Những hiệu ứng tích cực từ Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho học sinh vùng dân tộc thiểu số”

Bá Thước là huyện nghèo vùng cao nằm ở phía Tây của tỉnh, cách Thành phố Thanh Hóa 120 km; có 21 xã, thị trấn với 3 dân tộc chủ yếu là Thái, Mường Kinh. Tỷ lệ người dân tộc thiểu số chiếm gần 85% tổng dân số. 100% các trường trên địa bàn huyện đều có học sinh dân tộc thiểu số.

Trường Tiểu học, xã Thiết Ống có trên 94,5% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số; việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số được xem là nhiệm vụ trọng tâm, những năm qua nhà trường đã triển khai nhiều giải pháp như: Xây dựng cảnh quan môi trường thân thiện; tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp; xây dựng các câu lạc bộ để các em tham gia; xây dựng thư viện thân thiện để giúp tăng cường tiếng Việt cho các em; phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên trong việc truyền đạt tiếng Việt đến học sinh.

Là đơn vị nằm tiếp giáp với thị trấn Cành Nàng, song trường Tiểu học Ái Thượng, cũng có trên 80% học sinh là người dân tộc Mường, cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn; vượt qua những khó khăn đó trong những năm qua, nhà trường đã thực hiện tốt Đề án tăng cường tiếng việt cho trẻ, bước đầu đạt kết quả tích cực; các em học sinh đã áp dụng ngày một thành thạo tiếng việt song song với tiếng mẹ đẻ. Bằng việc trải nghiệm các hoạt động thực tế, các thầy cô giáo đã định hướng cho trẻ không chỉ hiểu rõ hơn những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, truyền thống lịch sử, danh lam, thắng cảnh trên địa bàn huyện, được các em giới thiệu một cách nhuần nhuyễn tại lớp học.

Thực tế cho thấy, khó khăn về giao tiếp tiếng Việt chính là rào cản lớn nhất của các trẻ dân tộc thiểu số khi đến trường. Vì vậy, khi đề án được triển khai thực hiện, Sở Giáo dục và Đào tạo luôn sát sao chỉ đạo Ngành Giáo dục các địa phương linh hoạt, sáng tạo thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm; tạo điều kiện cho trẻ nhận biết và phát âm tiếng Việt ở mọi lúc, mọi nơi; tổ chức xây dựng không gian phòng học tại các lớp với nhiều chữ viết tiếng Việt để giúp trẻ có nhiều cơ hội nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt, giúp các em có nhiều cơ hội và thuận tiện trong việc kết nối sử dụng tài liệu tiếng Việt trong học tập.

Theo đánh giá của Phòng GD&ĐT huyện Bá Thước, kết thúc giai đoạn I thực hiện Đề án "Tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến 2025", việc sử dụng tiếng Việt của trẻ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện đã có nhiều tiến bộ rõ nét. 100% trẻ đến lớp đều được giao tiếp bằng tiếng Việt, khả năng sử dụng ngôn ngữ của trẻ cũng có nhiều tiến bộ. Qua đó giúp các em hứng khởi, tự tin lĩnh hội tri thức qua từng bài giảng của giáo viên.

Từ kết quả đạt được, mục tiêu đặt ra của ngành giáo dục huyện Bá Thước trong thực hiện đề án giai đoạn 2 đến năm 2025; tiếp tục đẩy mạnh công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài liệu, học liệu phục vụ dạy, học tiếng Việt cho trẻ vùng dân tộc thiểu số. Tổ chức bồi dưỡng tiếng mẹ đẻ của trẻ cho giáo viên dạy các nhóm, lớp vùng dân tộc thiểu số. Bố trí những giáo viên nhiệt tình, có trình độ chuyên môn và trách nhiệm cao, là người địa phương hoặc thông thạo tiếng địa phương làm công tác chủ nhiệm lớp và dạy môn tiếng Việt. Cùng với đó, không ngừng đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục, huy động các nguồn lực hỗ trợ nhiệm vụ tăng cường tiếng Việt cho trẻ, trong đó đặc biệt quan tâm đến việc vận động các gia đình tạo điều kiện để trẻ đi học chuyên cần, thường xuyên sử dụng tiếng Việt ở gia đình và cộng đồng.