Tản mạn về "Đám cưới chuột"
Đứng đầu trong 12 con giáp, chuột trong văn hoá dân gian gắn liền với sự nhanh nhẹn, thông minh.
Tranh “Đám cưới chuột” (hay “Trạng Chuột vinh quy”). Đây là một bức tranh vừa hài hước vừa châm biếm sâu xa.
 |
|
Tranh Đám Cưới Chuột được nghệ nhân làng Đông Hồ Lê Kiêm phóng tác và bổ sung thêm hai câu thơ chữ Quốc ngữ “Oai phong tán tía lọng vàng / Ngựa anh đi trước lọng nàng theo sau”. |
Cụ thể, “đám cưới chuột” theo nghi lễ ngựa anh đi trước, kiệu nàng theo sau. Chuột chú rể được che lọng tía tượng trưng cho vinh quang, danh vọng lớn. Chuột cô dâu dịu dàng trong chiếc kiệu bát cổng có nhiều hoa văn trang trí. Nhân vật mèo được xây dựng với hình tượng béo tốt, mặt khó chịu, xong tay vẫn chìa ra để nhận hối lộ; còn nhân vật chuột khép nép đi cống nạp nhưng vẫn dò xét tình hình để ứng biến linh hoạt.
 |
|
Họ nhà chuột đem đồ cống lễ đến biếu mèo già - Con chuột già đi đầu, hai “tay” đưa chim bồ câu ra dâng lễ nhưng sợ rụt cả cổ, cụp cả đuôi, co rúm người lại. Con chuột già thứ 2 khom cong lưng, hai “tay” run run, móng vuốt lóng ngóng, chỉ sợ tuột cả lễ vật cá chép là những thứ mà mèo ta rất thích. Con chuột thứ 3 thổi kèn, mắt vẫn liếc xem thái độ của mèo già. Con thứ 4 là chuột non cũng thổi loại kèn sâu, còng lưng, khúm núm. Con mèo già độc ác (được tạo bởi những nét vằn vặn vẹo) giơ một “tay” trước như để giao tiếp. Những nét, vẻ dáng mặt, chân và vuốt được khuếch đại làm nổi bật bản chất tâm địa độc ác với bộ điệu giả dạng nhân từ hiền lành. Hàng dưới là cảnh đón dâu. Chuột chú rể đầu đội mũ cánh chuồn, mình mặc áo thụng xanh, chân đi hia, ngồi trên lưng con ngựa hồng, quay nhìn về sau vẻ mặt vênh lên tự đắc vì đỗ tiến sĩ vinh quy lại được cưới vợ đẹp. Theo hầu phía sau là một con chuột đen cầm lọng và một con chuột khoang nửa đen nửa trắng cầm biển “nghinh hôn”. |
Toàn cảnh bức tranh chỉ ra sự tồn tại của những mặt đối lập nhau. Đám cưới không còn chỉ là việc riêng của một cá nhân, một gia đình, mà nó còn là công việc trọng đại của một xóm làng, một xã hội thu nhỏ; kẻ yếu hèn thì luôn chịu bất công và thiệt thòi.
 |
|
Các họa sỹ trẻ thuộc dự án “Khôi phục tranh dân gian Kim Hoàng” đang miệt mài phóng tác tranh “Đám cưới Chuột” phục vụ dịp Tết Canh Tý 2020. |
Rộng hơn thì có lẽ cũng chính là bản tính dĩ hòa vi quý của người Việt, một dân tộc có những con người mềm dẻo, dễ thích ứng với xã hội, ưa chuộng lối sống hòa bình, hợp tác để cùng nhau đi lên./.
Lê Bích/Báo VOV
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Mật biển Do Xuyên
Nằm nép mình bên cửa biển Lạch Bạng, làng cổ Do Xuyên, nay thuộc phường Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, từ lâu đã nổi tiếng là vùng đất “đầu sóng ngọn gió”. Nơi đây không chỉ có những đoàn thuyền rẽ sóng khơi xa, mà còn giữ trong mình một báu vật được kết tinh từ lòng đại dương và bàn tay cần mẫn của con người. Người xứ Thanh vẫn thường tự hào gọi thứ nước chấm sóng sánh màu hổ phách này là “mật biển”. Thứ mật ngọt không đến từ hoa, mà chắt chiu từ vị mặn mòi, từ cái nắng, cái gió và sự kiên nhẫn sắt son của những cuộc đời quanh năm bám biển.
Đưa du lịch thành khâu đột phá ở các xã miền núi Thanh Hoá
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, nhiều địa phương miền núi của tỉnh Thanh Hóa đã xác định phát triển du lịch là một trong những khâu đột phá nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa dân tộc và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Đây là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tiễn, thể hiện quyết tâm của cấp ủy, chính quyền trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Ra mắt chương trình “Review 0đ - Lan toả giá trị xứ Thanh 2026”
Sáng 9/6, Trung tâm Triển lãm và Xúc tiến Du lịch Thanh Hoá tổ chức buổi giới thiệu chương trình truyền thông “Review 0đ - Lan toả giá trị xứ Thanh 2026” do KOL Nguyễn Quang Thành - Admin kênh Về xứ Thanh khởi xướng.Theo kế hoạch, từ ngày 15/6 đến 10/7/2026, nhóm thực hiện sẽ khảo sát, ghi hình và phát hành tối thiểu 100 video clip quảng bá du lịch Thanh Hóa trên các nền tảng số với thông điệp “Review 0đ - Lan tỏa giá trị xứ Thanh”.
Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng ở Thác Mây
Những năm gần đây, cùng với xu hướng tìm về thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa, nhiều điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang thu hút ngày càng đông du khách. Trong đó, Thác Mây, thuộc xã Thạch Quảng, là một điểm đến nổi bật nhờ cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, khí hậu mát mẻ cùng những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Mường. Tuy nhiên, sức hút ngày càng lớn của điểm đến này cũng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư hạ tầng và tổ chức khai thác du lịch theo hướng bền vững.
Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đón nhận danh hiệu khu Dự trữ sinh quyển thế giới
Thông tin từ Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết: tại Kỳ họp lần thứ 38 của Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO (MAB-ICC) diễn ra tại thành phố Hernandarias, Paraguay, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng chính thức được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới, trở thành thành viên của Mạng lưới các Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.
Du lịch hè chờ cú hích mới
Trước mùa cao điểm du lịch hè 2026, Bộ Xây dựng đề xuất tiếp tục giảm 50% một số khoản phí hàng không như phí cất hạ cánh và phí điều hành bay đối với các chuyến bay nội địa. Đề xuất trên nhận được sự quan tâm đặc biệt từ ngành du lịch bởi nhiều năm qua, giá vé máy bay luôn được xem là một trong những rào cản lớn nhất đối với nhu cầu đi lại của người dân và du khách.
Việt Nam là điểm sáng tăng trưởng của du lịch châu Á
Mới đây, Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) chính thức ra mắt tài liệu Thông tin du lịch tháng 5/2026, cập nhật những xu hướng nổi bật của ngành du lịch trong nước và quốc tế. Điểm nhấn đáng chú ý là du lịch Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng, trở thành một trong những điểm sáng của khu vực trong bối cảnh du lịch toàn cầu vẫn chịu tác động từ những bất ổn địa chính trị.
Vẻ đẹp trang phục dân tộc Thổ xứ Thanh
Giữa đại ngàn miền tây xứ Thanh, cùng với các dân tộc thiểu số anh em, đồng bào dân tộc Thổ vẫn âm thầm gìn giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc mình. Trong kho tàng di sản ấy, trang phục truyền thống chính là một trong những dấu ấn đậm nét nhất, phản ánh đời sống tinh thần, quan niệm thẩm mỹ cũng như tâm hồn mộc mạc, chân thành của người Thổ Thanh Hóa.
Sức hút từ vẻ đẹp nguyên sơ của Camping Hải Tiến
Cách trung tâm Khu du lịch biển Hải Tiến khoảng hơn 1 km, làng chài Camping Hải Tiến thuộc xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa đang trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn trong mùa hè này. Không quá sôi động, náo nhiệt, nơi đây hấp dẫn bởi vẻ đẹp hoang sơ, không gian yên bình và những trải nghiệm gần gũi với cuộc sống của ngư dân vùng biển.
Dấu ấn xiếc Việt tại Liên hoan “Công chúa xiếc” 2026
Mới đây, tại Liên hoan Xiếc quốc tế "Công chúa xiếc" 2026, đại diện Việt Nam với tiết mục “Thiên thần đến từ thiên hà” do NSND Tống Toàn Thắng đạo diễn đã xuất sắc giành giải Vương miện Bạc.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.