Nỗi lo... phóng viên, cộng tác viên thường trú (Kỳ 1)

NHÀ BÁO - LUẬT GIA ĐOÀN MINH LONG
ỦY VIÊN BAN CHẤP HÀNH HỘI NHÀ BÁO VIỆT NAM, CHỦ TỊCH HỘI NHÀ BÁO TỈNH KHÁNH HÒA:

Nhiều điều đáng suy ngẫm

Một nghề được xã hội ghi nhận với sự đóng góp rất quan trọng về công tác truyền thông, định hướng dư luận được luật pháp bảo vệ, có quy địnhđạo đứcnghề nghiệp cụ thể cho người làm báo. Tuy nhiên một thực tế hiện nay ở nhiều địa phương còn xuất hiện kiểu: “nhà báo dọa dẫm”, “nhà báo tống tiền”, “nhà báo xin việc”; “nhà báo đánh hội đồng”...

Một số nhà báo tại các văn phòng đại diện vàphóng viênthường trú hoạt động trong một năm chỉ lo kêu gọi quảng cáo kiếm tiền. Nếu có bài viết cũng chỉ là đưa tin hoặc “đánh đấm’’, nêu những tiêu cực, xoáy vào những tin giật gân, tin nóng, cướp, hiếp, giết... Bên cạnh đó, một số nhà báo sinh hoạt và làm việc tại địa phương thường tỏ ra rất kiêu ngạo, hống hách, dọa nạt, không có sự gắn kết với cơ quan quản lý báo chí cũng như các cơ quan báo chí tại địa phương. Họ coi Hội Nhà báo ở địa phương nơi địa bàn mình công tác như không có tổ chức này? Và họ luôn nghĩ mình là “nhà báo lớn” đóng tại địa phương.

Để phát huy và tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước và các tổ chức xã hội, Hội Nhà báo các cấp rất coi trọng việc quản lý cá nhân tổ chức đó khi hoạt động trên địa phương mình, phải có sự phối hợp và tích cực giám sát cùng với lãnh đạo cơ quan báo chí. Bên cạnh đó, mỗi nhà báo, phóng viên phải không ngừng học hỏi, trang bị kiến thức pháp luật, nhất là nắm vững Luật Báo chí; và các Luật khác có liên quan, thường xuyên trau dồi10 điều Quy địnhđạo đức nghề nghiệp và kỹ năng nghiệp vụ, tránh để xảy ra sai sót, vi phạm trong quá trình tác nghiệp.

Các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh tuyên truyền về Luật Báo chí và 10 điều Quy định vềđạo đứcnghề nghiệp báo chí ngay trong cơ quan, đội ngũ của mình, để các phóng viên, nhà báo tác nghiệp thực hiện đúng quy định của pháp luật; đồng thời tuyên truyền sâu rộng, nâng cao hiểu biết của cộng đồng về Luật Báo chí, bảo vệ và tạo điều kiện cho phóng viên hoạt động nghiệp vụ đúng quy định của pháp luật.

NHÀ BÁO TRẦN DUY NGOÃN
CHỦ TỊCH HỘI NHÀ BÁO TỈNH NGHỆ AN:

Quan tâm tập hợp đội ngũ phóng viên, nhà báo thường trú và văn phòng đại diện tại địa phương

Nghệ An là một trong những địa phương có nhiều cơ quan báo chí, đến đầu tháng 8/2017 trên địa bàn tỉnh có 8 cơ quan báo chí với 200 nhà báo được cấp thẻ, 300 Hội viên nhà báo thuộc 17 Chi hội và 47 văn phòng đại diện, thường trú các báo Trung ương, ngành tại Nghệ An với gần 200 phóng viên nhà báo vàcộng tác viên.

Có thể khẳng định môi trường hoạt động báo chí tại Nghệ An hết sức thuận lợi, thường xuyên nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, sự hợp tác đồng hành của các Sở, ban ngành, đoàn thể cấp tỉnh, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp... cũng như cấp ủy, chính quyền địa phương và công chúng báo chí.

Với vai trò vị trí là tổ chức chính trị xã hội, nghề nghiệp của người làm báo, là ngôi nhà chung của giới báo chí cách mạng, trong nhiều năm qua Hội Nhà báo tỉnh Nghệ An đã thường xuyên quan tâm đến việc tập hợp hội viên các cơ quan thường trú và văn phòng đại diện tại Nghệ An tham gia sinh hoạt và thực hiện các nhiệm vụ của Hội. Những nội dung được Hội Nhà báo tỉnh quan tâm gắn kết đội ngũphóng viênnhà báo thường trú và văn phòng đại diện tại địa phương đó là: Tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ; tham gia các Giải báo chí ở địa phương, Hội báo xuân hàng năm và hoạt động văn nghệ, thể thao, ủng hộ gúp đỡ các nhà báo hội viên gặp khó khăn. Đồng thời thực hiện tốt quy định vềđạo đứcnghề nghiệp cũng như Luật Báo chí, nhờ vậy không có phóng viên vi phạm phát luật trong hành nghề tác nghiệp.

PHÓNG VIÊN PHONG NGUYÊN
THƯỜNG TRÚ BÁO NHÂN DÂN, TẠI KHÁNH HÒA:

Hãy tự giữ mình

Chỉ vài tháng nay, trên các trang báo xuất hiện nhiều tin tức về một số nhà báo bị bắt, bị khởi tố vì có hành viđe dọa, tống tiền. Hai tiếng “nhà báo” thiêng liêng là vậy; ở đây, sao nghe nhói trong tim.

Tôi không muốn nêu tên họ. Đau lắm! Bởi, họ vốn là những đồng nghiệp của tôi, cùng chiến đấu trên một chiến hào đi tìm chân - thiện - mỹ. Khi đăng tin về tội lỗi của họ, những anh em đồng nghiệp vô cùng đau xót. Đau xót cho họ. Và đau xót cho chính mình. Nỗi đau mất mát lay động từ tâm tư, tình cảm của những người làm báo.

Sức mạnh của đồng tiền lớn tới mức nào? Mà sao khiến những đồng nghiệp của tôi sa ngã, tha hóa nhanh vậy? Trước khi phạm lỗi, họ có là nhà báo chân chính chăng? Có, tôi nghĩ rằng họ đã từng chân chính. Nhưng, từ một chút yếu lòng mà nên tha hóa vậy chăng? Hay là mầm mống của sự thóa hóa đã manh nha từ lâu mà chính họ, chính cơ quan của họ không hề nhận ra? Quả thật, ranh giới giữa sáng và tối; giữa thiện và ác sao mong manh quá, tựa một chút ánh sáng le lói lúc hoàng hôn. Bác từng dạy: Gạo đem vào giã bao đau đớn/ Gạo giã xong rồi trắng tựa bông. Những người đồng nghiệp của tôi luôn nhớ được điều ấy (?)

Những anh emphóng viênbáo Trung ương đi làm thường trú ở các địa phương luôn phải đối mặt với vô vàn thử thách khắc nghiệt. Xa cơ quan, xa gia đình. Cuộc sống luôn đầy cám dỗ, đầy cạm bẫy. Tính tự lập quyết định chất lượng công việc. Tinh thần tự trọng, tự giác làm nên tư thế, nhân cách nhà báo.

Giờ đây, trong chốn lao lung, tôi hằng tin rằng, những đồng nghiệp lầm lỗi của tôi chắc hẳn rất ân hận. Chỉ một bước chân lạc lối mà phải trả giá đắt; bằng cả một đời làm báo, cả một đời người và cả bao nhiêugiá trị khác nữa.

NHÀ BÁO TRẦN MINH TRƯỜNG
TRƯỞNG VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN BÁO SGGP TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG:

Cần kiện toàn cơ chế quản lý phóng viên thường trú

Nắm bắt được tâm lý các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thường nể nang hoặc ngại va chạm với báo chí; nhiều cơ quan báo chí thành lập cơ quan đại diện, cửphóng viênthường trú tại địa phương nhưng không tuân thủ theo quy định về hướng dẫn việc thành lập và hoạt động của cơ quan đại diện, phóng viên thường trú ở trong nước của các cơ quan báo chí; buông lỏng quản lý, không quan tâm giáo dụcđạo đức, tác phong của phóng viên thường trú,cộng tác viên, không có quy chế quản lý, giám sát chặt chẽ... nên dễ nảy sinh tiêu cực, vi phạm pháp luật, gây bức xúc dư luận, ảnh hưởng xấu đến thanh danh, uy tín của các nhà báo chân chính.

Nhất là tình trạng thiếu thông tin trao đổi giữa các cơ quan báo chí nên có trường hợp phóng viên vi phạm kỷ luật, bị đuổi việc ở cơ quan báo chí địa phương, hoặc cơ quan khác nhưng vẫn được một vài báo của Trung ương nhận làm phóng viên thường trú, nhất là tạp chí của các hội, đoàn. Đa phần nhân sự của các cơ quan này chỉ có giấy tờ, còn các khoản kinh phí, chi phí hoạt động đều phải “tự bươn chải” và hàng năm phải “nộp định mức” về cho cơ quan. Vì lẽ đó, bộ phận phóng viên này thường tìm những sơ hở, thiếu sót của doanh nghiệp, chính quyền địa phương để “tác nghiệp” nhằm mưu cầu lợi ích vật chất. Họ sẵn sàng bênh vực sai sót của tổ chức, cá nhân, và cũng sẵn sàng đánh đấm không thương tiếc những tổ chức, cá nhân nào không cùng lợi ích với họ.

Vì vậy, để thực hiện tốt các quy định về quản lý hoạt động của cơ quan đại diện, phóng viên thường trú của các cơ quan báo chí, trên cơ sở kiểm tra, rà soát các cơ quan đại diện, cơ quan thường trú, phóng viên thường trú của cơ quan báo chí trên địa bàn, Sở TT-TT các tỉnh, thành phố tiến hành thông báo hoặc công bố công khai danh sách cácphóng viênđã đăng ký hoạt động nghiệp vụ của từng cơ quan đại diện, cơ quan thường trú đến các cơ quan Nhà nước trên địa bàn để tạo thuận lợi cho việc phối hợp, cung cấp thông tin và tác nghiệp của nhà báo.

NHÀ BÁO HUỲNH THỊ MỸ DUNG
PHÓNG VIÊN THƯỜNG TRÚ BÁO CÔNG THƯƠNG KHU VỰC NAM TRUNG BỘ - TÂY NGUYÊN:

Danh có chính thì ngôn mới thuận

Thời gian qua, thực trạng hoạt động của các cơ quan báo chí, đặc biệt là các báo ngành, báo Trung ương có Cơ quan Đại diện (CQĐD), Phóng viên thường trú (PVTT) tại các địa phương trên toàn quốc đã và đang có nhiều diễn biến phức tạp. Một số nhà báo bất chấp, xem thường pháp luật, gây những hậu quả đáng tiếc, nhiềuphóng viênthường trú còn không tôn trọng các quy định trong công tác quản lý với các Cơ quan quản lý báo chí tại địa phương.

Vì vậy, muốn làm trong sạch đội ngũ phóng viên, đặc biệt là PVTT, khẳng định vai trò, thế mạnh của đội ngũ báo chí chân chính, các cơ quan báo chí, cơ quan quản lý hoạt động báo chí phải chú trọng các thủ tục danh phận của mỗi PVTT. Đó cũng chính là lòng tự trọng tối thiểu của những người làm công tác quản lý thông qua việc chứng nhận danh phận một phóng viên.

Phóng viên được chứng nhận danh phận (dù chưa đủ điều kiện thời gian để cấp thẻ nhà báo), nhưng ít nhất phải được bảo tín về năng lực và tư cáchđạo đức. Đặc biệt, khi cử một PVTT về một địa phương, cơ quan báo chí phải gửi kèm các văn bản cần thiết, cụ thể: thông báo tên, tuổi và những thông tin cần thiết của phóng viên, quyết định bổ nhiệm, phân công của Tổng Biên tập,...

PHÓNG VIÊN NGUYỄN HUY CHƯƠNG
VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN BÁO KINH TẾ & ĐÔ THỊ TẠI TP. HỒ CHÍ MINH:

Buông lỏng quản lý đội ngũ phóng viên thường trú

Một số trường hợp phóng viên thường trú có những dấu hiệu vi phạmđạo đứcngười làm báo cũng như vi phạm pháp luật như: nhũng nhiều doanh nghiệp để kiếm hợp đồng quảng cáo cho tòa soạn, hoặc tống tiền để bỏ túi riêng.

Sỡ dĩ xảy ra tình trạng như vậy ở một bộ phận phóng viên thường trú,theo tôi vấn đề quản lý phóng viên hiện nay của một số tòa soạn thiếu sự kiểm tra sát sao, hay có thể nói là một số tòa soạn buông lỏng quản lý.

Như tôi được biết, nhiều phóng viên hiện nay chỉ được cấp mỗi tờ giấy giới thiệu hoặc thẻ tác nghiệp nhưng không được ký hợp đồng lao động, cũng như các quy định về nghĩa vụ và quyền hạn cụ thể cho phóng viên. Miễn sao họ kiếm được các hợp đồng kinh tế về cho tòa soạn.

Vì vậy, để hạn chế tình trạng tiêu cực ở một số phóng viên thường trú, nên chăng trong thời gian tới Hội Nhà báo, các cơ quan chức năng liên quan cần phối hợp đưa ra những chế tài chặt chẽ cho các tòa soạn về vấn đề quản lýphóng viênthường trú trong quá trình tác nghiệp. Cùng với đó, phía Hội và các cơ quan quản lý nên mở thêm các lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ cũng như nâng nhận thức chính trị cho các phóng viên thường trú