Phòng tránh bệnh Thalassemia

Đến lịch hẹn, mẹ con chị Phạm Thị Hiền, ở xã Luận Thành, huyện Thường Xuân lại chuẩn bị đồ đạc, bắt xe xuống Trung tâm Huyết học và Truyền máu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa để truyền máu, thải sắt điều trị bệnh Thalassemia.

Chị Hiền, 37 tuổi, mắc Thalassemia bẩm sinh, tuy nhiên điều kiện gia đình khó khăn, thiếu hiểu biết nên hơn 10 tuổi chị mới được xét nghiệm, xác định bệnh. Lúc này, bệnh đã diễn biến nặng, biến chứng cơ xương khớp dẫn đến biến dạng khuôn mặt. Hơn 2 năm trở lại đây, tình trạng thiếu máu trở nên nặng hơn, chị Hiền phải đi truyền máu, thải sắt mỗi tháng 1 lần. Một đợt điều trị từ 7 - 10 ngày.

Con trai chị Hiền năm nay 9 tuổi, mắc Thalassemia do di truyền từ mẹ. Ảnh hưởng từ căn bệnh này đã khiến cháu bị to lách, phải cắt lách, truyền máu định kỳ 3 tháng 1 lần.

Chị Phạm Thị Hiền, Xã Luận Thành, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Bị bệnh này vất vả lắm. Người mệt mỏi, không làm việc gì nặng được, chỉ làm việc vặt ở nhà. Cháu thì học hành gián đoạn. Nói chung cực lắm".

Bệnh Thalassemia được thế giới phát hiện và nghiên cứu từ năm 1925. Tại Việt Nam, bệnh được các nhà khoa học nghiên cứu từ năm 1960. Hiểu đơn giản, Thalassemia là bệnh rối loạn máu, thiếu máu do tan máu di truyền và có thể dẫn đến những vấn đề khác về sức khỏe. Đa phần, người bị bệnh Thalassemia thường chậm phát triển thể chất và có nhiều biến chứng do tình trạng thiếu máu, quá tải sắt gây ra. Khi cả vợ và chồng cùng mang gen bệnh Thalassemia thì mỗi lần sinh có 25% nguy cơ con bị bệnh, 50% khả năng con mang một gen bệnh và 25% khả năng con bình thường. Bệnh Thalassemia nếu không được phát hiện, điều trị sớm thì sẽ dẫn đến rất nhiều biến chứng.

Bệnh Thalassemia không thể chữa khỏi hoàn toàn mà người bệnh phải điều trị suốt đời. Hiện nay, có hai biện pháp chính điều trị bệnh tan máu bẩm sinh đó là truyền máu và thải sắt. Tùy mức độ thiếu máu khác nhau mà khoảng cách giữa các lần truyền máu của bệnh nhân cũng khác nhau. Còn việc thải sắt nhằm mục đích để chống quá tải sắt ở bệnh nhân, đưa nồng độ sắt trong cơ thể về giới hạn bình thường.

Mặc dù không thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh Thalassemia nhưng bệnh có thể phòng tránh được. Chỉ cần xét nghiệm trước khi kết hôn, chẩn đoán trước sinh, nhiều trẻ đã không bị mắc căn bệnh quái ác này. Tuy nhiên, hiện nay, việc tiếp cận với thông tin kiến thức về bệnh Thalassemia còn rất hạn chế.

Bác sỹ CKII Nguyễn Huy Thạch, Giám đốc Trung tâm Truyền máu và Huyết học, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa cho biết thêm: "Tất cả công dân có từ 14 tuổi trở lên cũng như các bố mẹ đang trong độ tuổi sinh đẻ nên làm các xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu. Từ đấy chúng ta có kế hoạch cho việc sinh con cũng như trong cuộc sống, giảm thiểu gánh nặng cho toàn xã hội".

Cùng với những ảnh hưởng tiêu cực về sức khoẻ, việc điều trị Thalassemia còn là gánh nặng kinh tế vô cùng lớn, làm suy giảm sự phát triển giống nòi. Do đó, để Thalassemia không còn là gánh nặng, là nỗi ám ảnh với bệnh nhân và người nhà, mỗi người dân hãy nâng cao kiến thức về căn bệnh để chủ động phòng tránh.