Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào – Biểu tượng của mối quan hệ truyền thống đặc biệt

Hơn 4 năm sống và chiến đấu trên đất nước bạn Lào, cựu chiến binh Nguyễn Như Tú đã tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ khác nhau cùng đồng đội tại tiểu đoàn 2, Trung đoàn 174, Sư đoàn 316, góp phần giải phóng nhiều tỉnh của Bắc Lào. Đặc biệt, ông là người trực tiếp được tham gia chiến đấu, giải phóng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng, tạo nên cục diện mới về so sánh lực lượng có lợi cho cách mạng ba nước Đông Dương, tạo nên bước ngoặt lớn cho cách mạng Lào.

Ông Nguyễn Như Tú, Cựu Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào cho biết: "Đối với việc giải phóng cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng là một sự kiện lớn lao nhất của cách mạng Lào. Theo như nhận định của các chuyên gia quân sự, ai mà chiếm giữ được cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng, người đó sẽ làm chủ được chiến trường Lào. Tôi rất vinh dự là một trong những chiến sĩ trực tiếp chiến đấu của sư đoàn 316, tôi được sang nhận nhiệm vụ bổ sung vào sư đoàn 316 vào đầu năm 1972, tham gia chiến dịch Z. Trong chiến dịch Z, sư đoàn 316 cùng các đơn vị khác và quân Pathét Lào đã lập nên chiến công lớn giải phóng gần như cánh đồng Chum Xiêng Khoảng và đẩy lực lượng địch vào tận sào huyệt Sảm Châu, Long Chẹng".

Đi suốt chặng đường 75 năm giúp cách mạng Lào chống kẻ thù chung, Đảng bộ, quân và dân các dân tộc tỉnh Thanh Hóa đã tiễn đưa hàng vạn lượt người con sang nước bạn Lào làm nhiệm vụ quốc tế cao cả... Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam nói chung, những người con xứ Thanh nói riêng đã kiên cường vượt qua khó khăn, gian khổ, hy sinh, sát cánh cùng với quân và dân các bộ tộc Lào vừa xây dựng lực lượng, vừa tổ chức chiến đấu, góp phần làm nên chiến thắng của 2 dân tộc trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng và bảo vệ đất nước.

Trong hai cuộc đấu tranh gay go, quyết liệt và lâu dài, gian khổ chống đế quốc, thực dân cũ và mới, trên đất nước Lào không nơi nào là không có dấu chân của các chiến sỹ Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam. Đã có rất nhiều chiến sĩ lập công xuất sắc, được phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân. Tiêu biểu như Anh hùng Lò Văn Bường, xã Xuân Lẹ, huyện Thường Xuân, là một trong những gương sáng giúp đỡ nước bạn Lào, xây dựng cơ sở cách mạng và tổ chức du kích ở nhiều bản làng. Dù nhiều thập kỷ đã trôi qua, bộ đội tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam cùng các cựu chiến binh Lào vẫn không bao giờ quên những năm tháng cùng chung chiến hào, trên tinh thần "hạt gạo cắn đôi, cọng rau bẻ nửa", sẵn sàng nhường thuận lợi cho bạn, nhận khó khăn về mình.

Ông Nguyễn Thành Dung, Cựu Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào cho biết thêm: "Đọng lại tình đoàn kết gữa Việt Nam và Lào, giữa quân đội Nhân dân Việt Nam và quân đội Pathét Lào. Tạo nên chiến thắng giải phóng vùng đất đai rộng lớn của các tỉnh Bắc Lào nói chung và cánh đồng Chum, Xiêng Khoảng".

Ông Hồ Văn Dũng, Cựu Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào chia sẻ: "Trong quá trình chiến đấu và công tác tại chiến trường Lào, giữa đơn vị của quân tình nguyện Việt Nam và Pathét Lào có sự phối hợp rất chặt chẽ, bởi vì quân của ta về địa hình chưa thể quen thuộc như bạn, cho nên các trận chiến đều phải có sự phối hợp tác chiến giữa 2 bên để hướng dẫn, tạo điều kiện để quân ta hành quân, đem súng đạn vào tập kết được thuận tiện nhất. Luôn luôn quân đội Pathét và quân đội Việt Nam đóng quân gần như là song song trong quá trình chiến đấu. Để mục đích cuối cùng là đánh chiến thật nhanh, và chiến thắng gấp rút để tạo thắng lợi giòn rã cho quân đội hai nước, giảm thiểu thiệt hại cho quân đội chúng ta".

Trong câu chuyện của những cựu chiến binh, ngoài những trận đánh ác liệt năm xưa còn là sự ghi nhớ ân tình cưu mang, đùm bọc và giúp đỡ của quân đội và nhân dân các bộ tộc Lào. Nhiều cán bộ, chiến sỹ quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam luôn coi nước Lào là quê hương thứ hai của mình.

Ông Lê Huy Thục, Cựu Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào cho biết: "Phải nói là trong quá trình tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên nước bạn Lào chúng tôi ko thể quên được tình cảm gắn bó, sự giúp đỡ nhiệt tình, kể cả sự hy sinh của quân đội và Nhân dân Lào đối với sự nghiệp cách mạng của hai dân tộc. Chúng tôi đã chứng kiến nhiều sự sinh, mất mát của các dân tộc Lào, một cánh đồng đang cày cấy, chiến tranh đến dân Lào phải rút hết vào rừng sâu để tranh bom đạn, nhường chỗ cho các đơn vị chiến đấu. Trong mùa mưa, do tình hình vận chuyển lương thực thực phẩm từ miền Bắc vào rất khó khăn, chúng tôi sống nhờ hoàn toàn vào sự giúp đỡ của người dân các dân tộc Lào, từ cân gạo cho đến con gà, mớ rau, chúng tôi đều nhờ vào dân bản dọc trên đường chiến đấu".

Năm 2009, tỉnh Thanh Hóa đã thành lập Ban liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào với 4.600 hội viên tại 21 huyện, thị xã, thành phố và 3 đoàn truyền thống tham gia. Qua 15 năm thành lập, Ban liên lạc đã tổ chức thành công 3 nhiệm kỳ Đại hội. Với vài trò là cầu nối, Ban liên lạc thường xuyên quan tâm chăm lo đời sống tinh thần và bảo vệ quyền lợi, lợi ích cho hội viên; thực hiện kê khai và trao tặng huân, huy chương của Nhà nước Lào cho hơn 3.500 hội viên. Đặc biệt, thực hiện công tác đối ngoại Nhân dân, Ban liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào tỉnh Thanh Hóa thường xuyên phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hoá cùng Hội Hữu nghị Việt – Lào tỉnh Thanh Hoá tổ chức tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, gìn giữ mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào đến mọi tầng lớp Nhân dân. Trong đó, chú trọng giáo dục thế hệ trẻ, học sinh, sinh viên hai nước, nhằm khơi dậy tình nghĩa gắn bó sâu đậm, truyền thống với đất nước bạn Lào của các thế hệ cựu chuyên gia, quân tình nguyện Việt Nam và Nhân dân Việt Nam. Phối hợp với các trường đại học trên địa bàn tỉnh có lưu học sinh Lào tham gia học tập để tổ chức các hoạt động giao lưu, giáo dục truyền thống, giúp các em hiểu rõ hơn về những đóng góp của quân tình nguyện Thanh Hóa đối với Lào và mối quan hệ đặc biệt giữa 2 nước Việt – Lào, 2 tỉnh Thanh Hóa – Hủa Phăn.

Em Phét Mi Xay, Lưu học sinh Lào, Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hoá chia sẻ: "Chúng em được các thế hệ ông cha đi trước kể về sự giúp đỡ rất quý báu của quân tình nguyện Việt Nam cho cách mạng Lào. Em rất xúc động và biết ơn các bác. Nhờ có các bác, đất nước của chúng em mới có được độc lập, tự do như ngày hôm nay".

Em Vi La Két, Lưu học sinh Lào, Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hoá cho biết: "Sang Thanh Hoá học tập, em càng hiểu hơn về truyền thống đoàn kết tốt đẹp giữa 2 nước Việt Nam và Lào, giữa hai tỉnh Thanh Hoá và Hủa Phăn. Có được điều đó là nhờ vào sự vun đắp, hy sinh của rất nhiều thế hệ đi trước. Em và các bạn sẽ cố gắng học tập thật tốt, cùng nhau vun đắp mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị đặc biệt này càng ngày càng phát triển".

Ban liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào tỉnh Thanh Hóa cũng đã phối hợp và hỗ trợ rất nhiều thông tin để Đội quy tập Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam hy sinh tại Lào. Ngoài ra, hàng năm, Ban liên lạc đã tổ chức nhiều đoàn thăm quan cho các cựu quân nhân tình nguyện, cựu chuyên gia quân sự Việt Nam trở lại thăm chiến trường xưa trên đất nước bạn Lào.

Ông Lê Reo, Cựu Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào cho biết thêm: "Tôi có 10 năm chiến đầu công tác trên đất nước Lào tại hai tỉnh Sầm Nưa và Xiêng Khoảng. Sau năm 1975 đất nước Lào hoàn toàn giải phóng, chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ quốc tế vẻ vang trở về quê hương Thanh Hoá. Và 50 năm qua, chúng tôi đã có nhiều lần trở lại thăm đất nước bạn Lào, thấy rằng sự lớn mạnh của bạn rất to lớn… Sự lớn mạnh đó, xứng đáng với sự hy sinh cống hiến của quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào, và chúng tôi rất tự hào với đất nước Lào – đất nước hoa Chămpa tươi đẹp, tin tưởng rằng trong tương lai sẽ ngày càng phát triển tốt đẹp hơn".

Ông Lê Hồng Ngoan, Trưởng Ban liên lạc Quân tình nguyện và Chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào tỉnh Thanh Hoá chia sẻ: "Thời gian tới, Ban liên lạc tỉnh Thanh Hoá sẽ tổ chức cho anh chị em hội viên quân tình nguyện sẽ đi thăm lại chiến trường xưa, để thăm lại nơi những nơi mình đã công tác và chiến đầu, giúp cách mạng Lào, và đồng thời là làm cầu nối giữa Việt Nam và đất nước Lào luôn luôn là mối quan hệ đoàn kết đặt biệt Việt – Lào".

Tình cảm keo sơn giữa hai nước Việt Nam - Lào được tạo nên từ mồ hôi, công sức và cả máu xương của biết bao thế hệ, được tôi luyện qua ngọn lửa đấu tranh cách mạng và trở thành một mối tình hữu nghị không thể chia tách. Trong đó, quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp Lào chính là biểu tượng sáng ngời của mối quan hệ thủy chung, sắt son ấy.

Đã gần 50 năm kể từ ngày hai đất nước giành được độc lập nhưng những trang sử hào hùng về những năm tháng cùng chung chiến hào, hạt gạo cắn đôi, cọng rau bẻ nửa, hy sinh cho nhau để mang lại độc lập, tự do cho dân tộc và hạnh phúc, ấm no cho Nhân dân hai nước đã trở thành biểu tượng "có một không hai" của tình đoàn kết quốc tế, là tài sản chung vô giá của hai dân tộc Việt Nam và Lào.