của dân tộc Cơ Tu, là tình yêu cuộc sống được cha ông gìn giữ lưu truyền qua nhiều đời nên phải giữ lại". 

Từ sự chỉ dạy của già Bhling Hạnh, nhiều thanh niên trong xã đã có thể đánh được tất cả các bài chiêng của dân tộc mình. Anh Bhling Thái, ở xã Zuôih là một trong số những thành viên đó, cho biết: “Tôi rất vui và vinh dự khi đi quảng bá, giới thiệu văn hóa dân tộc Cơ Tu ở nhiều tỉnh. Nhờ sự hướng dẫn nhiệt tình và truyền đam mê văn hóa của già Hạnh mà tôi đã thấy văn hóa truyền thống của mình đẹp và hay biết bao". 

Trong hành trình bảo tồn văn hoá của đồng bào Cơ Tu không thể không nhắc đến già làng Y Kông ở xã Ba, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Đã gần 100 tuổi, già làng Y Kông luôn trăn trở về sự mai một văn hoá truyền thống dân tộc Cơ Tu. Ông bảo, dưới tán rừng đại ngàn giờ đã vắng rất nhiều những mái Gươl hay nhà Mồ theo tập tục Cơ Tu. Chuyện tỏ tình nhau cũng thay bằng nhắn tin điện thoại chứ không biết nói lời yêu bằng tiếng đàn Abel hay hờn giận bằng câu hát lý như cha ông xưa nữa. 

Tình yêu cháy bỏng với dân tộc đã thôi thúc già làng Y Kông bỏ tiền dựng nhà Gươl trên mảnh đất của gia đình mình làm nơi để con cháu tìm về. Trong nhà Gươl, già Y Kông trưng bày các loại nhạc cụ truyền thống như đàn đá, sáo và hàng chục bộ cồng chiêng. Nhiều năm qua, già Y Kông tìm đến các trường học trong huyện dạy cho các em cách hát lý, đánh chiêng, biết về nguồn gốc của dân tộc mình: “Tôi mua sắm và trang trí trang nhà như ché, chiêng, mền, thổ cẩm rồi tự làm trống để đánh trong các đám cưới, đám hỏi. Mong muốn của tôi là phải giữ truyền thống của người Cơ Tu". 

Ông Đỗ Hữu Tùng, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, hiện nay, vùng đồng bào dân tộc Cơ Tu trong huyện  chỉ còn ít người như già làng Y Kông biết chế tác và chơi được nhiều loại nhạc cụ. Việc truyền dạy những điệu múa, câu hát lý, đánh trống chiêng cho thế hệ trẻ của già Y Kông không chỉ góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa, mà còn góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của người dân tộc Cơ Tu: “Già làng Y Kông đã giáo dục cho thế hệ trẻ nhiều nét văn hoá tốt đẹp của đồng bào Cơ Tu trong đó có đánh trống chiêng, múa tân tung da dă và dệt thổ cẩm. Những năm gần đây, già làng cũng có nhiều tích cực trong việc lưu truyền bản sắc văn hoá điêu khắc gỗ của đồng bào Cơ Tu lâu nay đang dần bị mai một".

Theo Phương Cúc/VOV-Miền Trung

 


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Di sản văn hoá thế giới giữa lòng xứ Thanh

Di sản văn hoá thế giới giữa lòng xứ Thanh

11:41 , 17/07/2024

Từ sau khi được Unesco công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 2011, Thành nhà Hồ ngày càng có nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế ghé thăm. Đây là tòa thành kiên cố với kiến trúc độc đáo bằng đá duy nhất còn lại tại Đông Nam Á, là một trong rất ít những thành lũy bằng đá còn lại trên thế giới và mang những giá trị nổi bật toàn cầu.

Pù Luông xanh yên bình

Pù Luông xanh yên bình

16:08 , 16/07/2024

Về với Thanh Hóa, nếu bạn đã quá quen với khung cảnh tấp nập của phố biển hay những khu du lịch, vui chơi giải trí sầm uất, ồn ã, thì hãy thử tìm cho mình một cảm giác bình yên, thong dong tại một vùng đất đầy thơ mộng nơi miền núi cao của Xứ Thanh….

Chợ OCOP và ẩm thực Xứ Thanh sẽ diễn ra từ ngày 21/7đến 03/8/2024

Chợ OCOP và ẩm thực Xứ Thanh sẽ diễn ra từ ngày 21/7đến 03/8/2024

08:51 , 16/07/2024

Chợ OCOP và ẩm thực Xứ Thanh sẽ diễn ra từ ngày 21/7đến 03/8/2024 tại Quảng trường biển Sầm Sơn, thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Đây là cơ hội để các đơn vị doanh nghiệp quảng bá kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Việt Nam là điểm đến yêu thích nhất của du khách Hàn Quốc

Việt Nam là điểm đến yêu thích nhất của du khách Hàn Quốc

09:20 , 15/07/2024

Vượt qua Nhật Bản, Việt Nam đứng đầu trong số các điểm đến du lịch nước ngoài ưa thích của người Hàn Quốc. Đây là kết quả cuộc khảo sát do Tập đoàn về du lịch Travel Easy của Hàn Quốc công bố mới đây dựa trên phân tích dữ liệu đặt chỗ du lịch trong quý 3 năm nay.

Bế mạc Chương trình giao lưu “Những người yêu chèo toàn quốc” lần thứ 9 năm 2024

Bế mạc Chương trình giao lưu “Những người yêu chèo toàn quốc” lần thứ 9 năm 2024

20:14 , 14/07/2024

Sau 3 ngày diễn ra sôi nổi, sáng ngày 14/7, tại Trường quay Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hoá, chương trình giao lưu những người yêu chèo toàn quốc lần thứ 9 năm 2024 đã khép lại.

Sầm Sơn - Rực rỡ sắc màu

Sầm Sơn - Rực rỡ sắc màu

15:59 , 14/07/2024

Với 13km đường bờ biển, bãi cát trắng mịn, sóng biển vừa phải, nước biển ấm, trong xanh, rất thích hợp để nghỉ dưỡng, thành phố Sầm Sơn đã thu hút được nhiều tập đoàn lớn hoạt động trong ngành du lịch vào đầu tư và từng bước đưa thành phố biển này trở thành một đô thị hiện đại, năng động, giàu truyền thống văn hoá, lịch sử và đầy sắc màu.

Nơi gặp gỡ của những người yêu chèo

Nơi gặp gỡ của những người yêu chèo

20:06 , 13/07/2024

Nằm trong chuỗi các hoạt động của Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ 16 đang diễn ra tại Thanh Hóa, chương trình "Giao lưu những người yêu nghệ thuật chèo toàn quốc lần thứ 9 năm 2024" đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nghệ nhân, diễn viên không chuyên cùng những người yêu nghệ thuật chèo ở nhiều địa phương trong cả nước.

Kỳ thú động Tiên Sơn - Vĩnh Lộc

Kỳ thú động Tiên Sơn - Vĩnh Lộc

09:27 , 13/07/2024

Cụm danh thắng Kim Sơn, xã Vĩnh An, huyện Vĩnh Lộc là một dãy núi nổi tiếng của xứ Thanh với vẻ đẹp tráng lệ, hữu tình của cảnh sắc thiên nhiên và sự kỳ thú của các nhũ đá ở các hang động tại đây. Trong đó phải kể đến một hang động tuyệt đẹp tại danh thắng Kim Sơn, đó là động Tiên Sơn.

Việt Nam có 3 điểm du lịch được yêu thích nhất châu Á

Việt Nam có 3 điểm du lịch được yêu thích nhất châu Á

09:20 , 13/07/2024

Nền tảng du lịch TripAdvisor vừa công bố danh sách 25 điểm du lịch được yêu thích nhất châu Á do du khách khắp nơi trên thế giới bình chọn. Trong đó, Việt Nam có 3 đại diện góp mặt gồm phố cổ Hội An của tỉnh Quảng Nam, bảo tàng chứng tích chiến tranh và địa đạo Củ Chi ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Sẵn sàng cho Triển lãm ảnh và Ngày hội “Đoàn kết - Sáng tạo”

Sẵn sàng cho Triển lãm ảnh và Ngày hội “Đoàn kết - Sáng tạo”

21:11 , 12/07/2024

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc tỉnh Thanh Hóa lần thứ XV, nhiệm kỳ 2024 - 2029, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh sẽ tổ chức triển lãm chuyên đề “Phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng Thanh Hóa trở thành tỉnh giàu đẹp, văn minh” và ngày hội “Đoàn kết - Sáng tạo”. Đến nay, mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất.